II SA/Bd 719/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-09-07
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Anna Klotz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba formalnie pełniąca funkcję członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie wykonuje faktycznie obowiązków i nie pobiera z tego tytułu wynagrodzenia, może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Osoba formalnie pełniąca funkcję członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nawet jeśli nie wykonuje faktycznie obowiązków i nie pobiera z tego tytułu wynagrodzenia, nie może być uznana za osobę bezrobotną. Wynika to z faktu, że samo powołanie do pełnienia funkcji członka zarządu, nawet bez umowy o pracę, wiąże się z określonymi prawami i obowiązkami wynikającymi z Kodeksu spółek handlowych, co wyklucza spełnienie przesłanki braku zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej.Stan faktyczny
Skarżąca M. D. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. Okazało się jednak, że była ona Prezesem Zarządu spółki z o.o. i posiadała w niej udziały. Organy administracji wznowiły postępowanie i wydały decyzje odmawiające przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, argumentując, że pełnienie funkcji Prezesa Zarządu wyklucza status bezrobotnego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
M. D. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...] r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych przyznanym od dnia 22.06.2010 r. w wysokości stanowiącej 80% podstawowej kwoty zasiłku dla bezrobotnych miesięcznie. W dniu rejestracji strona przedłożyła do akt m.in. świadectwo pracy z dnia [...] r., z którego wynika, iż w okresie od dnia 1.05.2007 r. do dnia 31.05.2010 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w firmie "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], pełniąc obowiązki Prezesa Zarządu Spółki.
W sierpniu 2010 r. do organu I instancji wpłynął wniosek o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego skierowanego przez firmę "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Jednocześnie pismem z dnia [...] r. pełnomocnik Zarządu firmy "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zwrócił się z prośbą do PUP o ponowne zatrudnienie M. D. przez spółkę. Na podstawie tych dokumentów oraz odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 12.07.2010r.), organ I instancji powziął informację, iż M. D. nadal jest Prezesem Spółki, o której mowa w niniejszej decyzji oraz, że posiada w niej 50% udziałów, stanowiących łączną wartość 460.000,00 złotych.
W związku z powyższym w dniu 16.09.2010 r. organ I instancji postanowieniami z dnia [...] r. wznowił z urzędu postępowania dotyczące decyzji Prezydenta [...] z dnia [...]r. w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej z dniem 14.06.2010 r. oraz decyzji z dnia 21.06.2010 r. orzekającej o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 22.06.2010 r.
Na podstawie zgromadzonych w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I instancji dokumentów tj. m.in. otrzymanego z Sądu Rejonowego w [...] Wydział Gospodarczy KRS pisma z dnia 7.09.2010 r., oświadczenia złożonego w dniu 15.09.2010 r. przez Stronę (m.in. w zakresie dotyczącym dalszego pełnienia funkcji Prezesa Zarządu i braku osiągania z tego tytułu dochodów) oraz pisma Pełnomocnika Zarządu firmy "[...]" Sp. z o.o, z siedzibą w [...] z dnia [...]r., zawierającego m.in. informację o obowiązkowych czynnościach Prezesa Zarządu wykonywanych przez M. D. po ustaniu stosunku pracy na rzecz spółki, organ I instancji decyzją z dnia[...] orzekł o uchyleniu: decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie uznania strony za osobę bezrobotną od dnia 14.06.2010 r., decyzji z dnia [...]r. w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 22.06.2010 r., oraz jednocześnie orzekł odmowę uznania strony za osobę bezrobotną, odmawiając równocześnie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Na skutek wniesionego odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] korzystając z przepisu art. 138 § 2 KPA uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do rozpoznania organowi I instancji, celem przeprowadzenia skrupulatniejszego postępowania wyjaśniającego i zebrania dodatkowych materiałów dowodowych. Organ II instancji w wyniku wnikliwej analizy akt sprawy jednoznacznie stwierdził, iż z nadesłanego przez organ I instancji materiału dowodowego trudno było ponad wszelką wątpliwość ustalić status prawny M. D. w dniu dokonywania rejestracji w urzędzie pracy w charakterze osoby bezrobotnej w PUP. Mając na uwadze całokształt przekazanej dokumentacji oraz słuszny interes obywateli organ II instancji podkreślił, że organ I instancji nie wyczerpał wszystkich prawnych, dozwolonych środków, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mogącego mieć istotny wpływ na podjęcie decyzji w zakresie przyznania, bądź nie przyznania Pani M. D. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Organ I instancji rozpatrując sprawę ponownie, decyzją z dnia[...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 KPA oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) - po wznowieniu postępowania objętego postanowieniami z dnia [...]r., orzekł o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji z dnia [...]r. przyznającej status osoby bezrobotnej i decyzji organu I instancji z dnia 21 czerwca 2010 r. o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz orzekł o odmowie przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Wykonując zalecenia i wskazania organu odwoławczego, w celu uzupełnienia materiału dowodowego, pismem z dnia 3.01.2011 r. wezwał M. D. do dostarczenia m.in. uchwały Zgromadzenia Wspólników firmy "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] powołującej stronę na funkcję Prezesa Zarządu bądź umowy o pracę zawartej na podstawie uchwały, o której mowa, jak również umowy spółki. Z przedłożonych do akt dokumentów m.in. wynikało, iż umowa o pracę była zawarta na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku Prezesa Zarządu Spółki. Z kolei Umowa Spółki stanowi m.in., iż Zarząd składa się z jednej lub więcej osób, w tym Prezesa Zarządu, który pełni również funkcję Dyrektora Spółki, kierując jej bieżącą działalnością. Dodatkowo w dniu 17.02.2011 r. organ I instancji w obecności M. D. dokonał przesłuchania w charakterze świadków P. D. - pełniącego obowiązki Prokurenta oraz Pani J. O. - Pełnomocnika Zarządu.
Zdaniem orzekającego organu na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie ustalono, że [...] Sp. z o.o. jest spółką działającą, której strona była i jest Prezesem i Dyrektorem tej Spółki, gdyż nie została odwołana uchwałą Zgromadzenia Wspólników, a więc mogła jako Zarząd prowadzić sprawy Spółki. Wskazano, że Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje Spółkę, a prowadzenie spraw spółki polega na podejmowaniu uchwał, wydawaniu decyzji i opinii, organizowaniu działalności spółki w ten sposób, aby pozostawało to zgodne z jej przedmiotem działalności, w celu realizacji jej zadań. W zarządzaniu spółką Zarząd może, ale nie musi być wspomagany przez aparat pomocniczy. Zdaniem organu strona zorganizowała pracę Spółki poprzez Prokurenta i pełnomocników; decydowała, że zadania spółki będą wykonywane przez aparat pomocniczy. Jako Prezes Spółki odpowiadała za działalność Spółki, ponosząc odpowiedzialność osobistą za zobowiązania podatkowe oraz z tytułu ubezpieczeń społecznych i jako Prezes sama podpisywała niektóre dokumenty m.in. Sprawozdanie z działalności Spółki, Sprawozdanie Zarządu z działalności Spółki, Protokół ze Zgromadzenia Wspólników. Ponadto wskazano, że jak wynika z przedłożonego Protokołu Zgromadzenia Wspólników Spółki pod firmą: "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], w dniu 30.06.2010 r. odbyły się obrady Zgromadzenia Wspólników Spółki, w których strona brała udział jako Zarząd oraz P. D. reprezentujący wspólników. Na posiedzeniu tym Zgromadzenie Wspólników postanowiło udzielić Zarządowi pokwitowania z wykonanych przez siebie obowiązków w roku 2009 i powierzyć Zarządowi prowadzenie spraw Spółki w roku 2010 w składzie M. D. - Prezes Zarządu
Ponadto podniesiono, że w odwołaniu z dnia 15.10.2010 r. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...]r. strona podała, że jako Prezes nie prowadzi spraw Spółki, ponieważ ma na utrzymaniu roczne dziecko i był to jeden z głównych powodów zwolnienia. Jednakże po niespełna dwóch miesiącach firma [...] Sp. z o. o. w dniu 16.08.2010 r. złożyła wniosek o refundację ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego wraz z prośbą o skierowanie Pani na stanowisko koordynatora ds. montażu rusztowań. Zdaniem organu wynika z tego, że strona zamierzała kontynuować pracę na podstawie umowy o pracę korzystając z refundacji ze środków Funduszu Pracy. Jako kolejny powód zwolnienia strona podała trudności panujące w kadrach Spółki. Natomiast w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Spółki z roku 2009 w przewidywanych kierunkach rozwoju spółki strona podała (jako Prezes), że prace marketingowe roku 2009 przyniosły pierwsze efekty w sezonie 2010.
Ponadto z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności oświadczenia strony oraz z protokołów zeznań świadków, zdaniem organu wynika, że co prawda z tytułu pełnienia funkcji nie odwołanego Prezesa nie otrzymywała strona żadnych dochodów i nie przychodziła do pracy (prezesi i dyrektorzy mają nienormowany czas pracy), to jednak nie można uznać, że nie wykonywała żadnych czynności i obowiązków w imieniu reprezentowanej przez siebie Spółki. Wskazano, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartym w orzeczeniu z dnia 05.02.2002 r., sygn. akt II SA 2902/01 -zarząd jako jedyny organ prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, co oznacza, że dzięki stronie jako jedynemu członkowi Zarządu, działalność gospodarcza spółki jest w ogóle możliwa. Brak Zarządu uniemożliwiałby Spółce prowadzenie działalności gospodarczej, a Sąd Rejestrowy musiałby podjąć działania w celu usunięcia braku Zarządu. Nawet nie pobieranie wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji w Zarządzie Spółki powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia pracy.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że nieprawidłowe są tezy postawione przez Prezydenta [...] zakładające, iż fakt formalnego pozostawania w stosunku organizacyjnym ze spółką jako Prezes Zarządu powoduje brak gotowości do podjęcia zatrudnienia; tymbardziej nieuzasadnione jest powoływanie się w tym względzie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2002 r., sygn. akt U SA 2902/01, orzeczenie to zapadło bowiem na kanwie innego stanu faktycznego, bowiem różnica między sytuacją odwołującej się, a tą, na którą powołał się Prezydent [...] nawiązując do powyższego wyroku polega na tym, iż sprawy spółki [...] podczas nieobecności strony prowadzone były przez P. D., działającego jako pełnomocnik. a następnie jako prokurenta oraz przez pełnomocnika J. O.
Ponadto strona wskazała, powołując się na orzecznictwo, iż ocena gotowości do podjęcia zatrudnienia musi odnosić się do ustalonego stanu faktycznego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2008 r., (sygn. akt I OSK 1184/07), niedopuszczalne jest więc postępowanie Prezydenta [...] wywodzące wyłącznie z przepisów kodeksu spółek handlowych dotyczących kompetencji zarządu spółki kapitałowej istnienia stanu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. Chybione są również zarzuty organu jakoby fakt uczestniczenia w Zgromadzeniu Wspólników, odbywającym się w ciągu jednego dnia miał uniemożliwiać gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, ponieważ idąc takim tokiem rozumowania każdy ze wspólników jakiejkolwiek spółki kapitałowej, posiadający przykładowo 1 udział, poprzez fakt brania udziału w obradach zgromadzenia byłby pozbawiony praw przysługujących osobom bezrobotnym.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego pomimo rozwiązania stosunku pracy (co dokumentuje świadectwo pracy z dnia 2.06.2010 r. podpisane przez J. O. - pełnomocnika Zarządu), nadal formalno - prawnie strona pełniła funkcję Prezesa Zarządu i o ile nie wykonywała obowiązków członka zarządu "sensu stricte" po dacie rozwiązania z nią umowy o pracę, jednakże mogła je wykonywać nieodpłatnie w pewnym zakresie "per obligo" zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu spółek handlowych (np. konieczność ustawowego wymogu i obowiązku przygotowania celem zatwierdzenia przez Zgromadzenie Wspólników sprawozdania zarządu z działalności spółki za ubiegły – 2009 r. - rok obrotowy). Niemniej istotny w sprawie zdaniem organu jest fakt braku dokumentu potwierdzającego odwołanie M. D. z funkcji Prezesa Zarządu przez Zgromadzenie Wspólników, oraz fakt, że w protokole Zgromadzenia Wspólników spółki z dnia 30.06.2010 r. dotyczącym m.in. rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania Zarządu z działalność spółki i sprawozdania finansowego za rok 2009 r., w pkt IV ppkt 3 "udzielono Zarządowi pokwitowania z wykonanych obowiązków w roku 2009 i powierzono - M. D. - prowadzenie spraw spółki w roku 2010". Powyższy protokół nie zawiera w swojej treści żadnych zapisów, które w jakikolwiek sposób (chociażby czasowy, biorąc pod uwagę obowiązek Zarządu - nawet już ewentualnie odwołanego - przygotowania i przedłożenia na Zgromadzeniu Wspólników sprawozdania z działalności spółki za uprzedni rok obrotowy) ograniczają, bądź wyłączają pełnienie tej funkcji przez stronę.
Organ II instancji podkreślił również, iż sama M. D. w swoim piśmie z dnia 29.04.2011 r. wyjaśniła, iż "powołanie (jej) na prezesa zarządu było podstawą pełnienia funkcji prezesa i miało miejsce przed zawarciem umowy o pracę, z dnia 30.04.2007 r.", a zatem zgodnie z przepisami ustawy kodeks spółek handlowych, aby doszło do realnego z punktu widzenia przepisów prawa odwołania członka zarządu (w tym przypadku Prezesa Zarządu) decyzję taką winno podjąć Zgromadzenie Wspólników, które "primo" nie dokonało tej czynności, "secondo" powierzyło M. D. prowadzenie spraw spółki na kolejny 2010 - rok. Samo zaś rozwiązanie umowy o pracę ze stroną w ocenie organu miało charakter regulujący stosunki wewnętrzne w spółce. Regułą jest zawieranie z powołanym członkiem zarządu umowy dotyczącej wykonywania obowiązków i pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i tylko od woli spółki zależy, czy będzie to podstawa funkcjonowania i wykonywania obowiązków członka zarządu. Do pełnienia funkcji powołanego członka zarządu nie jest bowiem koniecznym zawieranie z nim umowy o pracę, sam fakt powołania (i przyjęcia w sposób dosłowny bądź dorozumiany) tej funkcji obliguje osobę do wykonywania wynikających z tego tytułu obowiązków i czynności, etc.
Reasumując organ odwoławczy podkreślił, iż ocena gotowości do podjęcia zatrudnienia musi odnosić się do ustalonego stanu prawnego i faktycznego i co prawda strona składała oświadczenie z którego wynikało, iż była zdolna i gotowa do podjęcia pracy, jednakże trafność tej oceny winna była być rozpatrywana całościowo w ujęciu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i powinna była odnosić się do obiektywnie i realnie ocenionej sytuacji faktycznej i prawnej strony.
W skardze do sądu M. D. wniosła o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] zarzucając jej wydanie z naruszeniem:
1) art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.,) w zw. z art. 201 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., nr 94, poz. 1037 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że osobie pełniącej formalnie funkcję członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie można przyznać statusu osoby bezrobotnej,
2) art. 7, art. 11, oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 30, poz. 168 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące pominięciem w toku sprawy interesu strony, nie wyjaśnieniem stronie przesłanek jakie przesądziły o treści podjętego rozstrzygnięcia, brakiem objaśnienia podstaw prawnych na których oparto wydaną decyzję,
3) art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w postaci dokonania ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym, skutkiem czego bezpodstawnie przyjęto, iż strona nie była zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.
Zdaniem skarżącej organ nie wyjaśnił, dlaczego stosunek organizacyjny wewnątrz spółki uniemożliwiał przyznanie statusu bezrobotnego, a wobec twierdzeń organu można tylko teoretycznie dla potrzeb niniejszej sprawy rozważyć dwie sytuacje; pierwszą jakoby rozwiązanie umowy o pracę było pozorne, drugą gdyby wobec pełnienia funkcji Prezesa, skarżąca nie była gotowa podjąć innej pracy, lecz żadna z powyższych sytuacji w jej ocenie nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Strona podniosła, że samo formalne pełnienie funkcji Prezesa Zarządu nie oznacza od razu faktycznego wykonywania obowiązków Prezesa, zauważając przy tym, że widoczna jest tu analogia z przewidzianą przez ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, sytuacją osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która faktycznie tej działalności nie wykonuje - jest zatem przedsiębiorcą, ale nie działa jako przedsiębiorca, podobnie osoba fizyczna może być Prezesem, ale nie działać jako Prezes.
Skarżąca podkreśliła, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, organ dokonał w toku prowadzonego postępowania nieprawidłowej, nie znajdującej podstaw w obowiązującym systemie prawnym interpretacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, będącej w istocie rzeczy wykładnią praeter, a nawet contra legem, natomiast Wojewoda rozstrzygając sprawę, wprowadził nieznaną ustawie o promocji zatrudnienia przesłankę wyłączającą możliwość przyznania konkretnej osobie statusu osoby bezrobotnej oraz przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, którą to przesłanką, zdaniem organu, jest formalne pełnienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego.
W ocenie skarżącej całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż w dniu rejestracji w PUP pozostawała osobą niezatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, co w istocie rzeczy Wojewoda [...] sam pośrednio przyznał w zaskarżonej decyzji, dlatego należy w tej sytuacji uznać, iż główną, czy wręcz jedyną przyczyną skutkującą wydaniem przez organ II instancji decyzji w obecnym kształcie jest rażące naruszenie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jej błędną wykładnię w postaci uznania, iż ww. ustawa przewiduje negatywną przesłankę wydania decyzji przyznającej danej osobie status osoby bezrobotnej, którą według organu II instancji jest okoliczność formalnego pełnienia przez konkretną osobę funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego.
Reasumując skarżąca stwierdziła, iż organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się rażących nieprawidłowości w interpretacji faktów i ustalaniu ich konsekwencji prawnych, bowiem nie powinno budzić wątpliwości, iż Wojewoda rozstrzygając sprawę wykazał się istotną niekonsekwencją raz przyjmując, iż nie może dać wiary wyjaśnieniom skarżącej co do jej gotowości dla podjęcia zatrudnienia z powodu pozostawania Prezesem Zarządu spółki, natomiast innym razem twierdząc, iż skarżąca w rzeczywistości nie wykonywała obowiązków Prezesa Zarządu, a brak spójności w toku rozumowania organu odwoławczego sprawia, iż skarżąca pozbawiona została również prawa do poznania motywów rozstrzygnięcia dotyczącego przecież jej interesu prawnego dlatego nie sposób zaakceptować sytuacji, w której organ rozstrzygający sprawę narusza przepis art. 107 par 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pozbawionej w istocie uzasadnienia prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.
Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia posŧępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia.
Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż w dniu 14 czerwca 2010 r. skarżąca została zarejestrowana urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Obowiązująca w dniu rejestracji definicja osoby bezrobotnej stanowiła, że jest nią osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415.).
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca była powołana przez zgromadzenie wspólników do pełnienia funkcji członka zarządu i z funkcji tej nie została odwołana. Fakt skwitowania za 2009 r. i powierzenia skarżącej przez Zgromadzenie Wspólników spraw spółki w 2010 r. dodatkowo potwierdza ustalenie, że nie doszło do odwołania skarżącej z funkcji prezesa zarządu, ani też sama nie złożyła rezygnacji. Do 31 maja 2010 r., skarżąca była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w spółce z o.o. "[...]" w [...], pełniąc obowiązki Prezesa Zarządu Spółki. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że skarżąca posiada znaczną ilość udziałów w spółce, a więc posiada status wspólnika spółki z o.o. ze wszystkimi obowiązkami i uprawnieniami stąd wynikającymi.
W tych okolicznościach należy ustalić, czy zarysowany powyżej status skarżącej odpowiada definicji osoby bezrobotnej, wyartykułowanej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W tym celu należy zbadać, czy osoba będąca członkiem zarządu spółki spełnia wymogi kwalifikujące ją jako osobę bezrobotną. Przeszkoda do przyznania statusu osoby bezrobotnej jest zatrudnienie, czy wykonywanie innej pracy zarobkowej.
Pojęcie zatrudnienia na gruncie przepisów kodeksu spółek handlowych jest bardzo szerokie. Stosownie do art. 203 § 1 K.s.h. członek zarządu może być w każdym czasie odwołany uchwałą wspólników i nie pozbawia go to roszczeń ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego, dotyczącego pełnienia funkcji członka zarządu. Odwołanie zatem nie powoduje wygaśnięcia stosunku pracy. Można więc nawet przyjąć, że pojęcie to obejmuje pełnienie funkcji członka zarządu. Gdyby nawet nie dokonywano tak daleko idącej interpretacji należy zauważyć, że powołanie do pełnienia funkcji członka zarządu z jednej strony stanowi wewnętrzny stosunek organizacyjny, ale też posiada inne cechy. Z powołaniem wiążą się określone prawa i obowiązki, do których odpowiednio stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Z cywilistycznego punktu widzenia jest to rodzaj umowy nienazwanej, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu (por. art. 202 § 5 K.s.h.). Oznacza to, że powołanie do pełnienia funkcji członka zarządu to nawiązanie stosunku organizacyjnego jak też innego stosunku prawnego. Zatem dopóki nie dojdzie do podjęcia uchwały o odwołaniu z pełnienia funkcji członka zarządu, bądź rezygnacji z pełnienia tej funkcji, powołany członek zarządu ma określone prawa i obowiązki. Bez znaczenia dla oceny statusu skarżącej pozostaje sposób wykonywania jej obowiązków jak i wola podmiotu powołującego i skarżącej co do zakresu korzystania z możliwych do uzyskania praw, w tym też do korzystania z wynagrodzenia za wykonywane czynności.
Często w spółkach, zwłaszcza rodzinnych praktykuję się rezygnację z zatrudnienia przez zawarcie umowy o pracę lub umowy menadżerskiej na rzecz czerpania przez członków zarządu będących wspólnikami, korzyści z udziału w zyskach jako wspólnik.
W świetle powyższego nie można uznać, że status skarżącej jako członka zarządu, pozwala na uznanie, że wypełnia przesłanki właściwe dla uznania danego podmiotu za osobę bezrobotną. Wobec wynikających z K.s.h. obowiązków przypisanych członkowi zarządu nie można stwierdzić, że skarżąca jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.
W tych okolicznościach organ prawidłowo uznał, że istnieją podstawy do wznowienia postępowania podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wskutek ustalenia po wydaniu decyzji z dnia 21.06.2010 r. nowej okoliczności jaka jest posiadanie wpisu do KRS jako Prezesa spółki z o.o. "[...]" w [...] i uchylenia decyzji o uznaniu skarżącej z dniem 14.06.2010 r. za osobę bezrobotną, posiadającą prawo do zasiłku dla bezrobotnych. orzekając o uznaniu skarżącej za bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Poszukiwanie analogii w statusie osoby prowadzącej działalność gospodarczą jest niecelowe, a ponadto powołana w zarzutach skargi analogia sytuacji prawnej osoby pełniącej funkcję członka zarządu z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, z powodu podanej uprzednio specyfiki powołania na tę funkcję, nie może stanowić właściwego odniesienia.
O ile bowiem ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w żadnym z przepisów wprost nie przewiduje, że osoba będąca członkiem zarządu spółki prawa handlowego nie może być uznana za osobę bezrobotną, jak to ma miejsce np. w przypadku osoby posiadającej wpis do ewidencji działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy), to jednocześnie nie można takiej sytuacji wykluczyć, jeśli zważyć na indywidualne aspekty rozpoznawanej, konkretnej sprawy administracyjnej, która dodatkowo została dokładnie wyjaśniona pod kątem przesłanek nabycia/utraty statusu osoby bezrobotnej. Taki też jest sens całości uzasadnienia wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11.02.2010 r. (sygn. akt III SA/Gd 573/09), na który powołuje się skarżąca.
Reasumując stwierdzić należy, że analiza zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego wskazuje, że organy orzekające w sprawie dysponowały dowodami niezbędnymi dla dokonania prawidłowych i istotnych, punktu widzenia materialnej podstawy rozstrzygnięcia, ustaleń faktycznych. Materiał ten prawidłowo oceniły i na jego podstawie bezbłędnie ustaliły stan faktyczny sprawy, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji organu odwoławczego. Również ocena prawna tego stanu faktycznego jest niewadliwa.
Ponadto w myśl zasady praworządności określonej w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego: "Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa". Zasada ta wpisuje się w konstytucyjną zasadę praworządności stanowiska: "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa" (art. 7 Konstytucji RP). Pośród wniosków jakie wynikają z zasady praworządności, trzeba zwrócić uwagę, w realiach niniejszej sprawy na to, że organ administracji publicznej nie jest uprawniony do relatywizowania ustawowych przesłanek nabycia określonego prawa - wręcz przeciwnie - w przypadku jasno określonych kryteriów jego nabycia, przy dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym jego rola ogranicza się jedynie do subsumcji normy prawnej i określenia w ten sposób rozstrzygnięcia.
W ocenie sądu organy administracji rozpoznając sprawę stały na straży praworządności, natomiast zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w żadnym przypadku nie może się wyrażać w wydawaniu decyzji błędnych merytorycznie, ale zgodnych z żądaniami i postulatami strony.
Z powyższych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło