II OSK 1928/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-21

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Jerzy Stelmasiak, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności może stanowić podstawę do wymeldowania z miejsca pobytu stałego?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu mieszkalnego w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności, nawet jeśli nie jest dobrowolne w potocznym rozumieniu, stanowi podstawę do wymeldowania z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu i nie wykonała obowiązku wymeldowania. Zameldowanie służy celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu, a skierowanie do lokalu socjalnego po odbyciu kary świadczy o zapewnieniu nowego miejsca zamieszkania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania W.W. z miejsca pobytu stałego. Po dwukrotnym postępowaniu administracyjnym, organy administracji orzekły o wymeldowaniu, wskazując na fakt opuszczenia lokalu w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności i prawomocnym wyrokiem eksmisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W.W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego. W skardze kasacyjnej W.W. zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując zasadność wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Mirosława Pindelska (spr.) Protokolant : asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 776/11 w sprawie ze skargi W.W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. o sygn. akt IV SA/Wr 776/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W.W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. o numerze [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Prezydent Miasta Jelenia Góra (zwany dalej: "Prezydentem Miasta") wszczął na wniosek Zakładu Gospodarki Lokalowej "[...]" w Jeleniej Górze postępowanie w sprawie wymeldowania W.W. (zwanego dalej: "skarżącym") z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ulicy C. w Jeleniej Górze, w trybie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. o numerze [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. o numerze [...] Wojewoda Dolnośląski uchylił decyzję Prezydenta Miasta z [...] lutego 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Orzekając ponownie w sprawie, Prezydent Miasta wydał w dniu [...] lipca 2011 r. decyzję o numerze [...] o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Wojewoda Dolnośląski, utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., wskazał w uzasadnieniu, że skarżący mieszkał w lokalu wynajmowanym przez jego matkę, jednakże nie przebywał w miejscu pobytu stałego od dnia 3 lipca 2005 r., tj. od czasu gdy został tymczasowo aresztowany. Organ wskazał, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 11 lutego 2008 r. (sygn. akt I C 926/07), Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze orzekł w stosunku do skarżącego eksmisję z lokalu, przy ulicy C. w Jeleniej Górze i ustalił, że wymienionemu nie przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego. Jednakże – jak zaznaczył – Wydział Gospodarki Lokalowej Urzędu Miasta w Jeleniej Górze przydzielił skarżącemu lokal socjalny i skierował do zawarcia umowy o najem lokalu socjalnego na czas oznaczony. Organ II instancji podkreślił następnie, iż nie ulega wątpliwości, że skarżący opuścił lokal, zaś spór w sprawie dotyczy tego, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i czy mogło stanowić podstawę do wymeldowania. Oceniając materiał dowodowy Wojewoda Dolnośląski podniósł, iż opuszczenie lokalu przez skarżącego nastąpiło w wyniku jego zawinionych działań, za które został on skazany prawomocnym wyrokiem karnym i nadal odbywa karę pozbawienia wolności, wobec czego nie można uznać, że skarżący zmuszony był opuścić przedmiotowy lokal w wyniku jakichkolwiek bezprawnych działań osób trzecich. Wojewoda Dolnośląski wskazał także, iż dla ustalenia, czy opuszczenie lokalu w konkretnych okolicznościach dawało podstawę do wymeldowania, istotne znaczenie miało również ustalenie, czy dana osoba miała zamiar opuszczenia miejsca dotychczasowego zameldowania. Zdaniem organu, zamiar skarżącego pozostania w przedmiotowym lokalu ograniczał się jedynie do deklarowania chęci powrotu do lokalu bez uwzględnienia realnych i prawnych możliwości zamieszkania w lokalu po zakończeniu odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. W tej sytuacji "utrzymanie" zameldowania skarżącego w lokalu przy ulicy C. w Jelenie Górze sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem obecnym, a skoro nie ma on realnych perspektyw na powrót do lokalu, odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej. Dalej organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", polegającego na nieprzedstawieniu skarżącemu do wglądu akt sprawy, wskazał na to, że organ meldunkowy, pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. przesłał skarżącemu kserokopie dokumentów do Aresztu Śledczego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja "łamie przepisy ustawy co mnie jako obywatela Rzeczypospolitej Polskiej". W uzasadnieniu podniósł, że Wojewoda Dolnośląski, uchylając pierwszą decyzję o wymeldowaniu go z lokalu przy ulicy C. w Jelenie Górze, wskazał na szereg uchybień polegających na tym, że do Aresztu Śledczego doprowadzono go "z adresu stałego meldunku", nie przesłuchano świadków mających potwierdzić czy w chwili aresztowania przebywał w tym lokalu, nie zapoznano go z dokumentacją "osobiście czy też przesłanie kserokopii". Skarżący podniósł ponadto, że złożył skargę na czynności komornika, który przeprowadził czynności eksmisji stwierdzając brak jakichkolwiek rzeczy w lokalu i że wobec tego czynności komornicze "nie są prawomocne". Skarżący podniósł, że brak zapoznania się z dokumentacją "łamie podstawowe prawa człowieka do jawnego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy, co gwarantuje Konstytucja RP i Europejska Konwencja Praw Człowieka", gdyż Urząd Miasta w Jeleniej Górze dopuszcza się "fałszowania i zakłamania akt sprawy (...)". W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę, w pierwszej kolejności odniósł się w uzasadnieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania – art. 10 K.p.a. oraz prawa do jawnego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy. Wskazał w tym zakresie, że w toku postępowania organ I instancji przesłał skarżącemu w dniu 10 grudnia 2009 r. "kserokopie dokumentów postępowania administracyjnego w sprawie" (k. 10 akt administracyjnych). Fakt otrzymania i zapoznania się z tą dokumentacją skarżący potwierdził w piśmie i oświadczeniu z dnia 30 grudnia 2009 r. (k. 13 akt administracyjnych). Po uchyleniu przez Wojewodę Dolnośląskiego pierwszej decyzji orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z lokalu, przy ulicy C. w Jelenie Górze, organ I instancji przesłał skarżącemu "dokumenty zgromadzone na obecnym etapie postępowania (pismo z dnia 14 maja 2010 r. k. 28 akt administracyjnych). Kolejne pismo informujące skarżącego o stanie toczącego się postępowania oraz zawierające skierowanie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego wysłano skarżącemu w dniu 21 stycznia 2011 r. (k. 29 i 30 akt administracyjnych). Następnie, w dniu 15 czerwca 2011 r. przesłano skarżącemu kserokopię postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jeleniej Górze z dnia 12 kwietnia 2011 r. i jednocześnie wezwano skarżącego, aby "po zapoznaniu się z tym postanowieniem oraz z pozostałymi przekazanymi wcześniej dokumentami", przed wydaniem decyzji w ciągu 7 dni wypowiedział się co do zebranych materiałów (k. 33 akt administracyjnych). W odpowiedzi na to pismo skarżący oświadczył, że "w dalszym ciągu podtrzymuje wcześniejszą swoją decyzję" (k. 35 akt administracyjnych). W świetle powyższego, nie można było zdaniem Sądu przyjąć, że w sprawie naruszono przepisy postępowania administracyjnego. Jeśli chodzi o ocenę pozostałych zarzutów podniesionych w skardze oraz o ocenę prawidłowości przeprowadzonego postępowania i zastosowania przepisów prawa materialnego, Sąd I instancji podkreślił, że niezbędną przesłanką do orzeczenia wymeldowania jest – zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – opuszczenie miejsca pobytu stałego. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu (bez względu na to, czy opuszczenie tego miejsca miało charakter dobrowolny, czy też przymus opuszczenia wynikał z czynności prawnych właściwego organu) i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Nadto Sąd podniósł, iż fakt wadliwości prawnej dokonanej eksmisji nie może stanowić skutecznego zarzutu w niniejszym postępowaniu, zaś skarga wniesiona przez skarżącego na niezgodne z prawem działanie komornika, będzie rozpatrywana bowiem w postępowaniu cywilnym. W konsekwencji Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w stopniu wymaganym przez art. 145 § 1 pkt 1 lit a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.". Sąd podkreślił przy tym, iż zameldowanie w lokalu – zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Wystosowane zaś do skarżącego skierowanie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego oznacza, że po opuszczeniu zakładu karnego ma on zapewnione nowe miejsce zamieszkania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżącego z urzędu wskazując, iż zaskarża go w części, tj. co do punktu I. w zakresie oddalenia skargi. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a): 1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy, a to okoliczności, na których organ II instancji oparł swoje ustalenia wydając zaskarżoną decyzję, w takim zakresie w jakim naruszenie to objęte zostało zarzutami naruszenia przepisów postępowania administracyjnego podniesionymi w skardze na decyzję administracyjną Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; 2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit b p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy Sąd I instancji powinien był uwzględnić skargę i uchylić wydane w sprawie decyzje organów obu instancji wobec stwierdzenia braku spełnienia przez skarżącego materialno-prawnej przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie ustosunkowanie się w merytorycznie wyczerpującej formie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze na decyzję, a dotyczących istoty sprawy, podczas gdy powołany przepis nakłada na sąd orzekający obowiązek podania w uzasadnieniu wydanego orzeczenia argumentacji odnoszącej się do podniesionych w skardze zarzutów; II. naruszenie prawa materialnego administracyjnego (art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.), tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego bezzasadne zastosowanie, podczas gdy ad casum rozpatrywany stan faktyczny nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący spełnił przesłanki warunkujące do wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania go z adresu w Jeleniej Górze ul. C. Wskazując powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku z dnia 4 kwietnia 2012 r. i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów wynagrodzenia tytułem udzielonej pomocy prawnej według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, iż Sąd I instancji de facto nie odniósł się do argumentacji skarżącego, w zakresie w jakim obowiązany był się odnieść w świetle przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Pełnomocnik zauważył, iż dokonując w uzasadnieniu wydanego orzeczenia obszernego przytoczenia stanu faktycznego jedynie w nieznacznym stopniu Sąd ten odniósł się merytorycznie do podniesionych zarzutów. Analiza treści pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzić musi do wniosku, że Sąd pominął w znacznym stopniu ustosunkowanie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa o postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się do zarzutów o charakterze materialnym, pełnomocnik powołał się na dotychczasowe orzecznictwo zapadłe na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz stwierdził, iż okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na brak przede wszystkim dobrowolnego i trwałego charakteru opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. C. w Jeleniej Górze. W ocenie autora skargi kasacyjnej, trudno zgodzić się z argumentacją, że opuszczenie przez skarżącego przedmiotowego lokalu, w związku z zarządzeniem odbycia orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym, miało charakter dobrowolny, którego spełnienie warunkuje zaistnienie materialno-prawnej przesłanki do zastosowania omawianego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżanego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Granicami skargi kasacyjne są przytoczone przez skarżącego kasacyjnie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Podstawy skargi kasacyjnej zostały zawarte w art. 174 p.p.s.a., w myśl którego skargę kasacyjną można oprzeć zarówno na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Skarżący kasacyjnie nie jest zwolniony z powinności uzasadnienia podstaw kasacyjnych ( art. 176 p.p.s.a). Brak przytoczenia motywów zarzutu naruszenie przez zaskarżony wyrok określonego przepisu prawa uniemożliwia odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do takiego zarzutu. Nie jest bowiem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego zastępowanie skarżącego w formułowaniu podstaw kasacyjnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie odpowiada w pełni powyższym standardom. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Sformułowane w niej zarzuty kasacyjne nawiązują do obu podstaw kasacyjnych, przewidzianych art. 174 p.p.s.a., tj. wnoszący skargę kasacyjną zarzuca Sądowi I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów procesowych (pkt 2). To z kolei nakazuje, przy uwzględnieniu treści i sensu regulacji przewidzianej w art. 188 p.p.s.a., co do zasady, w pierwszej kolejności zbadanie zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przepisów postępowania a następnie (w przypadku stwierdzenia bezzasadności podnoszonego uchybienia proceduralnego), zarzutu naruszenia prawa materialnego. Jako pierwsze rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy, ponieważ dopiero po ustaleniu, że w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny można przejść do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W podstawie skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania zarzucono Sądowi I instancji niewyjaśnienie istoty sprawy czyli okoliczności, na których organ II instancji oparł swoje ustalenia przez co doszło do uchybienia przepisom art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 134 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie argumentował, że do naruszenia doszło w takim zakresie w jakim naruszenie to objęte zostało zarzutami naruszenia przepisów k.p.a. podniesionymi w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Innych argumentów odnoszących się do tak postawionego zarzutu nie przedstawił. Powyższy zarzut nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim tak sformułowany zarzut nie zawiera wymaganego art. 176 p.p.s.a. uzasadnienia, enigmatycznie odwołuje się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego podnoszonych w skardze do Sądu I instancji pomijając fakt, iż w tamtejszej skardze nie wskazano wprost żadnego naruszonego przepisu k.p.a. Skarżący kasacyjnie nie wskazuje czego nie wyjaśnił Sąd I instancji naruszając istotę sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany do poszukiwania argumentacji zarzutu i zastępowania strony w formułowaniu podstaw kasacyjnych. Nie może też domniemywać intencji strony i samodzielnie próbować się domyślać, w czym strona dopatrzyć się mogła złamania przez Sąd I instancji kwestionowanego przez nią przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny w odróżnieniu od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Nie ma też usprawiedliwionej podstawy zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający "na nieustosunkowaniu się w merytorycznie wyczerpującej formie do zarzutów podniesionych przez skarżącego" w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 141§ 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zauważyć trzeba, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów w nim wymienionych. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wykazuje, że uzasadnienie to spełnia wszystkie wymagania przewidziane wymienionym przepisem. Jest jasne, czytelne, poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd I instancji odniósł się bardzo szczegółowo do podnoszonej kwestii braku zapoznania się skarżącego z aktami sprawy i wykazał, że odpisy zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów zostały mu doręczone przy pismach z dnia 10 grudnia 2009r., 14 maja 2010r., 21 stycznia 2011r., 15 czerwca 2011r. ( k 5 uzasadnienia). Wskazał, że skarżący mimo, iż przebywa w zakładzie karnym, miał zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Dalej Sąd I instancji podzielił i uznał za prawidłowe ustalenia organu administracji o przeprowadzeniu eksmisji skarżącego kasacyjnie z przedmiotowego lokalu przez komornika sądowego. Czynność została przeprowadzona w drodze postępowania egzekucyjnego., a skarga na komornika nie zniweczyła skutku tej czynności. Sąd I instancji wyjaśnił, że podstawą zastosowania w sprawie art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest ustalenie, że osoba ta nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu (bez względu na to, czy opuszczenie tego miejsca miało charakter dobrowolny, czy też przymus opuszczenia wynikał z czynności prawnych właściwego organu) i nie wykonała obowiązku wymeldowania. Przywołał i podzielił istniejącą linię orzeczniczą stanowiącą, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego opróżnienie i wydanie nieruchomości, podobnie jak w przypadku eksmisji, jest również opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Jest równoznaczne z ustaniem pobytu tej osoby w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust.1 ustawy. Dodatkowo Sąd I instancji podkreślił, że zameldowanie w lokalu, zgodnie z art. 9 ust.2b ustawy, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Wskazał też na wystosowane do skarżącego skierowanie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego oznaczające, że po opuszczeniu zakładu karnego ma on zapewnione miejsce zamieszkania. Tak przedstawione uzasadnienie spełnia wymagania art. 141§ 4 p.p.s.a., zawiera odniesienie się do zarzutów zawartych w skardze poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w sprawie, jak ma to miejsce w zaskarżonym wyroku. Podkreślenia wymaga, że skarżący kasacyjnie także w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w żaden sposób nie wykazał, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co pozostaje w sprzeczności z postanowieniami art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Nieuprawniony jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 pkt.1 lit. b p.p.s.a. polegający, zdaniem skarżącego, na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Sąd I instancji powinien był uwzględnić skargę wobec braku spełnienia przez skarżącego materialnoprawnej przesłanki z art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nietrafność zarzutu polega na tym, że Sąd I instancji nie stosował powyższego przepisu. Skargę oddalił w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wymieniony przez skarżącego kasacyjnie przepis nie może też stanowić podstawy do uchylenia decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego. W przypadku gdyby doszło do takiego ustalenia, a co nie zaistniało w przedmiotowej sprawie, podstawę orzekania powinien wówczas stanowić art. 145 § 1 pkt.1 lit a p.p.s.a. Natomiast przyjęty przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny został prawidłowo uznany za odpowiadający hipotezie powołanego w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego. W konkluzji stwierdzić należy, że wobec tego, iż skarżący nie wywiódł skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie może skutecznie kwestionować ustaleń dotycząc Sąd I instancji, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, nie dopuścił się też naruszenia prawa materialnego z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez nieprawidłowe zastosowanie. Wskazać należy, że stosowanie przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Ustalenia faktyczne determinują podstawę rozstrzygnięcia, czyli ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Jednakże skarżący, co wyżej wskazano, skutecznie nie wykazał naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie bada trafności ustaleń faktycznych, poczynionych w zaskarżonym wyroku, jeżeli skarżący skutecznie nie zarzucił w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., że przy ich dokonaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania. Nie można zatem stawiać w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, uzasadniając to błędnym ustaleniem przez Sąd stanu faktycznego sprawy. ych braku spełnienia przez skarżącego przesłanek do wymeldowania go z lokalu z pobytu stałego ( art. 15 ust.2 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r.). Skarżący bowiem nie podważył, uznanych za prawidłowe przez Sąd I instancji, ustaleń faktycznych oraz dowodów, które doprowadziły organy obu instancji do wniosku, że skarżący spełnia przesłankę do wymeldowania go. W konsekwencji zachodzi brak podstaw pozwalających uznać, że doszło do niewłaściwego zastosowania art. 15 ust.2 ustawy o dowodach osobistych i ewidencji ludności. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461 t. j.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło