III SA/Wa 1403/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2003 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz B. Sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/Wa 1403/11 Uzasadnienie Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...]. Na podstawie akt sprawy Sąd przyjął następujący stan faktyczny za podstawę wydania wyroku w niniejszej sprawie. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] określił Skarżącej Spółce z o.o. B. wysokości zobowiązań w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] nadała rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji stwierdzono, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U z 2011 r. Nr 41, poz. 214 ze zm.) Naczelnik Urzędu Celnego w C. właściwy był do wydania w niniejszej sprawie postanowienia w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji z dnia [...] września 2009 r. Organ wskazał, że z informacji uzyskanych od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. wynika, iż na Skarżącej Spółce ciążą zaległości w podatku od towarów i usług za rok 2003 w łącznej kwocie [...] zł. W stosunku do Skarżącej Spółki toczy się postępowanie zabezpieczające w zakresie zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2003 - 2005 r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2004-2005 w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia organ podnosił, że na podstawie art. 39 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p., wystąpił do Skarżącej Spółki z żądaniem ujawnienia składników majątku, które mogłyby być przedmiotem zastawu skarbowego lub hipoteki przymusowej. Skarżąca korzystając z uprawnienia określonego w art. 39 § 2 O.p. odmówiła wskazania składników majątku, o których mowa w art. 39 § 1 O.p. Dalej organ stwierdził, że w stosunku do Skarżącej Spółki wydana została także decyzja określająca wysokość zobowiązań w podatku akcyzowym za miesiące styczeń – kwiecień 2004 r. w łącznej kwocie [...] zł. Odsetki od tych zobowiązań wynoszą [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka do nadania decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności określona w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. tj. brak majątku, na którym można byłoby ustanowić zastaw skarbowy lub hipotekę, o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Zdaniem organu o braku takiego majątku świadczy odmowa wskazania przez spółkę takich składników majątku. W ocenie organu stwierdzone w toku postępowania podatkowego zaniżanie przez Skarżącą Spółkę obrotów ze sprzedaży paliw oraz toczące się w związku z tym postępowanie karne świadczą o tym, że Skarżąca Spółka nie zapłaci zobowiązań określonych decyzją wymiarową, której dotyczyło postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Na postanowienie organu pierwszej instancji Spółka wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W.. Organ drugiej instancji po rozpatrzeniu zażalenia wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji w pełni zgodził się z argumentacją wyrażoną w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji. Na postanowienie organu drugiej instancji Skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 i art. 191 O.p. - art. 239 w zw. z art. 210 O.p. - art. 239b O.p. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ w sposób nieuprawniony przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia wyciągnął w stosunku do Skarżącej Spółki negatywne skutki ze skorzystania przez nią z uprawnienia określonego w art. 39 § 2 O.p. Skarżąca wskazała, że na wniosek Dyrektora Izby Celnej w W. w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości będącej własnością Skarżącej Spółki, w pisana została hipoteka przymusowa na kwotę [...] zł. Skarżąca dołączyła do skargi kserokopię odpisu z księgi wieczystej. Do skargi dołączono także kserokopie zaświadczeń o niezaleganiu przez Skarżąca Spółkę z zapłata podatków i składek na ubezpieczenia społeczne. W skardze podnoszono, że organ nie uprawdopodobnił możliwości niezapłacenia przez Skarżącą zobowiązań podatkowych, których dotyczy niniejsza sprawa. W skardze wskazano pięć decyzji wydanych w stosunku do Skarżącej Spółki w sprawie zabezpieczenia różnych zobowiązań podatkowych, które zostały wykonane przez zajęcie środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz przez wpis hipoteki. Organ w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a. postanowił przeprowadzić dowód uzupełniający z dołączonej do skargi kserokopii odpisu księgi wieczystej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W rozpoznanej sprawie organy uznały, że została spełniona przesłanka do nadania rygory natychmiastowej wykonalności decyzji określona w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., który stanowi, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W ocenie Sądu powołana w postanowieniu organu pierwszej instancji oraz w zaskarżonym postanowieniu okoliczność odmowy przez Skarżącą Spółkę wskazania składników majątku, które mogłyby być przedmiotem hipoteki ustawowej, nie może uzasadniać twierdzenia, że Skarżąca takimi składnikami majątku nie dysponuje. Zdaniem Sądu, w rozpoznanej sprawie organy nie wykorzystały wszystkich możliwości do ustalenia jakie składniki majątku określone w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. posiada Skarżąca Spółka. W aktach sprawy znajduje się pismo Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 11 maja 2010 r., w którym organ stwierdza, że w dniu 17 grudnia 2008 r. sporządzono skierowany do sądu Rejonowego w P. wniosek o wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości Skarżącej Spółki, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. W dniu 24 grudnia 2008 r. sporządzono taki sam wniosek odnośnie nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Zatem z treści tego pisma wynika, .że organ drugiej instancji w roku 2008 miał wiedze o nieruchomościach Skarżącej Spółki objętych księgami wieczystymi wskazanymi w tym piśmie. W tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji przed wydaniem postanowienia utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem, zwrócić się do organu drugiej instancji o udzielenie informacji na temat składników majątku Skarżącej Spółki określonych w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. W ocenie Sądu organ pierwszej instancji z urzędu powinien był uwzględnić okoliczność, że to organ drugiej z racji występowania do sądów z wnioskami o wpis hipotek przymusowych, może posiadać informacje o nieruchomościach Skarżącej Spółki. Przy wydawaniu postanowienia na podstawie art. 239b § 3 O.p. organ pierwszej instancji ma obowiązek współpracować z innymi organami mogącymi posiadać informacje o składnikach majątku wskazanych w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. W rozpoznanej sprawie organy obydwu instancji twierdzą, że Skarżąca nie posiada nieruchomości które mogłyby stanowić przedmiot hipoteki przymusowej zabezpieczającej zobowiązania podatkowe określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...], podczas gdy z powołanego pisma wynika, że organ drugiej instancji posiadał informacje o tym, że Skarżąca była właścicielem nieruchomości. Świadczy o tym także wpis w księdze wieczystej której kopię odpisu Sąd dopuścił jako dowód uzupełniający. Z odpisu tego wynika, że w księdze wieczystej nr [...] na wniosek Dyrektora Izby Celnej w dniu 19 grudnia 2008 r. wpisano hipotekę przymusową kaucją w wysokości [...] zł. Treść tego wpisu jest zgodna z treścią wskazanego pisma z dnia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 11 maja 2010 r. Okoliczności te świadczą, zdaniem Sądu, o tym, że organ pierwszej instancji wydał postanowienie utrzymane w mocy postanowieniem zaskarżonym do Sądu bez zbadania stanu faktycznego sprawy w zakresie składników majątku Skarżącej Spółki wskazanych w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. pomimo tego, że organy dysponowały wiedzą na temat tych składników. Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji miał obowiązek ustalić, czy nieruchomości wskazane w piśmie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 11 maja 2010 r. miały wartość pozwalającą na zabezpieczenie zapłaty zobowiązań podatkowych, których dotyczy niniejsza sprawa,. Organ miał obowiązek przy tym uwzględnić wartość hipotek ustanowionych na tych nieruchomościach, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia przed hipoteką, która mogłaby być wpisana jako zabezpieczenie zobowiązań, których dotyczy niniejsza sprawa. W rozpoznanej sprawie organu w ogóle nie badały czy Skarżąca Spółka posiadała składniki majątku które mogły być przedmiotem zastawu skarbowego. Występowanie po stronie podatnika takich składników majątku, zgodnie z treścią art. 239b § 1 pkt 2 O.p. a contrario wyłącza możliwość wydania postanowienia w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaniechanie zbadania tej okoliczności, zdaniem Sądu jest niezrozumiałe, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę okoliczność, że Skarżąca Spółka prowadziła przedsiębiorstwo zajmujące się obrotem paliwami na szeroką skalę. Niezbadanie przez organy w niniejszej sprawie stanu faktycznego w zakresie nieruchomości objętych wskazanymi księgami wieczystymi oraz w zakresie składników majątku Skarżącej Spółki, które mogły być przedmiotem zastawu skarbowego, stanowiło naruszenie art. 122, 187 § i art. 191 O.p. w zakresie obowiązku zebrania przez organ w toku postępowania podatkowego materiału dowodowego i dokonania rzetelnej oceny tego materiału. To naruszenie prawa miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, gdyż wskutek tego uchybienia nie możliwe było jednoznaczne stwierdzenie, czy w sprawie rzeczywiście wystąpiła przesłanka do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności określona w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. Zdaniem Sądu wskazywana przez organy okoliczność występowania po stronie Skarżącej licznych zaległości podatkowych mogła być uznana za okoliczność uprawdopodobniająca, że Skarżąca nie zapłaci zobowiązań podatkowych których dotyczyła niniejsza sprawa (art. 239b § 2 O.p.). Jednakże organ nie udowodnił, że zaległości te po stronie Skarżącej występowały(zaległości inne niż zobowiązania podatkowe, których dotyczy niniejsza sprawa). To zaniechanie stanowiło naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Niezasadny był podniesiony w skardze zarzut naruszenia zaskarżonym postanowieniem art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zakresie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Przepis ten nakazuje zaopatrzyć decyzje uzasadnieniem. Z treści art. 219 O.p. wynika, że przepis ten nie ma zastosowania do postanowień. Obowiązek zawarcia w postanowieniu uzasadnienia określa art. 217 § 2 O.p. W niniejszej sprawie obowiązek ten został zrealizowany przez organ, gdyż zaskarżone postanowienie zawiera obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne. Występujące w niniejszej sprawie braki w zakresie postępowania dowodowego nie mogą stanowić uzasadnienia zarzutu naruszenia zaskarżonym postanowieniem art. 217 § 2 O.p. Natomiast wskazane powyżej uchybienia i ich oczywisty charakter czynią zasadnym podniesiony w skardze zarzut naruszenia zaskarżonym postanowieniem określonej w art. 121 § 1 O.p. zasady zaufania podatników do organów podatkowych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.