VI SA/Wa 1704/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi "K" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę W wyniku kontroli drogowej [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2011 roku, nr [...] nałożył na "K." spółka z o.o. z siedzibą w P. (dalej też jako strona, skarżąca) karę pieniężną w kwocie 17.580,- złotych. Powyższa decyzja został wysłana na adres strony niniejszego postępowania, a nie ustanowionego w toku postępowania administracyjnego pełnomocnika. Od w/w decyzji w imieniu skarżącej wniósł odwołanie B. S. Dyrektor ".K" spółka z o.o. Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z [...] maja 2011 roku nr [...] wezwał pełnomocnika strony do udzielenia informacji, czy na etapie sporządzania odwołania pełnomocnik strony znał treść decyzji, która została zaskarżona. W odpowiedzi, pełnomocnik strony pismem z [...] maja 2011 roku wskazał, iż nie zapoznał się z powyższą decyzją organu I instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z [...] czerwca 2011 roku, nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z [...] marca 2011r. Ustalił, że w toku postępowania przed organem I instancji, w dniu [...] lipca 2010 r. wpłynęło pismo wraz pełnomocnictwem, w którym strona jako swojego pełnomocnika ustanowiła adwokata I. Z., natomiast w dniu [...] kwietnia 2011 r. organ I instancji doręczył zaskarżoną decyzję za pośrednictwem poczty stronie, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi. Strona we wniesionym odwołaniu podnosiła zarzut m.in. naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji stronie, podczas gdy miała ona ustanowionego pełnomocnika w osobie adwokata. Ustalił, że w odpowiedzi na pismo organu odwoławczego z [...]maja 2011 r. pismem z [...] maja 2011 r. pełnomocnik strony poinformował m.in., iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z [...] marca 2011 r. nie została mu doręczona oraz nie została mu przedstawiona w dniu [...] kwietnia 2011 r., podczas zapoznawania się z aktami. Ponadto w przedmiotowym piśmie pełnomocnik strony przedstawił swoją argumentację w sprawie uzupełniającą odwołanie. Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na art. 40 § 1 i 2 w zw. z art. 109 k.p.a. wskazał, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Natomiast zgodnie z art. 40c ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje stronie odwołanie w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Uznał zatem, że w przedmiotowej sprawie decyzja nie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi, co uzasadnia stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od decyzji z [...] marca 2011 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...]. Wg organu odwoławczego niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji, która nie została doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony. Jednocześnie uznał, że strona nie uchybiła obowiązkowi wynikającemu z art. 41 § 1 k.p.a., gdyż przed datą wydania decyzji administracyjnej, pismem z [...] kwietnia 2010 r., wskazała osobę pełnomocnika adwokata I. Z. oraz adres, a pełnomocnictwo obejmuje zarówno upoważnienie do reprezentacji strony przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego, Głównym Inspektorem Transportu Drogowego oraz sądami wszystkich instancji. Stąd uznał, iż organ, który nałożył na stronę karę pieniężną naruszył podstawowe zasady procedury administracyjnej wskazane w powołanych wyżej normach, czego skutkiem jest, że nie można mówić o biegu ustawowych terminów jak np. do wniesienia odwołania. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji powinien zapewnić stronie prawo do skorzystania z art. 10 § 1 k.p.a. wraz z art. 73 § k.p.a., odnieść się do merytorycznych argumentów przedstawianych przez pełnomocnika w toku postępowania i wydać decyzje z zapewnieniem zapoznania się z jej treścią przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika adwokata I. Z. Pełnomocnik strony pismem z [...] lipca 2011 roku złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 78 w zw. z art. 8 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 127 § I i art. 129 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a. w połączeniu z art. 40 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że przepis ten nie tylko reguluje obowiązki procesowe organów rozpoznających sprawę w związku z doręczeniem pism, ale jednocześnie stanowi pozbawienie strony prawa do wniesienia własnego odwołania od doręczonej jej decyzji oraz art. 10 § 1 i art. 73 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż niedopuszczalne jest wniesienie przez stronę własnego odwołania od doręczonej jej decyzji. Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał m.in., że nie doszło do utraty przez stronę przysługujących jej praw - prawa do odwołania - gdyż termin do wniesienia odwołania nie zaczął jeszcze biec, a decyzja, która nie została doręczona pełnomocnikowi strony pozostaje poza obrotem prawnym i nie może wywoływać negatywnych skutków dla strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 z 2002r. poz. 1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd skarga jest nieuzasadniona. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia jest art. 134 k.p.a. Norma ta rozróżnia pomiędzy niedopuszczalnością odwołania, a uchybieniem terminu do wniesienia odwołania i są to dwie odrębne instytucje procesowe. Podnieść należy, że przesłanka niedopuszczalności odwołania obejmuje zróżnicowaną grupę przyczyn zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Jedną z przyczyn niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej jest przypadek braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji z powodu braku prawidłowego jej doręczenia. Postanowienia administracyjne, jak i decyzje, rozpoczynają bowiem swój byt prawny z chwilą doręczenia ich bądź ogłoszenia adresatowi. Z tym momentem wiąże ona organ, który ją wydał, a adresatowi wskazuje, w jaki sposób będzie wpływać na jego prawa lub obowiązki. Obowiązek sposobu doręczenia decyzji przez organ wynika wprost z art. 40 § 1 k.p.a. Stanowi on, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Art. 40 § 2 k.p.a. przewiduje podobnie, bowiem jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Art. 40 § 2 został zmieniony przez art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz.U.11.6.18) zmieniającej nin. ustawę z dniem 11 kwietnia 2011 r., czyli nie budzi wątpliwości jego obowiązywanie w dacie wydania decyzji z [...] marca 2011 r. Od prawidłowego doręczenia decyzji uzależniony jest bieg przysługującego stronie 14 dniowego termin na złożenie odwołania od daty jej doręczenia, bowiem w razie przekroczenia terminu decyzja staje się ostateczna. W konsekwencji, Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, iż decyzja I instancyjna nie została wprowadzona do obrotu prawnego. Doręczenie jej stronie, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, jest doręczeniem informacji o decyzji, ale nie otwiera biegu terminu do jej zaskarżenia. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie. Przepis 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków. Należy podkreślić, że przyjęta w Kodeksie postępowania administracyjnego zasada oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. W niniejszej sprawie niedopuszczalność odwołania spowodowana jest wadliwym działaniem organu I instancji, tj. niedoręczeniem decyzji pełnomocnikowi uprawnionemu do reprezentowania strony, a nie działaniem strony, co jednoznacznie wynika z zaskarżonego postanowienia. Doręczenie decyzji stronie w sytuacji, gdy w postępowaniu uczestniczy pełnomocnik nie ma żadnego znaczenia procesowego, ma charakter informacyjny i nie wywołuje skutków prawnych. Strona została w zaskarżonym postanowieniu poinformowana w sposób czytelny, dlaczego organ nie uznał decyzji za doręczonej prawidłowo i że nastąpi prawidłowe jej doręczenie ustanowionemu pełnomocnikowi. Została także prawidłowo poinformowana o tym, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Należy zaznaczyć, że pełnomocnik strony wypowiedział się w piśmie z [...] maja 2011 r., iż decyzja wydana nie została mu przedstawiona także w dniu [...] kwietnia 2011 r., gdy przeglądał akta. Ma rację organ odwoławczy, że wbrew zarzutom skargi, nie doszło do utraty przez stronę przysługujących jej praw. Termin do wniesienia odwołania nie zaczął jeszcze biec, a decyzja nie doręczona pełnomocnikowi strony pozostaje poza obrotem prawnym i nie może wywoływać negatywnych skutków dla strony. Należy też podzielić argumentację wskazującą, że orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywało, iż wydanie decyzji przez organ odwoławczy wskutek przedwczesnego rozpatrzenia środka zaskarżenia jest w istocie wydaniem decyzji z urzędu, bez wniosku strony i jako takie stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) Należy podnieść, że niezależnie od biegu zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności odwołania – do tej pory organ I instancji nie podjął żadnych kroków zmierzających do jej doręczenia temu pełnomocnikowi i otwarcia mu tym samym terminu do jej zaskarżenia Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.