II OSK 2026/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-11

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Marzenna Linska – Wawrzon, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczący sytuowania budynków ścianą bez otworów okiennych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną na działce o szerokości mniejszej niż 16 m, ma zastosowanie do budynków gospodarczych, czy też budynki te są wyłączone spod tej regulacji na rzecz § 12 ust. 3 pkt 4 tego rozporządzenia, który określa wymiary budynków gospodarczych dopuszczalne do sytuowania przy granicy?
Ratio decidendi
Przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczący sytuowania budynków ścianą bez otworów okiennych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną na działce o szerokości mniejszej niż 16 m, ma zastosowanie do wszystkich budynków, w tym budynków gospodarczych. Kluczowym kryterium zastosowania tego przepisu jest szerokość działki, a nie rodzaj budynku. Fakt, że § 12 ust. 3 pkt 4 określa wymiary budynków gospodarczych dopuszczalne przy granicy, nie wyłącza stosowania § 12 ust. 3 pkt 1, który uzależnia możliwość sytuowania budynku w granicy od szerokości działki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce o szerokości mniejszej niż 16 m. Sąsiadka M. D. sprzeciwiała się zabudowie w granicy swojej działki, argumentując, że narusza to jej interesy i przepisy techniczne. Organ I instancji wydał pozwolenie, uznając zgodność z warunkami zabudowy i przepisami (§ 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia). Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. WSA oddalił skargę M. D. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ma zastosowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon Sędzia del. WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 226/10 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 226/10, oddalił skargę M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 kpa, zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. F. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na terenie obejmującym działkę nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w T. w granicy działki nr [...] od strony północnej i działki nr [...] od strony wschodniej. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę wpłynął w dniu 18 sierpnia 2009 r. Do wniosku inwestor dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie organu projekt budowlany spełniał warunki ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] znak: [...] z dnia [...] czerwca 2009r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy wyznaczonej przez ścianę zachodnią istniejącego na działce nr [...] obręb [...] budynku mieszkalnego, wielkości powierzchni zabudowy, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, ilości kondygnacji nadziemnych. Za prawidłowe zostały uznane rozwiązania projektowe dachu oraz wjazdu na działkę z ulicy [...]. Zdaniem organu I instancji projekt budowlany jest zgodny z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, zaś sam projekt jest kompletny, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia i został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się stosownym zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Prezydent podkreślił, że stronom postępowania zapewniono udział w postępowaniu i możliwość zapoznania się z projektem budowlanym oraz zgłoszeniem ewentualnych zastrzeżeń i wniosków. Swoje uwagi i zastrzeżenia zgłosiła M. D., nie zgadzając się na zabudowę w granicy swojej działki nr [...], uzasadniając, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu obejmie działkę [...] i wprowadzi ograniczenie w zagospodarowaniu tej działki. Ustosunkowując się do zarzutów organ wskazał, że usytuowanie budynku gospodarczego w granicy działki nr [...] jest zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ § 12 ust. 3 pkt 1 dopuszcza w zabudowie jednorodzinnej usytuowanie budynku gospodarczego bez otworów bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli szerokość działki inwestora jest mniejsza niż 16,0 m, zaś działka [...] ma szerokość 10 - 13,5 m. Organ uznał takie rozwiązanie za uzasadnione, z uwagi na wielkość działki inwestora wynoszącą 534 m2, kształt działki, w tym przede wszystkim jej konfigurację (nachylenie w kierunku zachodnim), małe szerokości działek nr [...] i [...] obręb [...], które spowodowały, że zostały one od frontu zabudowane budynkami mieszkalnymi w zabudowie bliźniaczej. Uznał, że racjonalne zagospodarowanie działek przemawia za tym, żeby zabudowę gospodarczą realizować również w formie zabudowy bliźniaczej. Prezydent wskazał, też na istniejący układ zabudowy w tym rejonie miasta, gdzie obiekty gospodarcze lub garażowe lokalizowane są na zapleczu działek, w tym także bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...] wniosła M. D., która podniosła, że sytuowanie budynku zwróconego ścianą północną bez otworów okiennych i drzwiowych w stronę tej granicy, zgodnie z przepisem § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest dopuszczalne w odległości 1,5 m od granicy działki lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Odwołująca się wskazała, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji ustalające warunki zabudowy nie rozstrzygają o zabudowie w ostrej granicy działki nr [...] obręb [...] stanowiącej jej własność. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem Wojewody zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta [...] została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ odwoławczy uznał, że dołączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany jest zgodny z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która była przedmiotem kontroli sądowo - administracyjnej. Ponadto projekt zagospodarowania działki jest także zgodny z przepisami techniczno - budowlanymi, zwłaszcza przepisem § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym, przy uwzględnieniu przepisów odrębnych oraz zawartych w § 13, 60 i 271-273, w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Zdaniem Wojewody w sprawie ma miejsce właśnie ten przypadek prawny, gdyż budowa budynku gospodarczego na działce nr [...], o szerokości mniejszej niż 16 m, jest planowana w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, zgodnie z punktem I decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2009r. o ustaleniu warunków zabudowy, a ściana usytuowana w granicy z działkami nr [...] od strony północnej i nr [...] od strony wschodniej spełnia wymogi ściany oddzielenia pożarowego. Wojewoda wskazał, że zarówno działka inwestora, jak też działka nr [...] strony odwołującej się, były już zabudowane budynkami gospodarczymi usytuowanymi w granicy, które uwidoczniono na mapach stanowiących załączniki do w/w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2009r. Planowana obecnie zabudowa nawiązuje więc do wcześniejszych racjonalnych rozwiązań przestrzennych, praktycznego usytuowania budynków gospodarczych, zgodnie z zasadą poszanowania powierzchni terenu biologicznie czynnego. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. D., zarzucając jej: 1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: - art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez nieposzanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich; - §12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez niezachowanie minimalnej odległości od granicy sąsiedniej działki, co prowadzi do naruszenia §§ 271-273 tego rozporządzenia, odnoszących się do usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe; - § 324 wymienionego rozporządzenia, poprzez niezastosowanie zabezpieczeń mających zapobiegać wydostawaniu się uciążliwych dla otoczenia hałasów poza projektowany budynek; 2) naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 107 § 3 kpa poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wstrzymanie wykonania decyzji w całości do czasu rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, iż skargę w niniejszej sprawie należy uznać za niezasadną, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że w sprawie zaszły okoliczności wymienione w § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestycja na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w T. została zaprojektowana przy zapewnieniu poszanowania występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich, spełniając podstawowe wymagania określone w art. 5 ustawy Prawo budowlane dotyczące zapewnienia właścicielom działek sąsiednich dostępu do drogi publicznej, możliwość korzystania z wody, energii elektrycznej i cieplnej, kanalizacji oraz ze środków łączności i dostępu do światła dziennego, jak również nie będzie powodować uciążliwości związanych z emitowanym poziomem hałasu. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, zaś stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, a tym samym zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego czy materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym uznano za niezasadne podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zaskarżona decyzja została uzasadniona zgodnie z wymogami art.107 § 3 kpa. Podsumowując Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a jej wydanie nastąpiło na podstawie obowiązującego prawa. Zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono o jej oddaleniu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. D., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności przez nieuwzględnienie § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. co do zasady określa, że nowy budynek może być posadowiony ścianą bez otworów okiennych nie bliżej niż 3 metry od granicy sąsiedniej działki - §12 ust. 1 pkt 2. Paragraf 12 ust. 3 wymienia okoliczności, które mogą uzasadniać posadowienie budynku w mniejszej odległości niż ta wskazana w ustępie 1. Punkt 1 ustępu 3 paragrafu 12, na którym oparł się organ wydający pozwolenie na budowę, a za nim Wojewódzki Sąd Administracyjny, dopuszcza sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, na działce o szerokości mniejszej niż 16 m. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę nie poddał jednak analizie przepisu §12 ust. 3 pkt 4, na który powoływała się skarżąca. Paragraf 12 ust. 3 pkt 4 podaje maksymalne wymiary, jakie może mieć budynek gospodarczy, aby mógł powstać w granicy sąsiedniej działki. Wysokość takiego budynku nie może przekraczać 3 metrów, a jego długość nie może być większa niż 5,5 metra. Skarżąca podniosła, że niekwestionowanym w niniejszej sprawie jest, że budynek gospodarczy, którego dotyczy pozwolenie na budowę ma mieć wysokość 4 metrów i długość 4,85 metra. Zdaniem skarżącej §12 ust. 3 pkt 4 stanowi lex specialis wobec §12 ust. 3 pkt 1. Punkt pierwszy ustępu 3 odnosi się do wszystkich budynków, natomiast punkt 4 dotyczy wyłącznie budynków gospodarczych. W punkcie 4 rozporządzenia bardzo precyzyjnie wskazano jakich wymiarów nie może przekraczać budynek gospodarczy, który ma powstać w granicy sąsiedniej działki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania niezastosowania § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie oparto na regulacji § 12 ust. 3 pkt 1 cytowanego wyżej rozporządzenia. Należy bowiem mieć na względzie, że przepis § 12 ust. 3 pkt 1 dotyczy usytuowania budynków względem granicy działki na działkach budowlanych o szerokości mniejszej niż 16 m. Regulacja ta dotyczy wszystkich budynków, a więc także budynków gospodarczych. Istotnym elementem, decydującym o zastosowaniu tego przepisu jest szerokość działki. To szerokość działki (mniejsza niż 16 m), a nie rodzaj budynku determinuje możliwość zastosowania omawianego przepisu. Z faktu, że przepis § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia dotyczy odległości od granicy budynków gospodarczych i garaży nie wynika, że tym samym budynki gospodarcze zostały wyłączone spod regulacji § 12 ust. 3 pkt 1. W pkt 1 jak już wyżej wskazano, możliwość sytuowania budynku gospodarczego w granicy działki istnieje z uwagi na szerokość działki mniejszą niż 16 m i nie jest ona zależna wówczas od jego wysokości i długości. Natomiast w pkt 4 możliwość sytuowania budynku gospodarczego bezpośredni przy granicy działki uzależniona jest od jego długości i wysokości, a nie od szerokości działki. Dlatego też prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że z uwagi na szerokość działki inwestora mniejszą niż 16 m, w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miał § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło