II SA/Wa 2029/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę Dowódca [...] Rozkazem Personalnym nr [...] (dla celów ewidencyjnych), na podstawie art. 111 pkt 3 i art. 115 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), stwierdził dla celów ewidencyjnych zwolnienie J. K. z dniem [...] kwietnia 2011 r. z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa, wskutek ustalenia ostatecznym orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., niezdolności orzekanego do zawodowej służby wojskowej – gr. [...]. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego J. K. zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 115 ust. 2 i art. 72 w zw. z art. 74 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że orzeczenie RWKL w B. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. stało się ostateczne w chwili jego doręczenia organowi, wskutek czego przedwcześnie doszło do zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej oraz zaniechania wypłaty należności finansowych ze stosunku służbowego za miesiąc maj 2011 r. Ponadto podniósł zarzut naruszenia art. 9, art. 10 § 1, art. 14 § 1 i art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Z uwagi na powyższe wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej terminu zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej oraz przyznanie prawa do wypłaty "świadczenia finansowego ze stosunku służbowego za maj 2011 r." wraz z odsetkami za zwłokę. Dowódca Wojsk Lądowych postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., podjętym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził niedopuszczalność odwołania w sprawie wydanego dla celów ewidencyjnych rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu podał, że art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stwarza żołnierzom zawodowym możliwość wniesienia środka zaskarżenia w postaci odwołania od decyzji organów administracji, w tym od rozkazów personalnych wydanych przez organy wojskowe, które są decyzjami administracyjnymi, bowiem dopiero wówczas istnieje przedmiot odwołania w rozumieniu k.p.a. Przedmiotowy rozkaz został natomiast wydany wyłącznie do celów ewidencyjnych, jako "informacja" mająca stwierdzić zaistnienie faktu zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej z mocy prawa, tj. wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Organ podniósł, że od dokumentu, który nie jest decyzją administracyjną, a takim jest rozkaz wydany do celów ewidencyjnych, odwołanie nie przysługuje, nie podlega on bowiem kontroli na podstawie przepisów k.p.a. Stwierdził też, że wydanie przedmiotowego rozkazu było konsekwencją ostatecznego orzeczenia nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r., której wykonanie następuje na mocy art. 115 ust. 3 w zw. z art. 111 pkt 3 ustawy pragmatycznej oraz § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ stwierdził, że rozkaz personalny wydany na podstawie art. 115 ust. 3 ustawy pragmatycznej, nie może być przedmiotem odwołania, czy też skargi do sądu administracyjnego z tego względu, że jedynie stwierdza istnienie określonej sytuacji prawnej, lecz jej nie tworzy ani nie kształtuje. Ma on charakter wyłącznie deklaratoryjny i jest wydany w celu usunięcia niepewności prawnej, jedynie na użytek wewnętrzny, do celów ewidencyjnych, porządkowych oraz informacyjnych. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 134 § 1 k.p.a. poprzez jego wadliwą wykładnię i zastosowanie w sprawie, pomimo tego, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie daty zwolnienia został wydany przedwcześnie i przez to przyjął formę decyzji konstytutywnej, tworząc nowy stan prawny, bowiem w chwili jego wydawania orzeczenie RWKL w B. nr [...], nie zostało doręczone skarżącemu, a tym samym nie weszło do obrotu prawnego (powołał się w tym zakresie na orzeczenia sądów administracyjnych), 2. art. 8 ust. 1 ustawy pragmatycznej, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że rozkaz personalny nr [...] posiadał wyłączne cechy decyzji deklaratoryjnej (wydanej dla potrzeb ewidencyjnych), gdy tymczasem z okoliczności faktycznych wynika, że w chwili jego wydawania, przybrał cechy decyzji konstytutywnej, tworzącej nowy stan prawny, wskutek doręczenia skarżącemu ostatecznego orzeczenia RWKL w B. dopiero w dniu [...] maja 2011 r., a więc już po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. W związku z tym wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu natomiast rozwinął zarzuty skargi oraz dodatkowo podniósł, że wydając rozkaz personalny nr [...], organ nie posiadał jeszcze orzeczenia RWKL w B., które zostało wysłane z kancelarii komisji w dniu 27 kwietnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę Dowódca Wojsk Lądowych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 8 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Chodzi w tym przepisie, w ocenie Sądu, o decyzje administracyjne (i rozkazy personalne, gdyż na gruncie powołanej ustawy normodawca posługuje się też pojęciem rozkazu personalnego, tożsamym z pojęciem decyzji administracyjnej) w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a., określonymi jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne, stanowiące władcze działanie prawne organów administracji, skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Natomiast w myśl art. 115 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadku, o którym mowa w art. 111 pkt 3 (ustalenia orzeczeniem przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby) następuje z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia. W takim przypadku, zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych. Z powyższego wynika, na co wyraźnie wskazuje cel wydania takiego rozkazu, iż nie jest to decyzja w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a., gdyż nie kształtuje władczo konkretnych uprawnień jednostki, a jedynie potwierdza wystąpienie określonych skutków prawnych, które nastąpiły z mocy prawa. Stąd też, mając na względzie treść powołanego art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a contrario, od takiego rozkazu personalnego wydanego do celów ewidencyjnych, nie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Prawidłowe było zatem zastosowanie przez organ przepisu art. 134 k.p.a. i wydanie zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej kwestii przedwczesnego wydania przedmiotowego rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. należy podkreślić, że w kontekście przyjętej przez Sąd wykładni powołanych przepisów, okoliczność ta nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Tym niemniej warto zauważyć, że prawomocność orzeczenia, o jakiej stanowi przepis art. 115 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, oznacza jego ostateczność. Zgodnie bowiem z treścią art. 269 k.p.a., decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważa się za ostateczne, chyba że z przepisów tych wynika, iż dotyczą one takiej decyzji, która została utrzymana w mocy w postępowaniu sądowym bądź też nie została zaskarżona w tym postępowaniu z powodu wpływu terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze celowość zwolnienia ze służby żołnierza, który nie może pełnić służby ze względu na orzeczoną niezdolność do jej pełnienia, trudno byłoby uznać za racjonalne przyjęcie, że o takie rozumienie prawomocności chodzi w przepisie art. 115 ust. 2 ustawy. Potwierdzeniem takiego stanowiska może być treść § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniana żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), który posługuje się pojęciem ostateczności (a nie prawomocności) decyzji wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do zawodowej służby wojskowej. W niniejszej sprawie orzeczenie RWKL w B. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., jako orzeczenie organu odwoławczego, stało się ostateczne w dniu jego wydania, tj. [...] kwietnia 2011 r., w myśl art. 16 § 1 zd. 1 k.p.a., stanowiącego, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Brak doręczenia tego orzeczenia skarżącemu nie ma wpływu na jego ostateczność. Należy bowiem rozróżnić wydanie decyzji, które następuje w chwili jej podpisania, od wejścia jej do obrotu prawnego, z którym łączą się z kolei inne skutki prawne, m.in. początek biegu terminu do jej zaskarżenia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.