IV SA/Wr 4/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) Protokolant Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Rektora Akademii Wychowania Fizycznego we W. z dnia 3 listopada 2010 r. nr 1/2010 w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz decyzję Rektora Akademii Wychowania Fizycznego we W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza od Rektora Akademii Wychowania Fizycznego we W. na rzecz skarżącego R.A. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Dziekan Wydziału Wychowania Fizycznego Akademii Wychowania Fizycznego we W., na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (D. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej ustawą o szkolnictwie wyższym, w związku z § 56 ust. 2 i 12 pkt b Statutu Akademii Wychowania Fizycznego we W. oraz § 16 1a), § 16 1c), § 18, § 19, § 35, § 40 Regulaminu Studiów Akademii Wychowania Fizycznego we W., zarządził o skreśleniu z listy studentów V roku R. A. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], na podstawie art. 52 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, statutu Akademii Wychowania Fizycznego we W. w związku z § 16 pkt 1c i § 18, § 35 oraz § 16 pkt 1a, § 37, § 38, § 39, § 40 i § 19 regulaminu Studiów Akademii Wychowania Fizycznego we W., Dziekan Akademii Wychowania Fizycznego skreślił z listy studentów R. A.. W uzasadnieniu organ wskazał brak zaliczeń. Wnioskiem datowanym na dzień 9 lipca 2008 r. pełnomocnik R. A. zwrócił się do Rektora Akademii Wychowania Fizycznego we W. o stwierdzenie nieważności zarządzenia Dziekana Akademii Wychowania Fizycznego we W. z dnia 24 stycznia 2008 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów R. A. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Rektor Akademii Wychowania Fizycznego we W., działając na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym w związku z art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) uchylił zarządzenie nr [...] Dziekana Wydziału Wychowania Fizycznego Akademii Wychowania Fizycznego we W. z dnia 24 stycznia 2006 r. w zakresie dotyczącym skreślenia R. A. z listy studentów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Dziekan Wydziału Wychowania Fizycznego Akademii Wychowania Fizycznego we W. po ponownym rozpoznaniu sprawy na postawie art. 190 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z § 34 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Studiów skreślił R. A. z listy studentów. Decyzją z dnia 3 listopada 2010 r. nr 1/2010 Rektor Akademii Wychowania Fizycznego we W. na postawie art. 191 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o Szkolnictwie Wyższym (D. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 50 ust. 4 pkt 7 Statutu Akademii Wychowania Fizycznego we W. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Wychowania Fizycznego Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu nr [...] z dnia [...] września 2010 r. o skreśleniu R. A. z listy studentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik R. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 190 ust. 1 pkt 1 ustawy o szkolnictwie wyższym. Skarżący podkreślił, że powyższa decyzja wydana została przy błędnie ustalonym stanie faktycznym, a przesłanki uzasadniające jej wydanie są fikcyjne. Zdaniem skarżącego organ pominął w uzasadnieniu swojej decyzji fakt, że decyzja Dziekana Wydziału Wychowania Fizycznego we W. w istocie była reakcją na pismo pełnomocnika Skarżącego z dnia 10 września 2010 r. W piśmie tym przedstawiono sytuację Skarżącego, a po jego otrzymaniu dziekan wydał przedmiotową decyzją. Zostało to pominięte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, a ma istotne znaczenie dla oceny stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego, dowolne i nieznajdujące oparcia w faktach jest stwierdzenie, że R. A. nie podjął studiów po doręczeniu decyzji Rektora. Skarżący podniósł, że nie mógł w tym czasie jak i nie może obecnie wywiązywać się z obowiązków studenta, gdyż wbrew jego chęci kontynuowania studiów zarówno bezpośrednio po uchyleniu poprzedniej decyzji, jak również obecnie z wyłącznej winy uczelni jest to niemożliwe. Dodatkowo podniósł, że decyzja została wydana bez jakichkolwiek ustaleń faktycznych, bez zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Przed wydaniem nie zawiadomiono pełnomocnika o tym, że zgromadzono jakiś materiał, który upoważniałby do wydania rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Rektor Akademii Wychowania Fizycznego we W. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). To oznacza, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W ramach sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań organów administracji publicznej usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez sąd może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270, z późn. zm. - przywoływanej, jako: P.p.s.a.). Ponadto wymaga podkreślenia, że zakres kontroli sadowoadministracyjnej wyznaczony jest przepisem art. 134 § 1 P.p.s.a., co oznacza, że sprawowana jest w ona w granicach danej sprawy, a sąd administracyjny ją sprawujący nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną. Skarga jest zasadna choć jej zasadność Sąd wywodzi z innych przesłanek niż przedstawione przez skarżącego. Wynikają one z analizy obu kontrolowanych przez Sąd decyzji administracyjnych. Stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz.1365 ze zm.) do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów jest zatem jedną z decyzji wymienionych w powyższym przepisie. Przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego to przepisy ustaw regulujących działanie sądów administracyjnych wśród nich – ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i P.p.s.a Zaskarżona decyzja została oparta na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 1 ustawy o szkolnictwie wyższym. Stanowi on, że kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów w przypadku niepodjęcia studiów. Wskazać należy, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Rektora Akademii Wychowania Fizycznego we W., utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji z dnia 22 września 2010 r. w sprawie skreślenia z listy studentów R. A.. Dla dokonania przedmiotowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera całościowa analiza postępowania administracyjnego w sprawie, tym samym także postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonych decyzji. W tym celu należało przeanalizować uregulowania zawarte w rozdziale 13 działu II k.p.a wskazujących przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, które enumeratywnie wymienia przepis art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. oraz przepisów procedury administracyjnej, które z mocy art. 207 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym mają zastosowanie w niniejszym postępowaniu. Zauważyć należy, że pełnomocnik skarżącego we wniosku z dnia 9 lipca 2008 roku, poprzedzającym wydanie decyzji Rektora Akademii Wychowania Fizycznego we W. z dnia 31 sierpnia 2008 r. nr [...] uchylającej zarządzenie nr [...] w zakresie dotyczącym skreślenia R. A. z listy studentów i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, wniósł o stwierdzenie nieważności uchylonego zarządzenia z dnia 24 stycznia 200 roku. Tak więc rzeczą organu było rozważenie czy w istocie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Konsekwencją rozpatrzenia tego wniosku i uznania, iż żadna z tych przesłanek nie zachodzi bądź też zachodzi któraś z przesłanek winna być decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności, bądź stwierdzająca nieważność zaskarżonego aktu. Tymczasem organ decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. uchylił zarządzenie nr [...], powołując się w jej uzasadnieniu na art. 154 § 1 k.p.a., który to przepis określa przesłanki zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji, na mocy której strona nie nabyła prawa. Na wadliwość takiego rozstrzygnięcia wskazuje także orzecznictwo sądowoadministracyjne (patrz teza wyroku NSA z 2.04.1998 roku w sprawie IV SA 1438/96). Postępowanie nieważnościowe zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu z zastosowaniem art. 61 § 1 k.p.a. Rozwiązanie przyjęte w tym ostatnim przepisie nie oznacza dowolności organu administracji publicznej we wszczęciu postępowania na żądanie strony, ale wyznacza granice zasady skargowości przyjmując, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić zgodnie z treścią stosunku materialnoprawnego i w zakresie objętym wnioskiem. Tak, więc prawo żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przysługuje stronie zgodnie ze złożonym wnioskiem. Obowiązkiem organu administracyjnego jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a organ związany jest tym żądaniem. W myśl art. 135 P.p.s.a Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu decyzja Rektora Akademii Wychowania Fizycznego z dnia 31 sierpnia 2008 r. jest w rozumieniu art. 135 P.p.s.a. aktem podjętym w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga wniesiona od decyzji kończącej postępowanie główne. Dlatego Sąd, wbrew oczekiwaniom skargi, nie zajmował stanowiska w kwestii merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, albowiem w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego także decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Rektora Akademii Wychowania Fizycznego we W. z powodu wykazanych jej wad, sprawa ta będzie przedmiotem ponownego postępowania, w którym organ – uwzględniając wskazówki Sądu - ponownie rozpozna wniosek skarżącego z dnia 9 lipca 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej i podejmie rozstrzygnięcie w sprawie jej weryfikacji w oparciu o reguły procedury administracyjnej. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach opiera się na podstawie art. 200 p.s.a. Jednocześnie Sąd nie orzekł, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, gdyż orzekając tak Sąd wziął pod uwagę jedynie przedwczesność skreślenia skarżącej z listy studentów.