II FSK 1050/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-25

Skład orzekający: Stanisław Bogucki, Krzysztof Winiarski, Anna Maria Świderska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaświadczenie konserwatora zabytków wydane w 2006 r. dla poprzedniego właściciela nieruchomości może stanowić bezterminowy dowód spełnienia warunku utrzymania i konserwacji zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, uzasadniający zwolnienie od podatku od nieruchomości w roku 2009?
Ratio decidendi
Zaświadczenie konserwatora zabytków wydane w 2006 r. nie może stanowić bezterminowego dowodu spełnienia warunku utrzymania i konserwacji zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków dla roku 2009, zwłaszcza po zmianie właściciela nieruchomości. Organ podatkowy ma obowiązek ustalić stan faktyczny w konkretnym roku podatkowym, a jeśli podatnik nie przedstawi odpowiedniego dowodu, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w tym wystąpić o informację do właściwego konserwatora zabytków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za rok 2009. Podatniczka M. I. otrzymała w 2007 r. w drodze darowizny nieruchomość zabudowaną zabytkowymi budynkami. Organ podatkowy ustalił podatek, odmawiając zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ uznał, że nie udowodniono utrzymania zabytków zgodnie z przepisami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niepełne postępowanie dowodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki, uznając, że zaświadczenie konserwatora zabytków z 2006 r. nie jest bezterminowe i nie dowodzi stanu nieruchomości w 2009 r. Podatniczka wniosła skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA (del.) Anna Maria Świderska (sprawozdawca), Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1033/11 w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 7 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 rok 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. I. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Go 1033/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę M. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 7 lipca 2011 roku w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 rok. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym ustalonym w toku postępowania podatkowego i przyjętym przez sąd pierwszej instancji. Decyzją z dnia 7 lipca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Z. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Z. z 13 kwietnia 2011 r. i przekazało sprawę organowi podatkowemu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazało, że w dniu 21 września 2007 r. na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy darowizny M. I. otrzymała do swojego majątku osobistego od męża A. I. prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w Z. przy ul. M. [...], w skład którego wchodziły działki nr [...]-[...] o łącznej powierzchni 2,8741 ha oraz własność posadowionych na tym gruncie budynków – dawnej Wytwórni Win o łącznej kubaturze 70.906 m2 , stanowiących odrębną nieruchomość. Postanowieniem z dnia 21 września 2009 r. Prezydent Miasta Z. wszczął z urzędu wobec M. I. postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od w/w nieruchomości na rok 2009, wzywając ją jednocześnie do złożenia w terminie 7 dni "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych". W dniu 27 października 2009 r., zapoznając się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, strona skarżąca wskazała, że "Informacja (...)" złożona za 2007 r. jest aktualna również za lata 2008 – 2009. W informacji z 2007 r. jako przedmiot opodatkowania skarżąca zadeklarowała grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 5.569 m2, pozostałe grunty o powierzchni 18.459 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 1.748,40 m2, budynki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych o powierzchni 107 m2. Jako przedmioty zwolnione od opodatkowania na podstawie art. 7 ustawy z 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) – dalej "u.p.o.l.": grunty o powierzchni 6.858 m2 i budynki o powierzchni 4.125 m2. W dniu 4 lutego 2008 r. skarżąca złożyła kolejną "Informację (...)", a 10 lipca 2008 r. dokonała jej trzech korekt. W ostatniej z nich obejmującej okres od lipca 2008 r. zadeklarowała grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 4.000 m2, pozostałe grunty o powierzchni 24.741 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 2.457 m2, budynki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych o powierzchni 107 m2, budynki pozostałe 160 m2, budowle związane z działalnością gospodarczą 67.500 zł. Podała także przedmioty podlegające zwolnieniu od opodatkowania (art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) - zabytki: budynki o powierzchni 3.306 m2. W wydanym 12 czerwca 2006 r., na prośbę A. I., zaświadczeniu [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, iż budynki te są utrzymane i konserwowane zgodnie przepisami o ochronie zabytków. Pismem z 16 grudnia 2010 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Miejskiego Konserwatora Zabytków o udzielenie informacji czy zabytkowe budynki położone przy ul. M. [...] w Z., a zwłaszcza budynek fermentowni, są od 2007 r. utrzymywane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Miejski Konserwator Zabytków pismem z dnia 27 grudnia 2010 r. poinformował, że "na dzień dzisiejszy utrzymywany zgodnie z przepisami wynikającymi z ustawy (...) o ochronie zabytków (...) jest budynek administracyjny.". Z pisma wynikało także, że w maju 2009 r. i w październiku 2010 r. przeprowadzono oględziny, które wykazały, że budynek fermentowni wymaga przeprowadzenia szczegółowo wymienionych prac remontowych. Konserwator wskazał także, iż budynek jest zaniedbany, a wymienione prace są niezbędne w celu doraźnego zabezpieczenia i zapobieżenia degradacji. Decyzją z 13 kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta Z. ustalił skarżącej podatek za 2009 r. od opisanej wyżej nieruchomości w kwocie 66.529 zł. W decyzji tej, powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazano, że ustanawia on zwolnienie o charakterze przedmiotowym. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2000 r. nr [...] [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków Województwa [...] zespół budynków dawnej Wytwórni Win przy ul. M. [...] w Z., składający się z budynku administracyjnego i budynku produkcyjnego fermentowni. Jednak drugim warunkiem zwolnienia ustanowionego powołanym wyżej przepisem jest "utrzymywanie" i "konserwacja" gruntów i budynków zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków. Na podstawie zaświadczenia wydanego w 2006 r., które odzwierciedlało stan faktyczny w dniu jego wydania, tj. 12 czerwca 2006 r., nie można stwierdzić, że w 2009 r., po ponad dwóch latach i zmianie właściciela, budynki nadal utrzymywane były zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W ocenie organu I instancji ciężar dowodu, że przedmioty opodatkowania są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, spoczywa na podatniku, a strona nie przedstawiła dowodu, który mógłby potwierdzić prawidłowość danych zawartych w deklaracji dotyczącej przedmiotów zwolnionych. Przeczy im także pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 27 grudnia 2010 r. W wyniku rozpoznania odwołania podatniczki Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją z 7 lipca 2011 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, w świetle czego prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do wojewódzkiego konserwatora zabytków o udzielenie informacji, względnie przedstawienie przez zainteresowanego podatnika odpowiedniego zaświadczenia wydanego przez tegoż konserwatora. Obowiązkiem organu podatkowego jest zbadanie, czy istnieje pozytywna przesłanka zwolnienia, polegająca na właściwym utrzymaniu i konserwacji zabytku oraz czy istnieje przesłanka negatywna – zajęcie zabytku lub jego części na działalność gospodarczą. Zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. jest stosowane przez organ obligatoryjnie z urzędu, a zatem nie zależy od wniosku podatnika ani jego stanowiska w tej sprawie. Następnie Kolegium wskazało, iż w jego ocenie, organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego i wyjaśniającego w dostatecznym zakresie. Zaświadczenie konserwatora zabytków wydane w 2006 r. nie może być dostatecznym dowodem na okoliczność stanu faktycznego mającego miejsce w następnych latach, w tym w 2009r., albowiem wbrew temu, co twierdzi skarżąca, takie zaświadczenie nie ma charakteru "bezterminowego". Oznacza to, że w okresach późniejszych należy wykazać czy warunek z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. jest przez stronę spełniony, czy też nie. W niniejszej sprawie takiego warunku nie spełnia uzyskane przez organ pierwszej instancji stanowisko Miejskiego Konserwatora Zabytków, który wypowiada się wprawdzie odnośnie roku 2009, wskazując, że budynek fermentowni jest zaniedbany i wymaga przeprowadzenia prac remontowych w określonym zakresie, ale nie stwierdza jednoznacznie, czy budynek ten w 2009 r. był utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, czy też nie. Na powyższą decyzję podatniczka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej przez nie uznanie za dowód zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W ocenie strony skarżącej rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest poprawne, ale jest ona błędnie uzasadniona. Podatniczka argumentowała, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika w żaden sposób, aby stan zabytków uległ jakiemukolwiek pogorszeniu od dnia wydania zaświadczenia z 2006 roku. Jedynie taki dowód uzasadniałby ewentualny wniosek o wydanie ponownego zaświadczenia przez uprawniony organ. Materiał dowodowy znajdujący się w posiadaniu organu I instancji wskazuje, że właściciel nieruchomości dokonuje szeregu prac remontowych i inwestycyjnych, a zatem utrzymuje je zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Brak jest zatem podstaw do zmuszania podatnika do udowodnienia okoliczności, które są już udowodnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując argumenty zamieszczone w zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę WSA przytoczył treść art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., podkreślając, że z jego brzmienia wynika, że przewidziane w nim zwolnienie ma charakter przedmiotowy i stosowane jest przez organ podatkowy obligatoryjnie z urzędu, gdy spełnione zostają obie wyszczególnione w tym przepisie przesłanki. Pierwsza z nich, to objęcie nim gruntów i budynków charakteryzujących się tym, że na podstawie decyzji wydanej przez właściwy do spraw ochrony zabytków organ administracji publicznej zostały wpisane indywidualnie do rejestru zabytków. Stwierdzenie w konkretnej sprawie, czy ona występuje nie przysparza trudności, bowiem o jej zaistnieniu decyduje wydanie przez właściwy organ administracji publicznej indywidualnego aktu administracyjnego. Odmiennie przedstawia się kwestia oceny zaistnienia drugiej przesłanki, gdyż jej wystąpienie jest uwarunkowane określonym zachowaniem podatnika, polegającym na utrzymywaniu i konserwacji gruntów i budynków zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Spełnienie drugiego z koniecznych warunków może być dowiedzione w dowolny sposób. Skoro organ podatkowy nie dysponuje wiedzą w tym zakresie, podatnik nie przedstawił stosownego zaświadczenia, to jak najbardziej prawidłowe jest wystąpienie przez organ do właściwego konserwatora zabytków o udzielenie informacji, czy objęte podatkiem nieruchomości były w konkretnym roku podatkowym utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Takie postępowanie jest zgodne z, wynikającym z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, obowiązkiem organu dążenia do zebrania wszechstronnego materiału dowodowego, pozwalającego na stwierdzenie czy podatnik może skorzystać z omawianej ulgi. Sąd przyznał rację argumentom organu odwoławczego, że zaświadczeniu z 2006 r. nie można przypisać charakteru bezterminowego stwierdzania wystąpienia drugiej przesłanki z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Dotyczy ono bowiem stanu faktycznego zbadanego na moment wydania tego zaświadczenia, a zatem zaistniałego w 2006 r. Nadto, zostało ono wydane poprzedniemu właścicielowi. Zmiana w 2007 r. właściciela mogła przecież, choć nie musiała, zmienić dotychczasowy sposób utrzymywania czy konserwowania zabytków. Skoro wystąpienie drugiej przesłanki wiąże się z ustaleniem istnienia konkretnego stanu faktycznego w okresie, którego dotyczy ustalany podatek od nieruchomości, to zaświadczenie z 2006 r. tego stanu nie może stwierdzać. Organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w 2009 r. wpisane do rejestru zabytków nieruchomości skarżącej były utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Jeżeli dowodu w tym zakresie nie przedłoży skarżąca, Prezydent Miasta Z. winien przeprowadzić stosowne postępowanie. Z pisma Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 27 grudnia 2010 r. wynika, że w maju 2009 r. i w październiku 2010 r. były przeprowadzane oględziny nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Istnieje zatem dokumentacja, na podstawie której może on udzielić żądanej informacji. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła podatniczka. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj: art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 1§ 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie i przyjęcie, iż zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z 12 czerwca 2006 roku, nie ma charakteru bezterminowego oraz, że strona skarżąca w toku postępowania, nie udowodniła, iż w 2009 roku utrzymywała przedmiotowy budynek zabytkowy, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków. W jej ocenie nieprawidłowym jest twierdzenie, że w niniejszej sprawie istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma uzyskanie przez organ podatkowy, informacji od miejskiego konserwatora zabytków w przedmiocie sposobu utrzymania i konserwacji obiektu w roku 2009, skoro jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z uwagi na upływ czasu takiego