I SO/Łd 3/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-12-29
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał trudną sytuację materialną, w tym zablokowane rachunki bankowe i wysokie zadłużenie, może zostać przyznany prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, ponieważ wykazał on, że jego trudna sytuacja materialna, w tym zablokowane rachunki bankowe, wysokie zadłużenie i znaczne miesięczne wydatki, uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Dodatkowo, cofnięcie dotychczasowego pełnomocnictwa z powodu braku środków finansowych potwierdziło zasadność wniosku.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, w tym zablokowane rachunki bankowe z powodu egzekucji na znaczną kwotę, wysokie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny, spłatą kredytu i zadłużenia. Wnioskodawca cofnął również pełnomocnictwo udzielone wcześniej doradcy podatkowemu z powodu braku środków na opłacenie jego usług.Rozstrzygnięcie
Przyznano J.L. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 grudnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku p o s t a n a w i a: przyznać J.L. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
J. L. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku. Jednocześnie we wniosku tym wnioskodawca oświadczył, że wnosi o ustanowienie pełnomocnikiem z urzędu doradcy podatkowego – J. P. (nr licencji [...]).
Natomiast w zawartym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że jego gospodarstwo domowe tworzą żona oraz 3-letni syn. Z żoną pozostaje jednak w separacji na mocy wyroku z dnia [...]roku. Majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni 85 m2, zakupione na kredyt. Oświadczył przy tym, że żona uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.000 zł brutto, on zaś osiąga dochód także z tego tytułu w kwocie 4.000 zł brutto.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił ponadto, że wszystkie jego rachunki bankowe zostały zablokowane w związku z tytułami egzekucyjnymi na łączną kwotę 331.660 zł. Każdy wpływ na rachunek bankowy podlega zajęciu. Jednocześnie wszystkie jego dochody i dochody żony pochłania spłata kredytu, utrzymanie mieszkania i dziecka oraz spłata zadłużenia wobec organów bankowych (egzekucje z rachunków bankowych i wynagrodzenia). Miesięczne przy tym wydatki rodziny stanowią kwotę rzędu 2.910 zł. Kwotę tę powiększają wydatki związane z kredytem (rata, składka ubezpieczenia kredytu, składka z tytułu ubezpieczenia mieszkania), które łącznie wynoszą 2.546,75 zł.
Z uwagi na powyższe zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2011 r. wezwano J. L. do wyjaśnienia, czy wniósł bądź ma zamiar wnieść do sądu administracyjnego, za pośrednictwem organu, skargę na wskazaną we wniosku decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. – z czym wiązać się ma przyznanie prawa pomocy (a jeśli tak - zobowiązano do nadesłania kserokopii tejże decyzji wraz z podaniem daty jej doręczenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.) - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę o treści art. 243, art. 53 i
art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto na podstawie art. 255 tej ustawy zobowiązano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do złożenia wyciągów z posiadanych przez niego oraz jego żonę – A. L. rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, a także przedstawienia zaświadczenia o średniej wysokości miesięcznej dochodów netto osiąganych przez wnioskodawcę i jego małżonkę z okresu ostatnich trzech miesięcy, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwania J. L. pismem z dnia [...]r. wyjaśnił, że dopiero zamierza wnieść skargę do Sądu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. doręczoną jego pełnomocnikowi - doradcy podatkowemu J. P. w dniu 5 października 2011 r. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na osobiste wniesienie skargi bez zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznania doradcy z urzędu. Do wniosku podatnik załączył wymagane dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej i rodzinnej.
W związku z powyższym pismem wnioskodawcy zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 1 grudnia 2011 r. wezwano podatnika do jednoznacznego oświadczenia w kwestii pozostawania bądź niepozostawania w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym, w tym zwłaszcza wyjaśnienia, w jakim stosunku prawnym pozostaje z doradcą podatkowym J. P., któremu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. doręczył wskazaną we wniosku decyzję z dnia [...] r. - jako pełnomocnikowi J. L. i wskazania, czy udzielone pełnomocnictwo obejmuje także reprezentowanie podatnika w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z nadesłaniem odpisu (kserokopii) tego pełnomocnictwa, w terminie 3 dni, pod rygorem odmowy przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.
Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. podatnik oświadczył, że pełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu J. P. zostało cofnięte ze względu na brak własnych środków finansowych na dalsze opłacanie usług doradczych. Jednocześnie podatnik poinformował, że J. P. zgodził się pełnić funkcję jego pełnomocnika, jeśli tylko zostanie mu przyznane prawo pomocy w postaci ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Przy czym adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Z kolei w
myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie J. L. wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (rubryka nr 4 formularza PPF). Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu (PPF) stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że wnioskodawca posiada 3-letniego syna. Z żoną pozostaje w separacji na mocy wyroku z dnia [...] r. Majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni 85 m2, zakupione na kredyt. Żona wnioskodawcy uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.000 zł brutto, on zaś osiąga dochód także z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 4.000 zł brutto. Rachunki bankowe wnioskodawcy zostały zablokowane w związku z tytułami egzekucyjnymi na łączną kwotę 331.660 zł. Każdy wpływ na rachunek bankowy podlega zajęciu. Jednocześnie znaczną część dochodów małżonków pochłaniają wydatki związane ze spłatą kredytu, utrzymaniem mieszkania i dziecka oraz spłatą zadłużenia wobec organów bankowych (egzekucje z rachunków bankowych i wynagrodzenia). Miesięczne wydatki rodziny stanowią w szczególności kwotę rzędu 2.910 zł. Kwotę tę powiększają wydatki związane z kredytem (rata, składka ubezpieczenia kredytu, składka z tytułu ubezpieczenia mieszkania), które łącznie wynoszą 2.546,75 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu rodziny i niezbędnych wydatków, a także oświadczenie skarżącego w kwestii cofnięcia dotychczas udzielonego pełnomocnictwa doradcy podatkowemu – J. P. z uwagi na brak środków finansowych na dalsze opłacanie usług doradczych, Referendarz sądowy uznał, że wniosek J. L. zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca wykazał dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czyniąc zasadnym przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie.
Jednocześnie odnosząc się do zawartej we wniosku prośby wnioskodawcy o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu w osobie J. P. Referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić wnioskodawcy, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu doradcy podatkowego – J. P. należeć będzie zatem do Krajowej Rady Doradców Podatkowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z
art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło