II SA/Po 934/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-12-21
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Maria Kwiecińska, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w szczególności przekroczenie terminów kontroli, skutkuje niemożnością wykorzystania materiałów uzyskanych po upływie tych terminów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie terminów kontroli nie zawsze skutkuje niemożnością wykorzystania uzyskanych dowodów. Dopiero gdy takie naruszenie miało istotny wpływ na wynik kontroli, można mówić o dyskwalifikacji dowodów. Ponadto, sąd przychylił się do stanowiska, że przekroczenie limitów czasowych przewidzianych dla roku kalendarzowego nie powoduje niemożności prowadzenia kontroli ani nie dyskwalifikuje czynności dokonanych w postępowaniu. Jednakże, w niniejszej sprawie uchylono decyzję z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 KPA, polegających na nierozpatrzeniu rozbieżności i nieścisłości w materiale dowodowym.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. Ł. G. karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym dotyczące dokumentacji pracy kierowców i okazania wykresówek. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym przekroczenie terminów kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R. Ł. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym; I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia (...) kwietnia 2011 r., nr (...),Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr (...) z dnia (...) marca 2011 r. nałożył na R. Ł. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" karę administracyjną w wysokości (...) zł. z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniach od (...) stycznia 2011 r. do (...) marca 2011 r. przeprowadzona została kontrola w siedzibie firmy prowadzonej przez przedsiębiorcę – R. Ł. G. "A". Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono protokół kontroli nr (...) z dnia (...) marca 2011 r., który został przedstawiony i podpisany przez osobę upoważnioną do działania w imieniu przedsiębiorcy – T. G. Do dokumentacji sporządzonej podczas kontroli dołączono kserokopię wykresówek poddanych kontroli wraz ze stwierdzonymi naruszeniami. Wykryte podczas trwania kontroli nieprawidłowości spowodowały konieczność wszczęcia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nałożenie na R. Ł. G. kary pieniężnej z tytułu:
1) wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowców M. S., M. W., L. Z. oraz K. G. na badania lekarskie lub psychologiczne, a więc naruszenia art. 39l ust. 1 ustawy o transporcie drogowym,
2) nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie przez W. N. za okres od (...) maja 2010 r. do (...) czerwca 2010 r. oraz od (...) lipca 2010 r. do (...) lipca 2010 r.; H. G. w okresie od dnia (...) lipca 2010 r. do (...) lipca 2010 r.; J. N. za okres od (...) lipca 2010 r. do (...) lipca 2010 r.; A. Ś. za okres od (...) lipca 2010 r. do (...) lipca 2010 r.; I. Z. w dniu (...) maja 2010 r. oraz (...) czerwca 2010 r.; P. J. za okres od (...) czerwca 2010 r. do (...) lipca 2010 r.; I. Z. za dni (...) maja 2010 r., (...) czerwca 2010 r. oraz (...) czerwca 2010 r.; Z. P. za dni (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r. oraz (...) lipca 2010 r.; M. B. za okres od (...) czerwca 2010 r. do (...) lipca 2010 r.; J. K. za okres od godziny (...) w dniu (...) czerwca 2010 r. do godziny (...) w dniu (...) czerwca 2010 r., w dniach (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r. oraz za okres od (...) lipca 2010 r. do (...) lipca 2010 r.; Z. P. za dni (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r. oraz (...) lipca 2010 r.; R. G. za okres od dnia (...) maja 2010 r. do (...) czerwca 2010 r., od (...) czerwca 2010 r. do (...) czerwca 2010 r., od (...) czerwca 2010 r. do (...) czerwca 2010 r., (...) czerwca 2010 r., (...) czerwca 2010 r., od (...) czerwca 2010 r. do (...) lipca 2010 r., od (...) lipca 2010 r. do (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., od (...) lipca 2010 r. do (...) lipca 2010 r. od (...) lipca 2010 r. do (...) lipca 2010 r. oraz od (...) lipca 2010 r. do (...) lipca 2010 r., a więc naruszenia art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L z dnia 31 grudnia 1985 r.),
3) okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy W. N. z dnia (...) lipca 2010 r.; W. J. z dnia (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r. oraz (...) lipca 2010 r.; W. J. z dnia (...) lipca 2010 r.; Z. P. z dnia (...) czerwca 2010 r. oraz (...) lipca 2010 r., a więc naruszenia art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85,