zaświadczenia, miejski konserwator zabytków nie może wydać. Za prawdziwe uznać zatem należy twierdzenia strony zawarte w deklaracji o podatku od nieruchomości za rok 2009, w sytuacji, gdy oględziny dokonywane przez miejskiego konserwatora zabytków w maju 2009 i październiku 2010 roku, nie dotyczyły zabytku (fermentowni), którego dotyczy spór w niniejszej sprawie. Nadto WSA nie przedstawił w stanie faktycznym sprawy zarzutu strony skarżącej, iż organ podatkowy l instancji, winien zawiesić postępowanie w sprawie do czasu uzyskania przez stronę skarżącą zaświadczenia od miejskiego konserwatora zabytków, do którego uzyskania zobowiązał ją w toku prowadzenia postępowania podatkowego, a o wydanie takiego zaświadczenia strona skarżąca wystąpiła pismem z dnia 20 kwietnia 2009 roku. W oparciu o tak sformułowaną podstawę kasacyjną strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w całości i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Na wstępie rozważań w sprawie niniejszej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., poza uregulowanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których w sprawie nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Wniesiony w niniejszej sprawie środek odwoławczy zawiera wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wobec tego należy również przypomnieć, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli zatem autor skargi kasacyjnej poprzestanie jedynie na wskazaniu naruszonych jego zdaniem przepisów postępowania, bez wykazania możliwości wywarcia przez to naruszenie istotnego wpływu na wynik sprawy, podstawa kasacyjna nie zostanie należycie uzasadniona, a oparty na niej zarzut nie będzie procesowo skuteczny. Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie za nieuzasadniony uznać należało sformułowany w niej zarzut naruszenia art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 1§ 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie sprowadzający się do tezy, że sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z 12 czerwca 2006 roku, nie ma charakteru bezterminowego oraz, że strona skarżąca w toku postępowania nie udowodniła, iż w 2009 roku utrzymywała przedmiotowy budynek zabytkowy zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków. Na wstępie podkreślić należy, że sąd administracyjny nie dokonuje samodzielnie ustaleń w sprawie, bowiem zgodnie z art. 133 p.p.s.a. wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Jeżeli autor skargi kasacyjnej zamierzał zarzucić sądowi pierwszej instancji, iż wadliwie zaakceptował stan faktyczny nieprawidłowo ustalony przez organy podatkowe wówczas powinien wskazać na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a i art. 151 p.p.s.a., w powiązaniu ze wskazaniem przepisów postępowania podatkowego regulujących zakres i zasady postępowania dowodowego naruszonych w postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe. Dla skuteczności zarzutu przyjęcia wadliwego stanu faktycznego sprawy konieczne jest bowiem skonkretyzowanie, które przepisy postępowania podatkowego (z wymienieniem numeru artykułu, paragrafu, punktu, itd.) zostały naruszone w toku postępowania podatkowego, wraz z wyjaśnieniem, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wymogu tego nie spełnia przywołanie jedynie art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 1§ 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z argumentacją wskazującą na niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Konsekwencją wadliwej konstrukcji podniesionego zarzutu kasacyjnego jest niemożność odniesienia się do niego przez sąd kasacyjny, ze względu na wynikającą z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasadę orzekania przez ten sąd w granicach skargi kasacyjnej (poza przypadkiem nieważności postępowania), wykluczającą możliwość jakiegokolwiek uzupełniania czy rekonfigurowania przez sąd kasacyjny zarzutu podniesionego przez autora skargi kasacyjnej. Wśród niezbędnych składników uzasadnienia wyroku przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wymienia obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie sąd I instancji przedstawił stan sprawy w sposób nienasuwający zastrzeżeń i znajdujący odzwierciedlenie w aktach sprawy. Potwierdził przy tym słuszność tezy organu odwoławczego, że stan faktyczny budzi wątpliwości z uwagi na brak precyzyjnej informacji od miejskiego konserwatora zabytków, czy w 2009 r. wpisane do rejestru zabytków nieruchomości skarżącej były utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Bez wątpienia nie świadczy o wadliwości ustaleń faktycznych w sprawie nieprawidłowe stanowisko skarżącej, że kwestię tę w sposób wystarczający potwierdza zaświadczenie z 12 czerwca 2006 roku, a innego ze względu na upływ czasu miejski konserwator zabytków nie jest w stanie wydać. Odnosząc się w dalszym ciągu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać oprócz zwięzłego przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, także podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób jasny, czytelny, pozwalający prześledzić tok rozumowania sądu, który doprowadził go do wydania orzeczenia określonej treści, jest obowiązkiem sądu, którego naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkować winno uchyleniem wyroku, uniemożliwia bowiem jego kontrolę instancyjną i sprawdzenie, czy sąd prawidłowo dokonał kontroli legalności działania organów administracji publicznej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada jednakże w pełni wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a., zaś jego lektura pozwala na prześledzenie toku rozumowania sądu pierwszej instancji. W tym miejscu przypomnieć wypada, że w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 127 O.p., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozpatrzoną decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję, dążąc do tego aby zawarte w niej rozstrzygnięcie załatwiało merytorycznie sprawę ( por. uchwała NSA z 16 stycznia 1997r., sygn. akt III ZP 5/96, publ. w OSNAPiUS 1997/5/262, oraz A. Kabat w Ordynacja podatkowa. Komentarz s. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, r. Hauser, A. kabat, M. Niezgódka – Medek, LexisNexis,, warszawa 2011 s. 893). Zgodnie jednak z art. 233 § 2 O.p. organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Omawiany przepis umożliwia wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ale jedynie wówczas, gdy postępowanie przeprowadzone w pierwszej instancji wymaga znacznego poszerzenia materiału dowodowego w sprawie. Większość faktów niezbędnych dla rozstrzygnięcia (wynikających z hipotezy normy prawnej, która w sprawie ma mieć zastosowanie) musi być bowiem ustalona w postępowaniu przed organem I instancji. Ocena, czy postępowanie dowodowe stanowić będzie jedynie dopełnienie już przeprowadzonego czy też będzie ono postępowaniem przeprowadzonym w znacznej części zależy przy tym od okoliczności danej sprawy (por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 488/05, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 205715). Przesądzająca nie jest ilość dowodów, przeprowadzonych w jego toku, ale zakres faktów, podlegających dowodzeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2008 r., sygn. akt II FSK 885/07, opubl. w Lex pod nr 492423). W rozstrzyganej sprawie przepisem prawa materialnego, którego zastosowania domagała się podatniczka był art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zgodnie z którym zwolnione od podatku od nieruchomości są grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przedmiotowe zwolnienie podatkowe jest zatem uzależnione od istnienia przesłanki należytego utrzymania obiektu, której ustalenie pozwala organowi podatkowemu na odstąpienie od fiskalnego obciążania właściciela zabytku w zakresie podatku od nieruchomości. Przeprowadzona przez sąd I instancji analiza stanowiącego podstawę materialnoprawną zwolnienia podatkowego, którego domaga się strona skarżąca jest prawidłowa. Sąd I instancji wykazał, że warunkiem jego uzyskania jest ustalenia stanu nieruchomości. Ustalenia tego organ może dokonać bądź w oparciu o materiały przedstawione przez stronę bądź informacje od organu posiadającego wiedzę specjalną w tej dziedzinie. Argumentacja WSA w sposób jasny, poprzez odwołanie się do wskazanych w uzasadnieniu wyroku przepisów prawa wyjaśnia powody, dla których sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a więc sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne. Nie może także odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku sformułowany pod adresem sądu I instancji zarzut nie odniesienia się do zawartego w skierowanej do niego skardze zarzutu, iż organ podatkowy l instancji, winien zawiesić postępowanie w sprawie do czasu uzyskania przez stronę skarżącą zaświadczenia od miejskiego konserwatora zabytków, do którego uzyskania zobowiązał ją w toku prowadzenia postępowania podatkowego. Sąd I instancji ma co prawda wynikający z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Strona skarżąca jednak w żaden sposób nie wykazała wpływu ewentualnego uchybienia w tym zakresie przez WSA na wynik przedmiotowej sprawy, co jak zostało wykazane na wstępie uzasadnienia, jest warunkiem skuteczności zarzutu naruszenia prawa procesowego. Wobec stwierdzenia, że żaden z przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie jest uzasadniony, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. 2013, poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło