II GSK 584/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2418/11 w sprawie ze skargi R. F. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2418/11 odrzucił skargę R. F. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że jak wynika z akt sprawy po otrzymaniu pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2011 r. informującego o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy strona skarżąca w dniu [...] lipca 2011 r. wezwała Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie zostało przez organ rozpatrzone pismem z dnia [...] października 2011 r. i doręczone stronie skarżącej [...] października 2011 r. Tym samym w ocenie Sądu wobec udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po upływie sześćdziesięciu dni od dnia jego wniesienia ([...] października 2011 r.) przyjąć należy, iż termin do wniesienia skargi, zgodnie z art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a., upływał z dniem [...] września 2011 r. Wobec powyższego wniesienie skargi w dniu [...] października 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) zdaniem Sądu nastąpiło z uchybieniem terminu do jej wniesienia. W skardze kasacyjnej R. F. zaskarżył powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu kasator zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 53 § 2 ppsa polegające na odrzuceniu skargi z powodu naruszenia terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że Sąd pierwszej instancji błędnie nie zakwalifikowł pisma z dnia [...] września 2011 r., doręczonego organowi w dniu [...] października 2011 r. jako odrębnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej: ustawa z 7 marca 2007 r.) pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 8 oraz 16-23, jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 ustawy stosuje się odpowiednio (art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r.). W przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy (art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.). Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007 r. zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa) – dalej: ustawy p.p.s.a. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z § 2 ww. przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Natomiast zgodnie z § 3 ww. przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA prawidłowo zinterpretował art. 53 § 2 p.p.s.a., który znajduje w sprawie odpowiednie zastosowanie z uwagi na brzmienie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. Art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje dwa terminy. Pierwszy z nich to 30 dni na wniesienie skargi, który dotyczy sytuacji, gdy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i liczy się go od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Drugi termin, to 60 dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie strony. Termin ten liczy się od dnia wniesienia wezwania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro R. F. wystąpił z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa w dniu [...] lipca 2011 r., a organ udzielił odpowiedzi w dniu [...] października 2011 r., czyli już po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania to skarga do sądu powinna być wniesiona w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania tj. do dnia [...] września 2011 r. Zatem skarga złożona w dniu [...] października 2011 r. została niewątpliwie złożona po upływie terminu do dokonania tej czynności. W tym stanie rzeczy chybiony jest również zarzut skarżącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Odnosząc się to zarzutu skarżącego, iż WSA błędnie nie zakwalifikował pisma skarżącego z dnia [...] września 2011 r. jako odrębnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wskazać należy, że wskazane w art. 53 § 2 p.p.s.a. terminy odnoszą się do złożonego pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Nie jest dopuszczalne w ich świetle ponowne liczenie terminu od wniesionego przez skarżonego kolejnego wezwania, nawet jeśli podniesiono w nim nowe argumenty. . Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.