III SO/Gl 16/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku PHU "A" Spółka Cywilna [...] z siedzibą w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2011 r., nadesłanym bezpośrednio do tut. Sądu, Spółka cywilna "A" z siedzibą w B. domagała się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W uzasadnieniu powyższego podała, iż jej działalność obejmuje sprzedaż hurtową metali i rud metali. Z tego tytułu w 2010 r. wypracowała dochód rzędu 31.771,00 zł (vide: załącznik PIT/B do zeznań podatkowych PIT-36L). Natomiast od początku bieżącego roku dochód wspólników wyniósł 210.722,46 zł (vide: podsumowanie księgi przychodów i rozchodów w miesiącu październiku 2011 r.), podczas gdy ponoszone miesięcznie wydatki poza zakupem towarów handlowych obejmują również wynagrodzenia dla pięciu pracowników w kwocie ok. 8.000,00 zł plus 2.584,60 zł tytułem składek ZUS, wynajem budynku biurowego i placu w wysokości 8.118,46 zł (vide: faktura VAT z dnia [...] r.), a nadto wypożyczenie hali w kwocie 4.875,72 zł. Dodatkowe obciążenia związane ze spłatą rat zaciągniętych kredytów oraz leasingu wynoszą ok. 10.000,00 zł i 8.000,00 zł. Tymczasem majątek wspólników stanowi działka o pow. [...] m2 w dzierżawie na rzecz [...], z której roczny dochód wynosi 15.000,00 zł, samochód osobowy [...] rocznik 2006 oraz dom o pow. 260 m2. Dane te znalazły potwierdzenie w dołączonych do wniosku dokumentach źródłowych. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną lub inną jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, ubiegająca się o prawo pomocy, nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie analiza sytuacji finansowej Spółki cywilnej "A" nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Należy bowiem zauważyć, iż jej przychód za 2010 r. wynosił 1.982.070,53 zł i po potrąceniu kosztów jego uzyskania wielkości 1.950.299.53 zł przyniósł dochód rzędu 31.771,00 zł. Z kolei od początku bieżącego roku przychód tej Spółki wyniósł 6.448.634,42 zł i po pomniejszeniu o dokonane wydatki wielkości 6.237.911,96 zł przyniósł zysk rzędu 210.722,46 zł (vide: podsumowanie księgi przychodów i rozchodów w miesiącu październiku). W świetle powyższych danych uprawnione staje się twierdzenie, iż strona prowadząca działalność tak znacznych rozmiarów dysponuje stosownymi środkami na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania. Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie by w ramach wspomnianych kosztów przyjmujących dużo wyższe wartości, niż wpis od skargi, znalazły się również wydatki dotyczące postępowania sądowego. Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Podobnie podnoszone przez stronę argumenty dotyczące wysokości spłacanych kredytów nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Należy bowiem zauważyć, iż wydatki te nie mogą mieć wpływu na ocenę przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że udzielając tych kredytów banki uznały, iż kondycja finansowa firmy jest na tyle dobra, że posiada ona zdolność kredytową pozwalającą na regularne spłacanie zaciągniętych z tego tytułu zobowiązań. Również z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych nie wynika jakoby zalegano ze spłatą jakichkolwiek rat. Dlatego też przyjąć należało, iż Spółka "A" z siedzibą w B. nie wykazała w dostateczny i przekonujący sposób jakoby zasługiwała na dofinansowanie z budżetu Państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Tym bardziej, że jest to Spółka cywilna, a to oznacza, iż ocena zasadności złożonego wniosku nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże Spółki. Stosownie bowiem do art. 864 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie. Również art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) stanowi, iż wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Tymczasem jak ustalono z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych wspólnicy poza przychodami ze Spółki "A" posiadają jeszcze inne możliwości finansowe związane z posiadaniem zabudowanej nieruchomości o pow. 0,6855 ha, którą zgodnie z zawartą w dniu [...] r. umową, wydzierżawiają P.W. na działalność Klubu "B" wpisanego do ewidencji Klubów Sportowych, jako że [...] r. zaciągnęli kredyt w wysokości 150.000,00 zł na budowę ośrodka [...]. Z kolei o ich zdolnościach płatniczych świadczyć może fakt przyznania S.B. kolejnego kredytu w kwocie [...]zł, gdyż w innym wypadku bank mógłby go nie udzielić (vide: umowa z dnia [...]r.). Wobec powyższego przyjąć należało, iż strona nie wykazała jakoby sytuacja materialna Spółki oraz jej wspólników uniemożliwiała poniesienie występujących w sprawie kosztów sądowych. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.