II GZ 105/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 422/11 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej postanawia: oddalić zażalenie. W. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.. Pismem z dnia [...] października 2011 r., w odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a po wezwaniu przez Sąd złożył formularz "PPF". Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] listopada 2011 r. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów źródłowych w celu wykazania jego sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy wskazując, że nie zostały złożone żadne dowody na okoliczność trudnego stanu majątkowego, tym samym że skarżący nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W wyniku rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r. odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd wskazał, że stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 270 z 2012 r.; dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może zostać przyznane stronie, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem WSA w rozpatrywanej sprawie niemożliwe jest dokonanie oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego z uwagi na niezawarcie we wniosku danych, które mogłyby odnosić się do jego sytuacji majątkowej oraz nieprzedstawienie, pomimo wezwania z dnia [...] listopada 2011 r., pełnej dokumentacji potwierdzającej złą sytuację materialną skarżącego. Ponadto, Sąd wskazał, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zażaleniu na wskazane postanowienie skarżący wniósł o uchylenie go i przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania, ponieważ nie uzyskuje dochodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie strony nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyjątek od tej zasady stanowi instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jako że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie zatem z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Co więcej, nadmienić należy, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy powinna w sposób wiarygodny i rzetelny wykazać, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia jej wniosku. Jedynym miernikiem oceny czy stronie może być przyznane prawo pomocy jest kryterium finansowe. (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10). W rozpoznawanej sprawie należy zgodzić się z WSA w G., że W. K. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, ponieważ nie przesłał na żądanie referendarza sądowego żadnych dokumentów świadczących o jego sytuacji finansowej, a ponadto nie wyjaśnił powodów nieprzedstawienia tych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA zasadnie wskazał, że ze zgromadzonego materiału nie można wywieść, czy zachodzą przesłanki udzielenia prawa pomocy i z tego powodu oddalił zażalenie skarżącego. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na postawie przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.