II FSK 1256/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-25
Skład orzekający: Stanisław Bogucki, Krzysztof Winiarski, Anna Maria Świderska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaświadczenie konserwatora zabytków z 2006 r. może stanowić wystarczający dowód na utrzymanie zabytkowego budynku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków w roku 2008, uzasadniający zwolnienie z podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Zaświadczenie konserwatora zabytków wydane w 2006 r. dla poprzedniego właściciela nie może stanowić bezterminowego dowodu na spełnienie przesłanki utrzymania zabytkowego budynku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków w roku 2008. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podatniku, a organ podatkowy jest zobowiązany do ustalenia stanu faktycznego w okresie objętym opodatkowaniem, w tym poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego lub zwrócenie się o informacje do właściwych organów.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta ustalającą podatek od nieruchomości za 2008 rok. Spór dotyczył zwolnienia z podatku budynków wpisanych do rejestru zabytków, które skarżąca miała utrzymywać zgodnie z przepisami. Organ pierwszej instancji ustalił podatek, uznając za niewystarczające zaświadczenie konserwatora zabytków z 2006 r. dla poprzedniego właściciela. SKO uchyliło decyzję, wskazując na potrzebę dalszego postępowania dowodowego. WSA oddaliło skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędzia NSA (del.) Anna Maria Świderska, Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1034/11 w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 7 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 rok 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. I. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Go 1034/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę M. I. (dalej: skarżąca, strona) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że strona wniosła skargę na decyzję SKO w Z. uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 13 kwietnia 2011r. i przekazującą sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 21 września 2007r. skarżąca otrzymała do swojego majątku osobistego od męża prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w Z., w skład którego wchodzą działki nr [...] o łącznej powierzchni 2,8741ha oraz własność posadowionego na tym gruncie budynku o łącznej kubaturze 70.906 m² , stanowiącego odrębną nieruchomość.
Postanowieniem z dnia 21 września 2009r. Prezydent Miasta Z. wszczął wobec strony postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od powyższych nieruchomości na 2008r., wzywając ją jednocześnie do złożenia "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych".
W aktach administracyjnych brak takiej informacji. Znajduje się w nich jedynie "Informacja (...)", złożona przez skarżącą za 2007r., w której jako przedmiot opodatkowania skarżąca zadeklarowała grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 5.569 m², pozostałe grunty o powierzchni 18.459m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 1.748,40m², budynki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych o powierzchni 107 m². W "Informacji (...)" podała także przedmioty zwolnione od opodatkowania: grunty o powierzchni 6.858m² i budynki o powierzchni 4.125 m².
Dnia 4 lutego 2008r. skarżąca złożyła kolejną "Informację (...)", przy czym dokonała jej trzech korekt dotyczących trzech okresów. W korekcie obejmującej okres od lipca 2008r. zadeklarowała grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 4.000m², pozostałe grunty o powierzchni 24.741m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 2.457m², budynki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych o powierzchni 107m², budynki pozostałe 160m², budowle związane z działalnością gospodarczą 67.500m². Podała także przedmioty podlegające zwolnieniu od opodatkowania - zabytki: budynki o powierzchni 3.306m².
W dniu 27 października 2009r. strona wskazała, że "Informacja (...)" złożona za 2007r. jest aktualna również za lata 2008 – 2009.
L. Wojewódzki Konserwator Zabytków dnia 12 czerwca 2006r., stwierdził, iż budynki te są utrzymane i konserwowane zgodnie przepisami o ochronie zabytków.
W odpowiedzi na wezwanie organu o udzielenie informacji czy zabytkowe budynki położone w Z., a zwłaszcza budynek fermentowni, są od 2007r. utrzymywane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, Miejski Konserwator Zabytków pismem z dnia 27 grudnia 2010r. poinformował, że utrzymywany zgodnie z przepisami wynikającymi z ustawy o ochronie zabytków jest budynek administracyjny. Z pisma wynika także, że w maju 2009r. i w październiku 2010r. przeprowadzono oględziny, które wykazały, iż budynek ten wymaga przeprowadzenia prac remontowych, wyszczególnionych w piśmie. Konserwator wskazał także, iż budynek jest zaniedbany, a wymienione prace są niezbędne w celu doraźnego zabezpieczenia i zapobieżenia degradacji. Stan ten stwierdzono w czasie kiedy przeprowadzono oględziny. Nadto zaznaczył, że trudno stwierdzić, jaki był stan przedmiotowej nieruchomości w latach 2007-2008 (nie przeprowadzono oględzin).
Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia 13 kwietnia 2011r ustalił skarżącej podatek za 2008r. od opisanej wyżej nieruchomości w kwocie 59.052,00zł.
Organ znał za fakt, że decyzją z dnia 18 kwietnia 2000r. nr [...] L. Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków Województwa L. zespół budynków dawnej W. [...], składający się z budynku administracyjnego i budynku produkcyjnego fermentowni.
W ocenie organu podatkowego, na podstawie zaświadczenia wydanego w 2006r., które odzwierciedlało stan faktyczny w dniu jego wydania, tj. 12 czerwca 2006r., nie można jednoznacznie stwierdzić, że w 2008r., po ponad roku i zmianie właściciela, budynki nadal utrzymywane były zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków. Aby można było dokonać jakichkolwiek ocen spełnienia przez podatnika (właściciela) ustawowego warunku zwolnienia podatkowego, niezbędna jest ocena spełnienia tego warunku w czasie objęcia w posiadanie zabytkowych budynków przez każdego z właścicieli (podatników).
Ciężar dowodu, że przedmioty opodatkowania są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, spoczywa na podatniku, a w świetle zebranego materiału nie ulega wątpliwości, że strona nie uczyniła zadość tym powinnościom, nie przedstawiła dowodu, który mógłby potwierdzić prawidłowość danych zawartych w deklaracji dotyczącej przedmiotów zwolnionych.
Do opodatkowania nieruchomości organ przyjął wykazane przez stronę w części E dane dotyczące przedmiotów opodatkowania – dla gruntów "pozostałych" oraz gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych. Natomiast za podstawę opodatkowania budynków "pozostałych" przyjęto sumę zadeklarowanej do opodatkowania powierzchni 160m² oraz wykazanej w przedmiotach zwolnionych powierzchni: 3966m² (za okres od stycznia do marca 2008r.) co daje łączną powierzchnię użytkową 4126m² ; 3306m² (za okres od kwietnia do grudnia 2008r.) co daję łączną powierzchnię użytkową 3466m²). Ustalając podatek od nieruchomości za 2008r. przyjęto stawki określone w §1 uchwały Rady Miasta Z. z dnia 30 października 2007r.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zażądała jej uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając decyzji naruszenie art.7 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej: u.p.o.l.). Skarżąca wskazała, że w decyzji naliczono podatek od nieruchomości od budynków, które są wpisane do rejestru zabytków i utrzymywane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, na dowód czego przedstawiono zaświadczenie L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 12 czerwca 2006r., które jest bezterminowe oraz oświadczenie właściciela budynków informujące o pracach podejmowanych w celu niedopuszczenia do pogorszenia stanu budynków.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją z dnia 7 lipca 2011r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. SKO przyjęło, że organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób konserwacji, w świetle czego prawidłowym jest wystąpienie organu do Wojewódzkiego Konserwatora zabytków o udzielenie informacji, względnie przedstawienie przez zainteresowanego podatnika odpowiedniego zaświadczenia wydanego przez tegoż Konserwatora.
Obowiązkiem organu jest zbadanie, czy istnieje pozytywna przesłanka zwolnienia, polegająca na właściwym utrzymaniu i konserwacji zabytku oraz czy istnieje przesłanka negatywna – zajęcie zabytku lub jego części na działalność gospodarczą. Zwolnienie z art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. jest stosowane przez organ obligatoryjnie z urzędu, a zatem nie zależy od wniosku podatnika ani jego stanowiska w tej sprawie.
W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego i wyjaśniającego w dostatecznym zakresie. SKO uznało za słuszne stanowisko Prezydenta, że zaświadczenie Konserwatora Zabytków wydane w 2006r. nie może być dostatecznym dowodem na okoliczność stanu faktycznego mającego miejsce w następnych latach, w tym w 2008r., albowiem takie zaświadczenie nie ma charakteru "bezterminowego". Oznacza to, że w okresach późniejszych należy wykazać czy warunek z art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. jest przez stronę spełniony, czy też nie. Inicjatywa w tej sprawie może należeć zarówno do strony jak i organu – jeśli ten chce wykazać, że owo zwolnienie się stronie nie należy. W niniejszej sprawie takiego warunku nie spełnia uzyskane przez organ pierwszej instancji stanowisko Miejskiego Konserwatora Zabytków, który wypowiada się wyłącznie odnośnie roku 2009 i 2010., podkreślając jednocześnie, że obecnie trudno stwierdzić, jaki był stan przedmiotowej nieruchomości w latach 2007-2008 (nie przeprowadzono oględzin) .
W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła obrazę art.180 §1 Ordynacji podatkowej przez nie uznanie za dowód zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, podkreślając jednocześnie, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest poprawne, ale jest ona błędnie uzasadniona. Zdaniem skarżącej z zebranego materiału dowodowego nie wynika w żaden sposób, aby stan zabytków uległ jakiemukolwiek pogorszeniu od dnia wydania tego zaświadczenia. Materiał dowodowy znajdujący się w posiadaniu organu pierwszej instancji udowadnia, że właściciel nieruchomości dokonuje szeregu prac remontowych i inwestycyjnych, a zatem utrzymuje je zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Brak jest zatem podstaw do zmuszania podatnika do udowodnienia okoliczności, które są już udowodnione.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując argumenty zamieszczone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał skargę za bezzasadną i oddalił ją na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. wynika, iż zawarte w nim zwolnienie ma charakter przedmiotowy i stosowane jest przez organ podatkowy obligatoryjnie z urzędu, gdy spełnione zostają obie wyszczególnione w tym przepisie przesłanki.
Pierwsza przesłanka zwolnienia, to objęcie nim gruntów i budynków charakteryzujących się tym, że na podstawie decyzji wydanej przez właściwy do spraw ochrony zabytków organ administracji publicznej zostały wpisane indywidualnie do rejestru zabytków.
Zaistnienie drugiej przesłanki uwarunkowane jest określonym zachowaniem się podatnika, polegającym na utrzymywaniu i konserwacji gruntów i budynków zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Skoro to właśnie zachowanie się podatnika warunkuje wystąpienie przesłanki zwolnienia, tym samym będzie podlegało ocenie organu podatkowego. Zatem spełnienie drugiego z koniecznych warunków może być dowiedzione w dowolny sposób, byle był on dopuszczalny prawem, co wynika z art.180 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dale: O.p.).
W niniejszej sprawie Sąd przyznał rację argumentom organu odwoławczego zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaświadczeniu z 2006r. nie można przypisać charakteru bezterminowego stwierdzania wystąpienia drugiej przesłanki z art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l., ponieważ dotyczy ono stanu faktycznego zaistniałego w 2006r. Nadto, zostało ono wydane poprzedniemu właścicielowi. Zmiana w 2007r. właściciela mogła, choć nie musiała, zmienić dotychczasowy sposób utrzymywania, czy konserwowania zabytków. Skoro wystąpienie drugiej przesłanki wiąże się z ustaleniem istnienia konkretnego stanu faktycznego w okresie, którego dotyczy ustalany podatek od nieruchomości, to zaświadczenie z 2006r. tego stanu nie może stwierdzać. Organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w 2008r. wpisane do rejestru zabytków nieruchomości skarżącej były utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Jeżeli dowodu w tym zakresie nie przedłoży skarżąca, Prezydent Miasta Z. winien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe i w niniejszej sprawie przeprowadził je, zwracając się o informację do Miejskiego Konserwatora Zabytków.
Jednakże SKO uznało uzyskaną przez organ I instancji informację za niewystarczającą do stwierdzenia czy w 2008r. wystąpiła druga z omawianych wyżej przesłanek, stwierdzając, że z pisma Miejskiego Konserwatora Zabytków wyraźnie wynika, iż wypowiada się on wyłącznie odnośnie 2009 i 2010r., podkreślając, że trudno stwierdzić, jaki był stan przedmiotowej nieruchomości w latach 2007-2008r. Nie przeprowadzono oględzin.
Sąd stwierdził, że zasadnie SKO wydało decyzję w trybie art. 233 § 2 O.p. Na mocy tego przepisu organ odwoławczy decyduje czy rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części i w związku z tym brak jest podstaw do zastosowania art. 229 O.p., który pozwala organowi odwoławczemu na przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
Stan faktyczny niniejszej sprawy budzi, w ocenie Sądu, wątpliwości z uwagi na brak precyzyjnej informacji co do wypełnienia warunku określonego w art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l., a do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego zobligowany jest organ I instancji, który, co istotne, utrzymuje w tej sprawie, że owo zwolnienie się stronie nie należy. Organ odwoławczy prawidłowo więc wskazał w zaskarżonej decyzji na aspekt inicjatywy dowodowej i to jaką okoliczność faktyczną winien zbadać Prezydent przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Sąd zauważył, że strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art.180 §1 O.p. przez nieuznanie za dowód w toczącym się postępowaniu podatkowym zaświadczenia z 2006r. Organy obu instancji potraktowały zaświadczenie z 2006r. jako dowód w niniejszym postępowaniu i prawidłowo go oceniły, jako niewystarczający do ustalenia stanu faktycznego w 2008r.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wywiedziona została skarga kasacyjna, którą strona zaskarżyła tenże wyrok w całości zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 i art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie:
- poprzez przyjęcie, że zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z dnia 12 czerwca 2006 r. nie ma charakteru bezterminowego i że strona w toku postępowania, nie udowodniła, iż w 2008 r. utrzymała przedmiotowy budynek zabytkowy zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków;
- poprzez twierdzenie, że w niniejszej sprawie istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma uzyskanie przez organ podatkowy, informacji od Miejskiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie sposobu utrzymania i konserwacji zabytku w 2008 r., skoro jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z uwagi na upływ czasu takiego zaświadczenia, Miejski Konserwator Zabytków nie może wydać, a zatem należy uznać za prawdziwe twierdzenia strony zawarte w deklaracji o podatku od nieruchomości za 2008 r.;
- nie przedstawienie w stanie faktycznym sprawy zarzutu skarżącej, iż organ pierwszej instancji winien zawiesić postępowanie w sprawie do czasu uzyskania przez stronę zaświadczenia od Miejskiego Konserwatora Zabytków, do którego uzyskania zobowiązał ją w toku prowadzenia postępowania podatkowego, a o wydanie takiego zaświadczenia strona wystąpiła pismem z dnia 20 kwietnia 2009 r.
W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Na wstępie rozważań w sprawie niniejszej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., poza uregulowanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których w sprawie nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Wniesiony w niniejszej sprawie środek odwoławczy zawiera wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wobec tego należy również przypomnieć, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli zatem autor skargi kasacyjnej poprzestanie jedynie na wskazaniu naruszonych jego zdaniem przepisów postępowania, bez wykazania możliwości wywarcia przez to naruszenie istotnego wpływu na wynik sprawy, podstawa kasacyjna nie zostanie należycie uzasadniona, a oparty na niej zarzut nie będzie procesowo skuteczny.
Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie za nieuzasadniony uznać należało sformułowany w niej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 1§ 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie sprowadzający się do tezy, że sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z 12 czerwca 2006 roku, nie ma charakteru bezterminowego oraz, że strona skarżąca w toku postępowania nie udowodniła, iż w 2009 roku utrzymywała przedmiotowy budynek zabytkowy zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków.
Na wstępie podkreślić należy, że sąd administracyjny nie dokonuje samodzielnie ustaleń w sprawie, bowiem zgodnie z art. 133 p.p.s.a. wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Jeżeli autor skargi kasacyjnej zamierzał zarzucić sądowi pierwszej instancji, iż wadliwie zaakceptował stan faktyczny nieprawidłowo ustalony przez organy podatkowe wówczas powinien wskazać na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a i art. 151 p.p.s.a., w powiązaniu ze wskazaniem przepisów postępowania podatkowego regulujących zakres i zasady postępowania dowodowego naruszonych w postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe. Dla skuteczności zarzutu przyjęcia wadliwego stanu faktycznego sprawy konieczne jest bowiem skonkretyzowanie, które przepisy postępowania podatkowego (z wymienieniem numeru artykułu, paragrafu, punktu, itd.) zostały naruszone w toku postępowania podatkowego, wraz z wyjaśnieniem, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wymogu tego nie spełnia przywołanie jedynie art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 1§ 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z argumentacją wskazującą na niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Konsekwencją wadliwej konstrukcji podniesionego zarzutu kasacyjnego jest niemożność odniesienia się do niego przez sąd kasacyjny, ze względu na wynikającą z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasadę orzekania przez ten sąd w granicach skargi kasacyjnej (poza przypadkiem nieważności postępowania), wykluczającą możliwość jakiegokolwiek uzupełniania czy rekonfigurowania przez sąd kasacyjny zarzutu podniesionego przez autora skargi kasacyjnej.
Wśród niezbędnych składników uzasadnienia wyroku przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wymienia obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie sąd I instancji przedstawił stan sprawy w sposób nienasuwający zastrzeżeń i znajdujący odzwierciedlenie w aktach sprawy. Potwierdził przy tym słuszność tezy organu odwoławczego, że stan faktyczny budzi wątpliwości z uwagi na brak precyzyjnej informacji od miejskiego konserwatora zabytków, czy w 2009 r. wpisane do rejestru zabytków nieruchomości skarżącej były utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Bez wątpienia nie świadczy o wadliwości ustaleń faktycznych w sprawie nieprawidłowe stanowisko skarżącej, że kwestię tę w sposób wystarczający potwierdza zaświadczenie z 12 czerwca 2006 roku, a innego ze względu na upływ czasu miejski konserwator zabytków nie jest w stanie wydać.
Odnosząc się w dalszym ciągu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać oprócz zwięzłego przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, także podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób jasny, czytelny, pozwalający prześledzić tok rozumowania sądu, który doprowadził go do wydania orzeczenia określonej treści, jest obowiązkiem sądu, którego naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkować winno uchyleniem wyroku, uniemożliwia bowiem jego kontrolę instancyjną i sprawdzenie, czy sąd prawidłowo dokonał kontroli legalności działania organów administracji publicznej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada jednakże w pełni wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a., zaś jego lektura pozwala na prześledzenie toku rozumowania sądu pierwszej instancji.
W tym miejscu przypomnieć wypada, że w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 127 O.p., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozpatrzoną decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję, dążąc do tego aby zawarte w niej rozstrzygnięcie załatwiało merytorycznie sprawę ( por. uchwała NSA z 16 stycznia 1997r., sygn. akt III ZP 5/96, publ. w OSNAPiUS 1997/5/262, oraz A. Kabat w Ordynacja podatkowa. Komentarz s. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, r. Hauser, A. kabat, M. Niezgódka – Medek, LexisNexis,, warszawa 2011 s. 893).
Zgodnie jednak z art. 233 § 2 O.p. organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Omawiany przepis umożliwia wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ale jedynie wówczas, gdy postępowanie przeprowadzone w pierwszej instancji wymaga znacznego poszerzenia materiału dowodowego w sprawie. Większość faktów niezbędnych dla rozstrzygnięcia (wynikających z hipotezy normy prawnej, która w sprawie ma mieć zastosowanie) musi być bowiem ustalona w postępowaniu przed organem I instancji. Ocena, czy postępowanie dowodowe stanowić będzie jedynie dopełnienie już przeprowadzonego czy też będzie ono postępowaniem przeprowadzonym w znacznej części zależy przy tym od okoliczności danej sprawy (por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 488/05, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 205715). Przesądzająca nie jest ilość dowodów, przeprowadzonych w jego toku, ale zakres faktów, podlegających dowodzeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2008 r., sygn. akt II FSK 885/07, opubl. w Lex pod nr 492423).
W rozstrzyganej sprawie przepisem prawa materialnego, którego zastosowania domagała się podatniczka był art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zgodnie z którym zwolnione od podatku od nieruchomości są grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przedmiotowe zwolnienie podatkowe jest zatem uzależnione od istnienia przesłanki należytego utrzymania obiektu, której ustalenie pozwala organowi podatkowemu na odstąpienie od fiskalnego obciążania właściciela zabytku w zakresie podatku od nieruchomości. Przeprowadzona przez sąd I instancji analiza stanowiącego podstawę materialnoprawną zwolnienia podatkowego, którego domaga się strona skarżąca jest prawidłowa. Sąd I instancji wykazał, że warunkiem jego uzyskania jest ustalenie stanu nieruchomości. Ustalenia tego organ może dokonać bądź w oparciu o materiały przedstawione przez stronę bądź informacje od organu posiadającego wiedzę specjalną w tej dziedzinie. Argumentacja WSA w sposób jasny, poprzez odwołanie się do wskazanych w uzasadnieniu wyroku przepisów prawa wyjaśnia powody, dla których sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a więc sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne.
Nie może także odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku sformułowany pod adresem sądu I instancji zarzut nie odniesienia się do zawartego w skierowanej do niego skardze zarzutu, iż organ podatkowy l instancji, winien zawiesić postępowanie w sprawie do czasu uzyskania przez stronę skarżącą zaświadczenia od miejskiego konserwatora zabytków, do którego uzyskania zobowiązał ją w toku prowadzenia postępowania podatkowego. Sąd I instancji ma co prawda wynikający z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Strona skarżąca jednak w żaden sposób nie wykazała wpływu ewentualnego uchybienia w tym zakresie przez WSA na wynik przedmiotowej sprawy, co jak zostało wykazane na wstępie uzasadnienia, jest warunkiem skuteczności zarzutu naruszenia prawa procesowego.
Wobec stwierdzenia, że żaden z przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie jest uzasadniony, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. 2013, poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło