II SA/Ke 765/11

WyrokWSA w Kielcach2011-12-21

Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic działek na podstawie zdjęć lotniczych lub map, które nie stanowią opracowań geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i nie zawierają wykazu zmian danych ewidencyjnych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może dokonać aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic działek na podstawie zdjęć lotniczych lub map, które same w sobie nie stanowią opracowań geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i nie zawierają wykazu zmian danych ewidencyjnych. Zmiany takie mogą być dokonywane wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a spory dotyczące przebiegu granic wymagają odrębnego postępowania rozgraniczeniowego.
Stan faktyczny
Skarżąca I.K. domagała się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie sprostowania przebiegu granicy między działkami nr 248 i 249. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując, że stan prawny nieruchomości wynika z aktów własności ziemi i późniejszych umów, a ewidencja gruntów jest zgodna z tym stanem. Skarżąca podnosiła, że granica powinna być ustalona na podstawie zdjęć lotniczych i innych map, a także wskazywała na zaginięcie szkiców polowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedstawione przez skarżącą dokumenty nie stanowią podstawy do aktualizacji ewidencji, a spór o granicę wymaga odrębnego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi I.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania I. K. od decyzji Starosty S. z dnia [...] orzekającej o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębu Z. gm. S., polegającej na sprostowaniu przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 248 i 249, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że pismami z dnia 15 października 2009 r. i 18 października 2010 r. I. K. zwróciła się do Głównego Geodety Kraju o pomoc w rozwiązaniu sprawy dotyczącej granicy w części zabudowanej pomiędzy działkami nr 248 i 249 położonymi w obrębie Z. gm. S.. Starosta S., po przekazaniu mu tego pisma zgodnie z właściwością, w dniu [...] wydał decyzję orzekającą o "odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębu Z. gm. S., polegającej na sprostowaniu przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 248 i 249." W odwołaniu od tej decyzji I. K. - właścicielka działki nr 249 - zarzuciła, że materiał dowodowy nie został rzetelnie zgromadzony oraz że skarżona decyzja została wydana stronniczo. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji wskazał, że w 1969 r. została założona ewidencja gruntów dla obrębu Z. gm. S., którą zostały objęte przedmiotowe nieruchomości. W wyniku bezpośredniego pomiaru na gruncie przyjęto granice nieruchomości i obliczono ich powierzchnie. Operat z założenia ewidencji gruntów dla obrębu Z. gm. S. został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem 249/1/189/69. Z mapy ewidencji gruntów obrębu Z. z 1969 r. wynika, że granica między działkami 248 i 249 biegnie w linii prostej. Inspektor podał, że jak wynika z protokołu ustalenia stanu władania gruntami na obszarze wsi Z. z 1969 r. jako osobę władającą działką nr 248 ustalono M. C., natomiast jako osobę władającą działką nr 249 ustalono K. K. c. M. Z obliczeń powierzchni tych działek znajdujących się w operacie pomiarowym nr 249/1/189/69 wynika, że powierzchnia działki nr 248 wynosiła 2,05 ha, a powierzchnia działki nr 249 wynosiła 0,97 ha i takie dane zostały wpisane do rejestru ewidencji gruntów. Na podstawie aktu własności ziemi z dnia 15 września 1980 r. Nr GU-6042/647/80 wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy w S., M. C. c. M. i K. stała się właścicielką między innymi działki nr 248 położonej w obrębie Z.. Natomiast na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] Nr [...] wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy w S., R. K. s. L. i K. stał się właścicielem między innymi działki nr 249 położonej w obrębie Z.. Zgodnie z ww. aktami własności ziemi wprowadzono zmiany do rejestru ewidencji gruntów obrębu Z. gm. S.. Z warunkowej umowy sprzedaży spisanej w formie aktu notarialnego z dnia 15 marca 2006 r. Rep. A nr 1069/2006 wynika, że po przeprowadzeniu postępowań sądowych o nabycie praw do spadku, spadek po M. Chojnie, nabyli: E. S., D. P., H. O., J. K. i K. S.. Umową przeniesienia własności spisaną w formie aktu notarialnego z dnia 9 maja 2006 r. Rep. A nr 1934/2006 E. S., D. P., H. O., J. K. i K. S. sprzedali między innymi działkę nr 248 o powierzchni 2,5 ha M. T.. Z kolei M. T. umową darowizny z dnia 9 sierpnia 2007 r. Rep. A nr 4682/2007 darował swojemu synowi W. T. udział 1/2 części między innymi do działki nr 248. Z umowy darowizny spisanej w formie aktu notarialnego z dnia 18 września 2009 r. Rep. A nr 884/2009 wynika, że na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 16 maja 1984 r. nr Rep. A 221/84 właścicielami między innymi działki nr 249 położonej w obrębie Z. stali się J. i E. W.. Działka ta została objęta księgą wieczystą KII A/00008761/4, w której J. i E. W. zostali ujawnieni jako jej właściciele. Zgodnie z treścią wyżej powołanej umowy Rep. A nr 884/2009, J. i E. W. darowali między innymi działkę nr 249 I. K.. Dalej organ stwierdził, że jak wynika z umów darowizny Rep. A nr 1934/2006 i rep. A nr 4682/2007, M. T. i W. T. nabyli działkę nr 248 w stanie prawnym zgodnym z aktem własności ziemi Nr GU-6042/647/80, w granicach wykazanych w ewidencji gruntów od 1969 r. Natomiast z umowy darowizny rep. A nr 884/2009 wynika, że I. K. nabyła działkę nr 249 w stanie prawnym zgodnym z aktem własności ziemi Nr [...], w granicach wykazanych w ewidencji gruntów od 1969 r. W aktualnym rejestrze ewidencji gruntów i budynków figurują: w jednostce rejestrowej G.84 M. T. na podstawie umowy darowizny spisanej w formie aktu notarialnego z dnia 9 maja 2006 r. rep. A nr 1934/2006 oraz W. T. na podstawie umowy darowizny spisanej w formie aktu notarialnego z dnia 9 sierpnia 2007 r. rep. A nr 4682/2007 jako właściciele między innymi działki nr 248 o powierzchni 2,05 ha, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą KII A/00033359/7, w jednostce rejestrowej G.93 I. K. jako właścicielka między innymi działki nr 249 o powierzchni 0,97 ha na podstawie umowy darowizny spisanej w formie aktu notarialnego z dnia 18 września 2009 r. nr rep. A nr 884/2009, dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą KII A/00036651/5. Pismami z dnia 15 października 2009 r. i 18 października 2010 r. I. K. zakwestionowała przebieg granicy pomiędzy działkami nr 248 i 249 wynikający z aktów własności ziemi domagając się jej zmiany zgodnie z istniejącym stanem posiadania. W toku postępowania pierwszo-instancyjnego I. K. dostarczyła do Starosty S. jako potwierdzenie słuszności swoich żądań: kopię wyroku Sądu Okręgowego z dnia 22 listopada 2010 r. sygn. akt IC 103/09 o naruszenie posiadania, na mocy którego Sąd nakazał M. T. i W. T. przywrócenie na rzecz I. K. posiadania przygranicznego pasa gruntu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że zgodnie z przepisami § 44 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy między innymi utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Stosownie do przepisu § 45 ww. rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Z kolei z przepisu § 12 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że "prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji gruntów na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych". Zatem Starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów i budynków jedynie rejestruje stany prawne nieruchomości, podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie, w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty lecz nie rozstrzyga o ich własności. Jak podniósł organ, z materiału dowodowego oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Starosty S. wynika, że między właścicielami działek nr 248 i 249 istnieje spór dotyczący przebiegu granicy między tymi działkami, czego dowodem jest przedłożona kopia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 22 listopada 2010 r. o naruszenie posiadania. Organ podkreślił również, że wyrok Sądu o przywrócenie posiadania nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów polegającej na zmianie przebiegu granic nieruchomości jak również nie przesądza o jej stanie prawnym. Jak stwierdził organ odwoławczy, stan prawny nieruchomości oznaczonych jako działki nr 248 i 249 wynika ze wskazanych wyżej aktów własności ziemi, aktów notarialnych oraz ksiąg wieczystych, a stan ujawniony obecnie w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z tym stanem prawnym. Ponieważ wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych innych dokumentów świadczących o zmianie istniejącego stanu prawnego, w szczególności w odniesieniu do przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami, nie ma podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z jej żądaniem. W tej sytuacji, zdaniem ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego , Starosta S. decyzją z dnia [...] słusznie odmówił wprowadzenia żądanych zmian. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. K. zaskarżając ją w całości i zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 2 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, iż przez prace geodezyjne rozumie się wykonywanie między innymi zdjęć lotniczych, poprzez nieuwzględnienie jako dowodu w sprawie zdjęć lotniczych, 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 2 ust. 10 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, iż przez państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny rozumie się zbiór opracowań powstałych w wyniku wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych, poprzez nieuwzględnienie jako dowodu w sprawie zdjęć lotniczych, mapy - wyrys z dnia 26 lipca 2008 r. nr ewid. 2788-26/2008, "mapy wydanej przez WODGIK w dniu 4 marca 2009 r., opracowanie kartograficzne w 1980 roku, na podstawie znaków umownych z 1962 roku", 3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie § 35 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez nieuwzględnienie jako dowodu w sprawie zdjęć lotniczych, "mapy - wyrys z dnia 26 lipca 2008 r. nr ewid. 2788-26/2008, mapy wydanej przez WODGIK w dniu 4 marca 2009 r., opracowanie kartograficzne w 1980 roku, na podstawie znaków umownych z 1962 roku", 4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez błędną wykładnię wyżej wymienionego przepisu, gdyż określono w nim dokumenty na podstawie których uwidacznia się w ewidencji gruntów i budynków prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali, natomiast w żadnym razie przepis ten nie odnosi się do granic działek, gdyż kwestia granic działek jest uregulowana w par. 36 i 37 wyżej wymienionego rozporządzenia, 5. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie § 36 pkt 6 i § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez pominięcie wyżej wymienionych przepisów w rozstrzygnięciu sprawy. Postępowania określone w § 36 pkt 1-5 nigdy nie miały miejsca w stosunku do działek nr 248 i 249, natomiast dokumentacja określona w punkcie 6 - tj. szkice polowe z założenia ewidencji gruntów – zaginęła, co potwierdził "Powiatowy Geodeta" w piśmie z dnia 4 sierpnia 2011r. Zatem jedyną dokumentacją określoną w § 36 pkt 6 są zdjęcia lotnicze, 6. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 24a ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, że starosta może zarządzić modernizację ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obszarów ewidencyjnych "w taki sposób, iż brak modernizacji gruntów po zaginięciu szkiców polowych doprowadził do zmian w ewidencji gruntów a następnie odmowę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów", 7. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 40 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, że nadzór nad prowadzeniem zasobu geodezyjnego i kartograficznego w zakresie zasobów powiatowych i wojewódzkich należy do wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, poprzez brak nadzoru nad powiatowym zasobem geodezyjnym i kartograficznym, co doprowadziło do zmian w ewidencji granic, a tym samym do naruszenia art. "40 ust 3.3" poprzez brak kontroli ze strony Starosty opracowań przyjmowanych do zasobu, 8. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie § 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez pominięcie pozostałych postanowień ww. przepisu tj. m.in. nie wykonywanie przez Starostę zadań określonych w punktach 2, 3, 5, 6, 8, 9. naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, 9 i 77 kpa poprzez nie wykonywanie przez organ w toku postępowania funkcji "strzeżenia praworządności", w wyniku zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, 10. naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez rażące naruszenie przepisów prawa wymienionych powyżej w punktach 1-9. Autorka skargi wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Na wstępie uzasadnienia wskazała kolejnych właścicieli działki nr 249, opisała faktyczny przebieg płotu drewnianego oraz podała, że obecnie Sąd Rejonowy w S. i Sąd Okręgowy przywróciły posiadanie części działki nr 249, a w miejscu rozebranego płotu drewnianego wybudowany został płot z metalowej siatki. Skarżąca wskazała również, że w 2008 r. właściciele działki nr 248 M. i W. T. zaczęli rościć sobie prawo do części działki nr 249 posługując się mapami niezgodnymi z rzeczywistością. Na skutek wystąpienia I. K. i innych mieszkańców wsi Z. Starostwo stwierdziło, że granice zostały ustalone w latach 60-tych na podstawie uczytelnionych zdjęć lotniczych, nie było robionych pomiarów na gruncie i cały kompleks działek zawiera błędy na wydawanych mapach ewidencyjnych. Zdjęcia te, zdaniem autorki skargi, na przestrzeni lat 1961-2003 obrazują granicę przebiegającą w tym samym miejscu i zgodną z rzeczywistą granicą w terenie, a Starostwo cały czas stało na stanowisku, że jeżeli nie zgadzają się granice to właściciele działek mają przeprowadzić rozgraniczenie i za nie zapłacić na co skarżąca się nie zgodziła nie chcąc płacić "za błędną ewidencję gruntów". I. K. stwierdziła, że w zebranym materiale dowodowym, zgromadzonym po wszczęciu postępowania przez Starostwo Powiatowe, oprócz aktów notarialnych, wypisów z rejestru gruntów zawierających tylko liczbowo określoną powierzchnię działek brak było jakichkolwiek dokumentów źródłowych z pomiaru granic działek. Brak protokołów z pomiarów działek, zdaniem autorki skargi, potwierdzał jej stanowisko, iż nigdy na działce nr 249 nie było robionych pomiarów, a jedynym dokumentem obrazującym granice są zdjęcia lotnicze. Nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu zawartym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], że na poparcie swojego wniosku nie przedstawiła żadnej dokumentacji na podstawie której można by wprowadzić wnioskowaną zmianę oraz że stan ujawniony w operacie jest zgodny z księgami wieczystymi podnosząc, że jest to niezgodne z prawdą, gdyż "zdjęcia lotnicze są dokumentem wymaganym przez prawo geodezyjne i kartograficzne". Wskazała również na pismo, które Starostwo Powiatowe skierowało do ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego informujące, że brak jest szkiców polowych, gdyż zaginęły w trakcie przekazywania dokumentacji między urzędami. I. K. podniosła, że w uzasadnieniu decyzji organu II instancji znajduje się szereg nieprawidłowości oraz subiektywna interpretacja przepisów prawa. Nie zgadzała się - jej zdaniem - data założenia ewidencji gruntów w piśmie z 11 sierpnia 2008 r. oraz w uzasadnieniu decyzji. Ponadto, w uzasadnieniu podano, iż w wyniku bezpośredniego pomiaru na gruncie przyjęto granice nieruchomości i obliczono ich powierzchnie, natomiast z pisma z dnia 11 sierpnia 2008 r. wynika, iż granice ustanowiono na podstawie uczytelnionych zdjęć lotniczych, a z pisma z dnia 12 czerwca 2009 r. wynika iż, nie było wykonywanych pomiarów na gruncie. Ponadto w aktach sprawy brak jest nie tylko szkiców polowych ale także protokołów z pomiarów podpisanych przez właścicieli czy też przez osoby władające ziemią. W aktach notarialnych rep. A nr 1934/2006, rep. A nr 4682/2007 i rep. A nr 884/2009 nie ma żadnych zapisów o granicach nieruchomości, a z aktów własności ziemi nie wynikają granice pomiędzy działkami, gdyż brak jest w tych aktach jakichkolwiek informacji na temat przebiegu granic. Skarżąca podniosła także, że płaci podatki według stanu obowiązującego od ponad 60 lat, a potwierdzonego na zdjęciach lotniczych, zatem za całkowicie błędne i niezgodne z istniejącymi dokumentami uznała stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu. Rozwijając zarzut naruszenia § 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków autorka skargi stwierdziła, że organ odwoławczy wymieniając zadania starosty pominął część z tych, które w tym przepisie zostały wyszczególnione, a sam Starosta po zaginięciu szkiców polowych nie przeprowadził modernizacji i aktualizacji ewidencji gruntów co stanowiło naruszenie § 44 ww. rozporządzenia. Wskazując na treść art. 2 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stwierdziła, że pracami geodezyjnymi jest wykonywanie m.in. zdjęć lotniczych zatem nieuwzględnienie przez organu obu instancji tych zdjęć było rażącym naruszeniem tego przepisu. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z materiałów źródłowych do mapy z dnia 4 marca 2009 r. wydanej przez WODGIK . Zaznaczyła, że zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno-deklaratoryjny, mają potwierdzać stan prawny powstały wcześniej tj. w tym przypadku powstały w momencie założenia ewidencji gruntów, a potwierdzony na uczytelnionych zdjęciach lotniczych co nie miało miejsca w niniejszej sprawie i zapisy w ewidencji gruntów miały charakter konstytutywny, gdyż to one kształtowały stan prawny nie mający potwierdzenia w materiale źródłowym co jest niezgodne z prawem. Autorka skargi zarzuciła także organowi odwoławczemu brak nadzoru nad powiatowym zasobem geodezyjnym i kartograficznym co doprowadziło do zmian w ewidencji granic, a tym samym do naruszenia art. "40 ust. 3.3 ustawy". Reasumując I. K. wskazała, że rzeczywistą granicę pomiędzy działkami 248 i 249 stanowił płot drewniany w części zabudowanej działek, a w części niezabudowanej "skiba" ziemi uwidaczniająca granicę orania pola. Następnie wskazała przebieg ww. płotu. Okoliczność tę potwierdza, jej zdaniem, mapa-wyrys z dnia 26 lipca 2008 r., zdjęcia lotnicze z lat 1961, 1987, 1997, 2003, mapa z dnia 4 marca 2009 r., zdjęcia pochodzące z archiwum prywatnego oraz oświadczenia mieszkańców wsi Z. oraz świadkowie powołani w sprawie o przywrócenie posiadania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do opracowania geodezyjnego nr 2788-26/2008 Inspektor wskazał, że zostało ono wykonane dla innej działki położonej w obrębie Z. sąsiadującej z działką 249, a granica między działkami 248 i 249 nie była przedmiotem tego opracowania. Stan dotyczący północnej strony działki 249 obrazuje jedynie stan faktyczny na gruncie zatem opracowanie to nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków odnośnie przebiegu granic działki ewidencyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w toku rozpoznania sprawy organ II instancji nie dopuścił się takiego naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454), zwane dalej rozporządzeniem. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 i 2 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące - jeśli chodzi o grunty - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Nadto w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, miejsce jego zamieszkania lub siedziby, informacje o wpisaniu do rejestru zabytków i wartość nieruchomości. Stosownie do art. 22 ust. 3 osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano czysto ewidencyjną (informacyjną) naturę tego rejestru mającego wyłącznie charakter deklaratoryjny. W postępowaniu w sprawie wpisu bądź aktualizacji zapisów ewidencji nie jest dopuszczalne rozstrzyganie żadnych kwestii prawnych. Właściwy organ wyłącznie rejestruje określone zdarzenia prawne na podstawie ściśle określonych dokumentów. Mają one zawsze charakter wtórny do aktu źródłowego stanowiącego podstawę wprowadzenia nowych albo aktualizacji istniejących danych. Wszelkie natomiast spory dotyczące prawa związanego z opisanym w ewidencji gruntem (budynkiem, lokalem) podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu. (por. wyrok NSA z 22 grudnia 2009r., sygn. akt I OSK 355/09 i z 14 listopada 2007r., sygn. akt I OSK 1488/06). Zakładanie ewidencji gruntów i budynków uregulowane zostało przepisami rozdziału 2 (§ 19 - § 43) rozporządzenia. Natomiast prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych regulują przepisy kolejnego rozdziału rozporządzenia zawarte w § 44 – § 58. Jak prawidłowo zauważył organ odwoławczy, w niniejszej sprawie między właścicielami działek nr 248 i 249 niewątpliwie istnieje spór dotyczący przebiegu granicy między tymi działkami, czego dowodem jest chociażby przedłożony przez I.K. odpis wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 22 listopada 2010r. w sprawie IC 103/09 z jej powództwa przeciwko M. T. i W. T. o naruszenie posiadania. W konsekwencji tego wskazać należy, że w celu wprowadzenia żądanej przez skarżącą zmiany w ewidencji gruntów niezbędne jest uprzednie ustalenie przebiegu spornej granicy działek, co jednak nastąpić może tylko w odrębnym postępowaniu. Postępowanie to jest uregulowane przepisami rozdziału 6 ustawy. Zgodnie z art. 29 rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Dopiero dokumenty wytworzone w tym postępowaniu będą mogły stanowić podstawę aktualizacji danych w ewidencji gruntów. Bezspornym w sprawie jest, że ewidencja gruntów dla obrębu Z. gm. S. została założona w 1969 r. i od tego roku figurowały w niej działki nr 248 i 249. W oparciu o dane wówczas wytworzone wydane zostały Akty Własności Ziemi co do tych działek, stanowiące pierwotne tytuły prawne, od których wywodzą swoje uprawnienia skarżąca oraz uczestnicy M. T. i W. T.. Funkcjonująca od lat 60-tych ewidencja gruntów może zatem podlegać aktualizacji lub modernizacji na warunkach określonych w § 45 i nast. rozporządzenia, przy czym w stanie faktycznym sprawy chodzi o rozpatrzenie złożonego przez I.K. wniosku o aktualizację ewidencji gruntów w zakresie oznaczenia granicy pomiędzy działkami nr 248 i 249. Utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi należy do zadań starosty (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1). Dokumenty te zostały określone w § 46 ust. 2 rozporządzenia. Są to:.. .1) prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, 2) opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumenty architektoniczno-budowlane gromadzone i przechowywane przez organy administracji publicznej, 4) ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżąca żądała wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami oznaczonymi nr 248 i 249, nie przedłożyła jednak żadnego z dokumentów, o jakich mowa w zacytowanym wyżej przepisie. Nie było zatem podstaw do uwzględnienia jej wniosku, o czym słusznie orzekły organy obu instancji. W nawiązaniu do podniesionych w skardze zarzutów Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnia, co następuje: Bezpodstawny jest zarzut o nieuwzględnieniu przez organ zdjęć lotniczych jako dowodu w sprawie (pkt 1, 2 i 3 skargi). Stosownie do § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz. U. z dnia 31 maja 1999 r.), zdjęcia lotnicze i satelitarne stanowią materiały tworzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny i na ich podstawie może być tworzona dokumentacja geodezyjna, o jakiej mowa w § 46 ust.2 pkt 2 rozporządzenia. Same w sobie zdjęcia lotnicze dokumentacji takiej jednak nie stanowią, nie zostały wymienione w w/w przepisie rozporządzenia i w oparciu o nie właściwy organ nie może dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego. Za dokument, o jakim mowa wyżej nie mogą zostać również uznane mapa – wyrys z dnia 26 lipca 2008 r. nr ewid. 2788-26/2008 oraz mapa wydana przez WODGIK w dniu 4 marca 2009 r. (pkt 2 skargi). Pierwsza z nich stanowi część opracowania geodezyjnego wykonanego dla działki 250/2, a więc innej niż działki, których dotyczy niniejsza sprawa. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawozdania technicznego, granica pomiędzy działkami nr 248 i 249 nie była w ogóle przedmiotem opracowania, a na szkicu granicznym przedstawiono północną części działki nr 249 obrazując jedynie stan faktyczny na gruncie. Z tych względów szkic ten nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów odnośnie przebiegu granic działek nr 248 i 249. Tak jak w przypadku zdjęć lotniczych, szkice z ustalenia przebiegu granic wchodzą w skład państwowego zbioru geodezyjnego i kartograficznego i na ich podstawie tworzy się opracowania geodezyjne, ale same w sobie nie stanowią one dokumentu, o jakim mowa w § 46 ust. 2 rozporządzenia. Druga z wymienionych przez skarżącą map jest mapą topograficzną, a więc opracowaniem kartograficznym o treści przedstawiającej elementy środowiska geograficznego powierzchni Ziemi i ich przestrzenne związki, która nie zawiera wykazu zmian danych ewidencyjnych, a zatem nie może stanowić podstawy wprowadzania zmian w ewidencji. Powołane w pkt 1 i 2 skargi przepisy art. 2 pkt 1 i 10 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zostały przez organ naruszone, gdyż stanowią definicje ustawowe użytych w ustawie pojęć: prac geodezyjnych i państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jak już wyżej wykazano, sam fakt, że zdjęcia lotnicze czy szkice graniczne tworzą materiały wchodzące w skład państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nie daje podstawy do dokonania w oparciu o nie zmiany w operacie ewidencji gruntów. Zmiany takie dokonywane są bowiem wyłącznie w oparciu o opracowania, o jakich mowa w § 46 ust.2 pkt 2 rozporządzenia. Zarzuty z pkt 3 i pkt 5 skargi nie mogły zostać uznane za skuteczne z uwagi na fakt, iż przepisy w nich wymienione tj. § 35, § 36 i § 37 rozporządzenia nie mają zastosowania w przypadku aktualizacji danych zawartych w ewidencji. Znajdują się one bowiem w rozdziale 2 rozporządzenia, dotyczącym wyłącznie zakładania ewidencji gruntów i budynków. Bezspornym jest, że ewidencja gruntów dla obrębu Z. gm. S. powstała w 1969 r. i od tego momentu wszelkie zmiany mogą być w niej nanoszone wyłącznie w formie aktualizacji lub modernizacji w trybie określonym w rozdziale 3 rozporządzenia. Nie ma również racji skarżąca podnosząc zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją § 12 rozporządzenia, który faktycznie w sprawie nie miał zastosowania, gdyż dotyczy określenia podstaw do uwidaczniania w ewidencji praw osób do gruntów, budynków i lokali. I. K. nie domaga się natomiast wprowadzenia zmiany w zakresie określenia jej prawa do gruntu, ale odnośnie przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów z pkt 6, 7 i 8 skargi. Pierwszy z nich wskazuje na naruszenie art. 24a ust. 1 ustawy stanowiącego, że starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. W sprawie nie mieliśmy jednak do czynienia z modernizacją ewidencji gruntów, lecz z postępowaniem z zakresu aktualizacji tej ewidencji prowadzonym na wniosek. Przepis art. 24a ustawy nie miał zatem w ogóle zastosowania. Zarzut z pkt 7 i 8 skargi dotyczy natomiast naruszenia art. 40 ust.3a ustawy i § 44 ust. 2, 3, 5, 6 i 8 rozporządzenia. Art. 40 ust.3a stanowi, że nadzór nad prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego należy do Głównego Geodety Kraju, a w zakresie zasobów powiatowych i wojewódzkich także do wojewódzkich inspektorów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Przepis § 44 pkt 2,3 5, 6 i 8 rozporządzenia dotyczy zaś określenia zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji: - utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, - archiwizacji wycofanych danych ewidencyjnych, - ochrony danych ewidencyjnych przed ich utratą, zniszczeniem, niepożądaną modyfikacją, nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem, - okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych, - modernizacji ewidencji. Oba przepisy mają charakter ogólny, kompetencyjny i nie stanowiły merytorycznej podstawy orzekania organu w sprawie; dlatego nie mogły zostać naruszone. Nie doszło także do naruszenia zasady informowania stron (art. 9 kpa). Orzekając w sprawie organy działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 i 77 § 1 kpa). To równocześnie czyni chybionymi zarzuty z pkt 9 i 10 skargi. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem tego rodzaju wad, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Mając to wszystko na uwadze, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło