II SA/Lu 855/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa reprezentowanego przez Nadleśniczego [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia ... 2011r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania Skarbu Państwa – Nadleśnictwa G. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ...2011r. nakazującą Nadleśnictwu G. rozbiórkę muru z bloczków z betonu komórkowego o grubości 0,24 m, wysokości 2,30 m i długości 16,50 m wraz z fundamentem, usytuowanego na działce nr ... w miejscowości A. W toku postępowania ustalono, że przedmiotowy mur został zrealizowany samowolnie w październiku 2010r. przez nieżyjącego już M. W. – najemcę lokalu mieszkalnego w budynku znajdującym się na sąsiedniej działce nr ..., stanowiącej podobnie, jak działka nr ...., własność Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. W celu zalegalizowania budowy organ postanowieniem z dnia ... 2011r. wstrzymał - na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane - prowadzenie robót budowlanych przy budowie muru oraz nakazał Nadleśnictwu G. przedstawienie w zakreślonym terminie odpowiedniej dokumentacji. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku, organ - na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego - decyzją z dnia 11 lipca 2011r. nakazał Nadleśnictwu rozbiórkę przedmiotowego muru. W odwołaniu od tej decyzji Nadleśniczy Nadleśnictwa G. podnosił, że obiekt wykonał najemca bez wiedzy i zgody Nadleśnictwa, które nie ma zamiaru legalizować budowy, dlatego organ powinien decyzję o rozbiórce skierować do następców prawnych inwestora, a nie do Nadleśnictwa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił odwołania stojąc na stanowisku, że nakaz rozbiórki powinien być skierowany do podmiotu, który posiada tytuł prawny umożliwiający jej wykonanie. Jeżeli inwestor utracił tytuł prawny do nieruchomości albo nie żyje, nakaz wydany na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego powinien być nałożony na właściciela działki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosło Nadleśnictwo G., reprezentujące Skarb Państwa, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazał, że M. W. pozostawił następców prawnych tj. żonę i czworo dzieci, którzy wspólnie z nim zamieszkiwali w chwili jego śmierci i dlatego na nich powinny być nałożone obowiązki związane z przedmiotowym murem. Skarżący powołał się mianowicie na art. 691 § 1 i 2 kc, zgodnie z którym w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek (...), dzieci najemcy (...), jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Skarżący podniósł, że skoro inwestor – M. W. pozostawił następców prawnych, to osoby te posiadały przymiot strony niniejszego postępowania i organ powinien był zapewnić im czynny udział w tym postępowaniu, czego nie uczynił naruszając art. 10 kpa. Zdaniem skarżącego to następcy prawni inwestora jako sprawcy samowoli, a nie właściciel nieruchomości, na której zrealizowano bez jego wiedzy i zgody przedmiotowy mur, powinni być obciążeni obowiązkiem rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Bezspornym jest, że w październiku 2010r. na działce nr ... w miejscowości A. – nie żyjący już M. W. wykonał mur z bloczków z betonu komórkowego o grubości 0,24 m, wysokości 2,30 m i długości 16,50 m wraz z fundamentem bez wymaganego – zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz.1623 ze zm.), zwanej ustawą - pozwolenia na budowę. Wobec braku pozwolenia, co nie zostało zakwestionowane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy postanowienie z dnia ... 2011r. o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożył na właściciela działki nr ...., na której zrealizowano mur – tj. na Nadleśnictwo G. - obowiązek przedstawienia określonej dokumentacji - obowiązek ten nie został jednak wykonany, dlatego organ decyzją z dnia ... 2011r. wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy nakazał rozbiórkę muru. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia do kogo powinien być skierowany nakaz rozbiórki tj. do następców prawnych inwestora czy też do skarżącego, będącego właścicielem nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy mur. Prawo budowlane w art. 52 wprost wskazuje, iż adresatami decyzji wydawanych w oparciu o art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 są - inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Prawidłowe jest stanowisko skarżącego, że w świetle powołanego przepisu, w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy powinien być kierowany do inwestora i dopiero, gdy nie ma inwestora – do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego – sytuacja taka będzie mieć zazwyczaj miejsce po śmierci inwestora. Jednak - wbrew zarzutom skargi – pojęcie "inwestora", w rozumieniu analizowanego przepisu, nie obejmuje jego następców prawnych, w tym również spadkobierców. Prawo administracyjne nie przewiduje bowiem jako zasady dziedziczenia praw i obowiązków administracyjnych, choć w niektórych sytuacjach obowiązki (uprawnienia) administracyjne dotyczą osób, które są jednocześnie następcami prawnymi (spadkobiercami) innych osób, np. gdy przepis prawa administracyjnego nakazuje nakładać określone obowiązki na aktualnego właściciela, którym może być następca prawny (w tym spadkobierca). Przepisy komentowanej ustawy (w szczególności art. 52) – Prawo budowlane nie wymieniają jednak - jako adresatów nakazu rozbiórki - następców prawnych inwestora – nie ma zatem podstaw prawnych do nałożenia na nich takiego obowiązku. Wobec braku odpowiednich przepisów, nakaz rozbiórki, który byłby nałożony na inwestora, gdyby żył, nie może być skierowany do jego następców prawnych – obowiązek dokonania rozbiórki jest niezbywalny i nie podlega dziedziczeniu ani na zasadach ogólnych ani w trybie powołanego przez skarżącego art. 691 kc. Ponadto należy zauważyć, że postępowanie przed organem I instancji zostało wszczęte z urzędu, o czym strony zostały zawiadomione w dniu 13 grudnia 2010r. W tym czasie M. W. już nie żył, co wynika z treści protokołu oględzin działki z dnia 7 grudnia 2010r. Zarzut skarżącego, jakoby M. W. był stroną postępowania administracyjnego, a po jego śmierci winni brać udział w sprawie jego następcy prawni nie zasługuje więc na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego muru skierowana do skarżącego Nadleśnictwa G., reprezentującego Skarb Państwa, jest zatem prawidłowa. Natomiast kwestia ewentualnych rozliczeń ze spadkobiercami zmarłego inwestora jest zagadnieniem cywilnoprawnym i podlega orzecznictwu sądów powszechnych. Z powyższych względów skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).