II GZ 409/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 422/11 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, z następującym uzasadnieniem. Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2012 r., W. K. (dalej: skarżący) zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że nie uzyskuje żadnego dochodu, nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wskazał także, że komornik odebrał mu bydło i sprzęt rolniczy. Postanowieniem z 30 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Rozpoznając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 października 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 422/11 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wskazał, skarżący pomimo wyraźnego wezwania Sądu z dnia 24 lipca 2012 r. do przedłożenia enumeratywnie wymienionych dokumentów i oświadczeń, nie przedstawił pełnej i rzetelnej dokumentacji, która potwierdzałaby jego złą sytuację materialną. Sąd pierwszej instancji, podkreślił, że powoływanie się skarżącego na złą sytuację materialną w składanych do Sądu pismach, przy braku stosownej dokumentacji, która uzasadniałaby wniosek, nie może przesądzać, że skarżący wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Natomiast załączone do sprzeciwu postanowienia komornika sądowego o umorzeniu prowadzonych przeciwko skarżącemu postępowań egzekucyjnych są w ocenie Sądu pierwszej instancji jedynie materiałem wybiórczym nie obrazującym w pełni obecnej, realnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. W. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., Nr 270, dalej: "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – a więc takim o jaki wnioskował skarżący, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Stosownie zaś do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z 24 lipca 2012 r. W. K. zobowiązany został do przedłożenia określonych dokumentów i wyjaśnień. Powyższe umożliwiłoby bowiem dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - tj. czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zważywszy, że skarżący nie ustosunkował się do otrzymanego wezwania tj. nie przedłożył wskazanych przez Sąd dokumentów, tym samym uniemożliwił Sądowi dokonanie powyższej analizy. W konsekwencji, wniosek W. K. w zakresie przyznania prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednocześnie, że powyższej oceny nie zmienia fakt, dołączenia przez skarżącego do zażalenia postanowień Komornika Sądowego o umorzeniu prowadzonych przeciwko skarżącemu postępowań egzekucyjnych. Mając na uwadze, że załączone materiały jedynie wybiórczo dotyczą sytuacji majątkowej skarżącego i nie stanowią dokumentacji, o której mowa w skierowanym do skarżącego wezwaniu, nie pozwalają tym samym na zbadanie zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.