4) nieuzasadnionego użycia przez H. G. w dniach (...) lipca 2010 r. kilku wykresówek tego samego dnia, a więc naruszenia art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85,
5) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego przez M. S. w dniu (...) czerwca 2010 r., a więc naruszenia art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.),
6) skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego o czas jednej godziny przez M. S. w dniach (...) czerwca 2010 r. oraz (...) czerwca 2010 r.; P. I. w dniach (...) czerwca 2010 r. oraz (...) czerwca 2010 r.; M. B. w dniach (...) czerwca 2010 r., (...) czerwca 2010 r., (...) czerwca 2010 r., (...) czerwca 2010 r. oraz (...) czerwca 2010 r.; J. K. w dniu (...) czerwca 2010 r. oraz w dniach (...) lipca 2010 r.; Z. P. w dniu (...) lipca 2010 r.; R. G. w dniach (...) lipca 2010 r. oraz (...) lipca 2010 r.; M. W. w okresie od dnia (...) czerwca 2010 r. do (...) czerwca 2010 r., a więc naruszenia art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r.,
7) okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwa wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy P. I. w dniach (...) czerwca 2010 r. oraz (...) czerwca 2010 r., jak i w dniach (...) lipca 2010 r oraz (...) lipca 2010 r., a więc naruszenia art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85,
8) okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała przepisowych wpisów: imienia lub nazwiska kierowcy W. J. z okresu od (...) maja 2010 r. do (...) lipca 2010 r.; B. J. z dnia (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r. oraz (...) lipca 2010 r.; Z. P. z dnia (...) czerwca 2010 r., (...) czerwca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r.; R. G. z dnia (...) czerwca 2010 r., (...) czerwca 2010 r., (...) czerwca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., (...) lipca 2010 r., 28 lipca 2010 r., a więc naruszenia art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85.
Jak podkreślił organ suma kar pieniężnych z tytułu stwierdzonych uchybień wynosi łącznie (...) zł, jednakże z uwagi na treść art. 92 ust. 2 pkt. 2 ustawy o transporcie drogowym została ona obniżona do kwoty (...) zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. Ł. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" reprezentowany przed radcę prawnego K. N. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącego organ I instancji wydając przedmiotową decyzję dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, art. 10, art. 68, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez ustalenie przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej oraz naruszył przepisy prawa materialnego, a w szczególności Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego poprzez brak dokładnej analizy okazanych do kontroli wykresówek, żądanie udokumentowania faktu nieprowadzenia pojazdu oraz przepisy ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) poprzez przekroczenie maksymalnych terminów kontroli wskazanych w upoważnieniu do dokonania kontroli oraz brak pisemnego przedłużenia czasu trwania kontroli.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż z przeprowadzonych w dniach (...) stycznia 2011 r. do (...) marca 2011 r. czynności kontrolnych sporządzono protokół kontrolny zawierający w swej treści rozbieżności i twierdzenia nie znajdujące odzwierciedlenia w stanie faktycznym. Nieprawidłowości powyższe dotyczą w szczególności ilości pobranych wykresówek lub zaświadczeń oraz wskazania kierowców, którzy nigdy nie świadczyli na rzecz skarżącego pracy. Ponadto przedmiotowy protokół zawiera niezrozumiałe oraz nieprecyzyjne i nielogiczne zapisy wskazujące na niedbałość organu przy podejmowanych czynności. Zdaniem skarżącego organ administracji wydając przedmiotową decyzję całkowicie zignorował fakt, iż większość kontrolowanych kierowców miała umowę zlecenia lub umową o dzieło, zaś w samym protokole kontroli stwierdzono naruszenia kierowców w okresie, w którym byli na urlopie albo już nie pracowali u skarżącego. Dodatkowo organ uniemożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie oraz orzekł o wymierzeniu kary pieniężnej z tytułu nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie, pomimo że z analizy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 nie można wyartykułować powyższego obowiązku obciążającego przedsiębiorcę. Obowiązek posiadania stosownego zaświadczenia obciąża wyłącznie kierowcę. Skarżący podniósł wreszcie zarzut naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez naruszenie terminu zawitego do dokonania kontroli przedsiębiorcy określonego w art. 83 ust. 3 powyższej ustawy.
Decyzją z dnia (...) lipca 2011 r., nr (...), Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) kwietnia 2011 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie powtórzono naruszenia, jakich w świetle przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli dopuścił się skarżący. Równocześnie, jak wskazał organ odwoławczy, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nakładając na przedsiębiorcę kary z tytułu nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie, w sposób niejasny wskazał kierowcę, wobec którego stwierdzono brak wykresówek w dniach (...) maja 2010 r., (...) czerwca 2010 r. oraz (...) czerwca 2010 r. (B. J. lub I. Z.), jak i podał nazwisko kierowcy (Z. P.), które nie występuje w zebranym materiale dowodowym. W związku z powyższym organ odwoławczy orzekł o nie nałożeniu kary pieniężnej z tytułu powyższych naruszeń, co jednakże nie miało wpływu na wysokość całkowitej kary nałożonej na skarżącego.
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego naruszeń prawa procesowego, organ odwoławczy wskazał, iż stronie umożliwiono czynny udział w sprawie, zaś już w prawidłowo sporządzonym protokole kontroli, który był znany stronie, wskazano ilość stwierdzonych naruszeń oraz opisano stan faktyczny przedmiotowej kontroli. Za nietrafny uznano również zarzut braku podstaw prawnych do przyjęcia, iż na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek posiadania zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę. Jak podał organ obowiązkiem skarżącego było udokumentowanie pracy każdego kierowcy poprzez ewidencjonowania jego czasu pracy, a więc również przedstawienie zaświadczeń lub jakichkolwiek innych dokumentów wskazujących, iż kierowca nie prowadził w kontrolowanym okresie pojazdu. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia terminu prowadzanie czynności kontrolnych organ wskazał, iż w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli wskazani przypuszczalny termin zakończenia kontroli, natomiast w protokole kontroli organ określił datę wszczęcia, zakończenia kontroli oraz czas faktycznego trwania kontroli, który wynosił trzy dni. Pozostały okres od wszczęcia kontroli do wydania protokołu kontroli stanowiły czynności polegające na analizie pobranej dokumentacji. Co więcej, terminy określone w art. 83 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej uznać należy, w świetle orzeczeń sądów administracyjnych, wyłącznie za terminy dyscyplinujące organy administracji do podejmowania działań kontrolnych.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. Ł. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" reprezentowany przed radcę prawnego K. N. wnosząc o jej uchylenie jak i o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podtrzymano zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego dotyczące wadliwości czynności kontrolnych oraz sporządzonego protokołu pokontrolnego podnosząc dodatkowo, iż przekroczenie ustawowych terminów przeprowadzenia kontroli winno skutkować niemożnością wykorzystania materiałów uzyskanych po upływie ostatniego dnia dla przeprowadzenia kontroli, określonego w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Skarżący wskazał również na wadliwość twierdzeń organów administracji, dotyczących nałożonego na niego obowiązku posiadania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę, wskazując, iż obraz pracy danego kierowcy jest możliwy do odczytania z posiadanych wykresówek dokumentujących jego pracę oraz podtrzymał zarzuty dotyczące uniemożliwienia mu brania czynnego udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek Sąd nie podziela wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego.
Po pierwsze stwierdzić należy, iż powołane przez skarżącego naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 02 lipca 2004 r. (t.jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 220 poz. 1447 ze zm.) w części dotyczącej przeprowadzenia kontroli u przedsiębiorcy, w szczególności prowadzenie kontroli w okresie dłuższym niż wskazany w upoważnieniu, jak również przekroczenie ustawowych terminów kontroli, mogą uzasadniać pominięcie uzyskanych w okresie kontroli dowodów, tylko w takim przypadku, gdy naruszenie przepisów w tym zakresie miało istotny wpływ na wynik kontroli (art. 77 ust. 6 ustawy).
Taka zależność w niniejszym przypadku nie zachodzi. Nie można bowiem uznać, iż przedłużenie dopuszczalnego ustawowo okresu kontroli (czy też przekroczenie terminu kontroli określonego w upoważnieniu) miało istotny wpływ na wynik kontroli, polegający na analizie dokumentacji pobranej od przedsiębiorcy, a wynik tej kontroli byłby zasadniczo różny, gdyby do tych naruszeń nie doszło, skoro kontrolą objęto dokumentację pochodzącą z okresu poprzedzającego określony w upoważnieniu termin kontroli.
Niezależnie od powyższego, Sąd w składzie niniejszym przychyla się do prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiska, iż przekroczenie limitów czasowych przewidzianych dla roku kalendarzowego wynikających z przepisu art. 83 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie powoduje niemożności prowadzenia kontroli, jak i nie dyskwalifikuje w jakikolwiek sposób czynności dokonanych w tym postępowaniu (tak: wyrok NSA z 13.07.2010 r. I sygn. GSK 955/09 Lex Nr 594775, wyrok NSA z 29.08.2006 r. sygn. I FSK 1045/05 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia. NSA.gov.pl).
Sąd uznał również za niezasadne stanowisko reprezentowane przez skarżącego, że przedsiębiorca zobowiązany jest przechowywać i okazać w czasie kontroli jedynie zapisy z przyrządów kontrolnych (wykresówek) oraz kart drogowych – nie jest natomiast zobowiązany przechowywać dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu w danym dniu.
Obowiązki przedsiębiorcy w tym zakresie określają przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. EU L 370) oraz rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 (Dz.U. UE Nr L 102 z 11 kwietnia 2006 r.) oraz przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2008 ze zm.) zwanej dalej u.t.d.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1 w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują.
Ponadto, zgodnie z art. 15 ust. 7 lit. C rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 upoważniony funkcjonariusz służb kontrolnych może sprawdzić przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 – a więc w szczególności przestrzegania obowiązujących norm w zakresie czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców – analizując wykresówki, wyświetlone lub wydrukowane dane zapisane przez urządzenia rejestrujące lub przez kartę kierowcy, lub jeżeli ich brak, analizując wszelkie inne dokumenty pomocnicze, usprawiedliwiające nieprzestrzeganie przepisów, takie jak określone w art. 16 ust. 2 i 3.
Generalną zasadą wyrażoną w tych przepisach jest więc obowiązek każdego przedsiębiorcy prowadzącego przewozy drogowe niezwolnione z obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego, przechowywania w siedzibie przedsiębiorstwa wykresówek i co do zasady obowiązek sporządzania tych wykresówek ciąży na kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzi pojazd.
Sytuacja, w której kierowca nie posiada wykresówek z przyczyn usprawiedliwionych została określona w ustawodawstwie krajowym, i tak zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92 poz. 879 ze zm.) kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu, albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Nr 3820/85/EWG (obecnie rozporządzenie WE Nr 561/2006) na żądanie osoby uprawnionej przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz.
Przytoczone powyżej przepisy mają zagwarantować przestrzeganie obowiązujących w ustawodawstwie unijnym, a więc wiążących również podmiot wykonujący przewozy na terenie Polski, norm określających czas pracy kierowców, okresy postojów i wypoczynku, a równocześnie zapewnić możliwość skontrolowania przestrzegania tych norm.
Jakkolwiek zatem powołane przepisy nie formułując expressis verbis obowiązku przechowywania przez przedsiębiorców (tak jak w przypadku wykresówek) zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, wydawanych kierowcy, nakładają jednak na niego obowiązek posiadania dokumentacji pozwalającej skontrolować całościowo przestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowcy i zachowania obowiązujących norm dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku. Oznacza to w powiązaniu z przepisem art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców oraz przepisem Lp 11.4.1 załącznika Nr 1 do u.t.d., wprowadzającym normę sankcjonującą w przypadku nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie, że na przedsiębiorcą nałożony został bezwzględny obowiązek okazani wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, jedynym zaś odstępstwem od wskazanego obowiązku może być przedstawienie zaświadczeń o jakich mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców.
Z powyższych względów Sąd nie podzielił podnoszonego przez skarżącego zarzutu, iż nałożenie kary w związku z nieokazaniem zaświadczeń, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców nie znajdowało uzasadnienia w obowiązujących przepisach.
Uchylając zaskarżona decyzję Sąd podzielił natomiast zarzuty skarżącego, iż doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 §1 i 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Już na etapie odwołania skarżący zarzucał m. innymi rozbieżności między protokołem kontroli, którego ustalenia legły u podstaw wydania decyzji, a danymi wynikającymi z karty pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego (kierowcy: W. J., M. B., J. K.), a także występujące w protokole kontroli nieścisłości polegające na tym, że w danym punkcie protokołu na wstępie wskazuje się jako kontrolowanego określonego z imienia i nazwiska kierowcę, a w omówieniu stwierdzonych nieprawidłowości wymienia się kierowcę o innym imieniu i nazwisku lub innym imieniu (i to w sytuacji gdy skarżący zatrudnia 2 kierowców o tym samym nazwisku J. - jednego o imieniu W., drugiego o imieniu B.).
Do zarzutów tych organ odwoławczy nie ustosunkował się, ograniczając się do rozważań dotyczących wykładni i stosowania wyżej wymienionych przepisów kpa, których naruszenie zarzuca skarżący.
Analiza dowodów zebranych w sprawie, a w szczególności protokołu kontroli (karty 169-176 akt admin.), karty pobrania zapisów urządzenia rejestrującego (karta 78), wykazów kierowców zatrudnionych na umowę o pracę (karta 50), świadczących usługi w ramach własnej działalności gospodarczej w okresie luty-grudzień 2010 r. oraz zatrudnionych na umowę o dzieło w okresie luty-grudzień 2010 r. potwierdza istotnie podnoszone przez skarżącego rozbieżności i nieścisłości, które mogły mieć wpływ na ostateczną treść zaskarżonej decyzji i wysokość nałożonej kary i które nie zostały w żaden sposób przez organ wyjaśnione.
I tak stwierdzić należy, iż w przypadku trzech kierowców protokół kontroli, a w ślad za nim decyzja organu I i II instancji, wskazuje inne ilości dokumentów pobranych do kontroli (tzw. wykresówek oraz zaświadczeń nieprowadzeniu pojazdu jeżeli wykresówki brak) niż wynikało to z karty pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego, w której odnotowano ilości pobranych od skarżącego dokumentów. Takie rozbieżności występują w przypadku kierowców: W. J. (pobrano 20 wykresówek i 3 zaświadczenia, w protokole natomiast jest mowa o 3 wykresówkach i 3 zaświadczeniach – k. 10 protokołu), J. K. (pobrano 21 wykresówek i 8 zaświadczeń, w protokole jest mowa o 13 wykresówkach i 13 zaświadczeniach – k. 15 protokołu), M. B. (pobrano 13 wykresówek i 3 zaświadczenia, w protokole jest mowa o 13 wykresówkach i 13 zaświadczeniach). Powyższe rozbieżności nie zostały w toku postępowania wyjaśnione, a rodzą one wątpliwości czy istotnie wskazane w decyzji i stanowiące podstawę wymierzenia kary pieniężnej ilości dni "niepokrytych" wykresówkami lub zaświadczeniami o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę, są prawidłowe, zwłaszcza w przypadku gdy pobrano więcej dokumentów niż dni wskazanych jako nieudokumentowane.
Z kolei tam, gdzie w protokole i decyzji wymieniono więcej dokumentów niż wynika to z karty pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego, rodzi się wątpliwość, czy ilości przypisanych danemu kierowcy naruszeń (innych niż nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzena pojazdu) jest prawidłowa. Wiarygodność protokołu kontroli stanowiącego podstawowy dowód w niniejszej sprawie podważają również nieścisłości polegające na tym, że inny kierowca wymieniony jest w protokole jako osoba kontrolowana, inny zaś wskazywany przy omówieniu stwierdzonych naruszeń popełnionych przez kontrolowanego. I tak: na stronie 10 protokołu wskazano jako kontrolowanego B. J., przy omówieniu stwierdzonych naruszeń wymieniono W. J. i I. Z. (kierowców omówionych odrębnie na stronie 9 protokołu). Podobnie na stronie 15 protokołu, jako kontrolowanego wskazano M. W., natomiast analiza wykresówek dotyczy E. B. (kierowcy, który nie został wymieniony w żadnym dokumencie zawierającym zestawienie osób pracujących kontrolowanym okresie w charakterze kierowcy dla skarżącego).
Powyższe nieścisłości i rozbieżności nie zostały wyjaśnione w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania nie odniósł się też do nich, mimo podnoszonych w tym zakresie w odwołaniu zarzutów, organ odwoławczy.
W tych warunkach nie można uznać, iż materiał dowodowy został w niniejszej sprawie należycie zebrany i w całokształcie rozpatrzony, co uzasadnia, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania. Wobec istnienia wskazanych wyżej rozbieżności i nieścisłości w materiale dowodowym sprawy, których w toku postepowania organ nie usunął, nie można ocenić, czy ostateczny wynik kontroli, w szczególności odnośnie do rodzaju i ilości stwierdzonych naruszeń był prawidłowy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 12070 ze zm.) zaskarżoną decyzję należało oddalić.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ II instancji winien uwzględnić ocenę prawną wyrażona w niniejszym uzasadnieniu i wyjaśnić rozbieżności i nieścisłości omówione w uzasadnieniu i w tym celu, jeżeli okaże się to konieczne, przeprowadzić stosowne uzupełniające postępowanie dowodowe.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło