I OW 171/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o zwrot kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i dozorem pojazdu usuniętego z drogi, w sytuacji gdy wniosek został złożony po nowelizacji przepisów Prawa o ruchu drogowym, a pojazd został usunięty przed wejściem w życie tych zmian?Ratio decidendi
Prezydent Miasta Sopotu, działający jako starosta, jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o zwrot kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i dozorem pojazdu usuniętego z drogi, jeśli wniosek został złożony po wejściu w życie nowelizacji Prawa o ruchu drogowym z dnia 22 lipca 2010 r. Zgodnie z art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta, a nowelizacja ta ma zastosowanie do wniosków złożonych po jej wejściu w życie, niezależnie od daty usunięcia pojazdu.Stan faktyczny
Prezydent Miasta Sopotu wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Sopocie w sprawie wniosku J.B. o zwrot kosztów dozoru pojazdu usuniętego z drogi. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał się za niewłaściwy, wskazując na Prezydenta Miasta Sopotu jako organ właściwy. Prezydent Miasta Sopotu nie zgodził się z tym stanowiskiem, twierdząc, że nie jest organem właściwym do zwrotu całości kosztów. Spór dotyczył interpretacji przepisów Prawa o ruchu drogowym w kontekście daty usunięcia pojazdu i daty złożenia wniosku o zwrot kosztów.Rozstrzygnięcie
Wskazał Prezydenta Miasta Sopotu jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Sopotu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Sopotu a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Sopocie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J.B. o wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu usuniętego z drogi na parking strzeżony postanawia wskazać Prezydenta Miasta Sopotu jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Pismem z dnia 21 października 2011 r. Prezydent Miasta Sopotu wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Sopotu a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Sopocie, poprzez wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sopocie jako organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór pojazdów usuniętych z drogi na parking strzeżony.
Pismem z dnia 10 grudnia 2010 r. J.B. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sopocie o wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów usuniętych z drogi na parking strzeżony za okres od dnia 22 czerwca 2009 r. do dnia 4 września 2010 r.
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sopocie przekazał przedmiotowy wniosek Prezydentowi Miasta Sopotu. W uzasadnieniu organ wskazał, że pojazd usunięty został przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018). Sześciomiesięczny termin do jego odbioru upłynął w dniu 6 czerwca 2009 r. Przedmiotowy pojazd nigdy nie stał się własnością Gminy Miasta Sopotu, gdyż Prezydent Miasta Sopotu nie wystąpił z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku samochodu na rzecz powiatu. W dniu 24 lutego 2011 r. pojazd został zlicytowany i odebrany z parkingu. W związku z powyższym nie można zastosować w sprawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), ani przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). Ponadto organ stwierdził, że zgodnie z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) organy skarbowe utraciły prawo do orzekania w kwestii odjęcia własności pojazdu oraz wszelkie uprawnienia w postępowaniach związanych z usunięciem pojazdu z drogi. W nowym stanie faktycznym inicjowanie postępowań w tym zakresie oraz wykonywanie orzeczeń sądów przepisane zostało staroście.
We wniosku o rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu kompetencyjnego Prezydent Miasta Sopotu stwierdził, że nie podziela poglądu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sopocie, że jest organem właściwym do zwrotu całości koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór usuniętych pojazdów.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sopocie wskazał, że w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Sopotu występuje jako organ samorządu, a nie jako starosta, zatem należy uznać iż wystąpił on o rozstrzygnięcie sporu którego nie jest stroną. W konsekwencji przedmiotowy wniosek powinien zostać odrzucony. Ponadto organ stwierdził, że zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji właściwym do rozstrzygnięcia wniosku w przedmiocie zwrotu dozorcy koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór jest organ egzekucyjny. Z kolei zgodnie z mającym zastosowanie w niniejszej sprawie § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie darowizny, zrzeczenia się dziedziczenia ustawowego oraz objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Ponadto zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do naczelników urzędów skarbowych – w odniesieniu do przechowywania ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2 oraz likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1. Zdaniem organu z uwagi na fakt, iż w sprawie nie została wydana decyzja o przejściu pojazdów na rzecz Skarbu Państwa, a właściwy starosta nie wystąpił z wnioskiem o orzeczenie przepadku, zatem nie sposób przyjąć, iż ruchomości, o których mowa powyżej, stały się własnością Skarbu Państwa. Zatem w sprawie brak jest podstaw prawnych do załatwienie jej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Ponadto organ podkreślił, że w przypadku uznania, iż w sprawie organem właściwym jest naczelnik urzędu skarbowego, to za względu na właściwość miejscową nie będzie to Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sopocie, a naczelnik urzędu skarbowego właściwy zgodnie z miejscem położenia samochodów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 K.p.a., sądy administracyjne rozpoznając spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny, gdyż każdy z dwóch występujących w nim organów administracji publicznej uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia. Przedmiotem sporu jest to, który z organów – Prezydent Sopotu czy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sopocie – jest właściwy do rozpoznania wniosku J.B. o zwrot poniesionych przez niego kosztów i wynagrodzenia za sprawowanie dozoru nad samochodami usuniętymi z dróg publicznych i przekazanych pod dozór wnioskodawcy prowadzącemu parking. Od rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie, który z wymienionych organów właściwy jest do rozpoznania sprawy należy odróżnić problem, kto i z jakich środków finansowych poniesie żądane koszty.
Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2008 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k/ ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 ustawę – Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci; jednoczenie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach.
Uwzględniając powyższe regulacje należy stwierdzić, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Prezydent Miasta Sopotu spełniający funkcję Starosty. Wniosek o zwrot wydatków został złożony w dniu 10 grudnia 2010 r. Oznacza to, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. "h" w obowiązującym obecnie brzmieniu. Ten zaś przepis wskazuje starostę jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło