I SA/Ol 691/11
WyrokWSA w Olsztynie2012-01-12
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył kwotę przyznanej płatności bezpośredniej dla rolnika z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, w tym powtarzających się uchybień?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo pomniejszyły kwotę przyznanej płatności bezpośredniej dla rolnika. Rolnik ponosi odpowiedzialność za niezgłoszenie w terminie zaginięcia zwierząt oraz za powtarzające się nieprawidłowości w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, co uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zmniejszenia płatności, w tym mnożenia procentowego zmniejszenia w przypadku powtórzenia się niezgodności.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2010. Organy administracji stwierdziły nieprawidłowości w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ), które były już przedmiotem kontroli w roku poprzednim. W związku z tym, kwota przyznanej płatności została pomniejszona. Rolnik odwołał się, kwestionując zasadność sankcji i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant p.o. specjalisty Monika Rząp, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010r. oddala skargę
I SA/Ol 691/11
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR w po rozpatrzeniu odwołania T. P. utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności na rok 2010 w łącznej wysokości 505900,84 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 279801,77 zł, z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 39888,89 zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce - JPO TUZ) w wysokości 186210,18 zł.
Jak wynika z akt sprawy, beneficjent w dniu 14 maja 2010 roku złożył w "[...]" Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 547,02ha, UPO do powierzchni 121,88 ha oraz JPO TUZ do powierzchni 424,14 ha.
W odniesieniu do przyznania stronie jednolitej płatności obszarowej na rok 2010 organ I instancji podał, że powierzchnia ustalona w trakcie kontroli administracyjnej wniosku wyniosła 547,01 ha. Powołując się na treść art. 57 ust. 3 akapit drugi i trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 organ naliczył jednolitą płatność obszarową na rok 2010 do powierzchni deklarowanej 547,02 ha. Początkowa kwota płatności wyniosła 307474,47 zł.
Organ I instancji podał, że ww. kwota została pomniejszona ze względu na stwierdzone nieprawidłowości podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w ramach wzajemnej zgodności z dnia 20 sierpnia 2010 roku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podkreślił, że nieprawidłowości w zakresie IRZ (Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt) w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy stwierdzone zostały już w kampanii roku 2009, poprzez przeprowadzonej kontroli w dniu 12 listopada 2009 roku. Nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli miały następujący charakter:
- rolnik nie prowadził księgi rejestracji bydła w formie papierowej lub elektronicznej;
- w księdze rejestracji bydła rolnik nie wpisywał danych w terminie 7 dni od dnia zdarzenia;
- zwierzę nie było oznakowane w terminie 7 dni od dnia urodzenia lub od dnia kontroli
granicznej- brak dwóch kolczyków oraz widoczne ślady na małżowinach usznych po kolczykach, natomiast rolnik nie złożył wniosku o duplikaty kolczyków;
- brak zgłaszania faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada
wraz z datami tych zdarzeń, w terminie 7 dni od dnia danego zdarzenia;
- nie wszystkie sztuki bydła posiadały paszporty zgodne z wzorami.
W decyzji o przyznaniu płatności na rok 2009 organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa określił procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności na 3,00%. Podkreślił przy tym, że podczas kontroli w ramach IRZ, która odbyła się dnia 20 sierpnia 2010 roku stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- nie dokonano wpisu w księdze dla 2 sztuk bydła;
- nadal nie wyrejestrowano 2 sztuk.
Organ ustalił procentowe zmniejszenie płatności w wysokości 9,00%, ze względu na stwierdzenie zaniedbania w kolejnym już roku. W związku z powyższym naliczył stronie płatność JPO na rok 2010 z uwzględnieniem 9,00% pomniejszenia spowodowanego wykryciem nieprawidłowości w obszarze IRZ, które wyniosło 279801,77 zł.
Organ I instancji stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności do odstąpienia od zastosowanych obniżek i wyłączeń na podstawie art. 68 rozporządzenia Komisji (WEO Nr 796/2004. ).
Odnosząc się do przyznania stronie płatności UPO na rok 2010 organ podał, że
powierzchnia wskazana we wniosku wyniosła 121,88 ha, zaś powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej wyniosła 121,87 ha. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych, do których przyznano jednolitą płatność obszarową. Dodatkowo wyjaśnił, że ww. powierzchnia ustalona została tak, jak w przypadku jednolitej płatności obszarowej, na podstawie art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. W związku z powyższym oraz w myśl § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą w związku z art. 57 ust. 3 akapit drugi i trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, naliczono stronie płatność UPO na rok 2010 do powierzchni zadeklarowanej.
Odnosząc się z kolei do płatności zwierzęcej organ wskazał, że powierzchnia zadeklarowana wyniosła 424,14ha i taka też powierzchnia potwierdzona została przez kontrolę administracyjną. Dodatkowo wyjaśnił, że na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, wyliczona na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe, wyniosła 230,75 DJP.
Powierzchnia maksymalna ustalona została na podstawie § 6 ust. 2 ww. aktu prawa krajowego i wyniosła 443,77 ha. Mając na uwadze powyższe oraz treść § 6 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia, płatność zwierzęca na rok 2010 naliczona została do powierzchni zadeklarowanej wynoszącej 424,14 ha.
W odwołaniu od decyzji, strona nie zgodziła się z twierdzeniem organu w zakresie braku księgi rejestracji stada. Podniosła, iż została wezwana do okazania księgi stada nr 002 i 003, zaś księga nr 001 była prowadzona od momentu wprowadzenia takiego obowiązku.
Odnosząc się do braku dwóch sztuk strona wskazała, że ww. zwierzęta zaginęły w okolicznościach niewyjaśnionych. Strona podkreśliła, że w piśmie wniesionym po kontroli złożyła chęć wykreślenia ww. zwierząt, jednakże zapis protokołu nie dawał jej takiej możliwości. Powyższe umożliwiła dopiero ponowna kontrola przeprowadzona w gospodarstwie rolnym skarżącego, co spowodowało jednak kolejne sankcje finansowe.
Strona wskazała również, że pozostałe uchybienia wskazane w protokole pokontrolnym zostały usunięte. W związku z powyższym wniosła o odstąpienie od sankcji.
W dniu 22 czerwca 2011 roku do Dyrektora "[...]" Oddziału
Regionalnego ARiMR wpłynęły wyjaśnienia strony, w których wskazano, że sankcje nałożone na rolnika w dwóch decyzjach sprowadzają się do jednego uchybienia, a mianowicie niewykreślenia ze stada dwóch sztuk krów, których brak stwierdzono podczas pierwszej kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2009 roku. Skarżący wskazał, że protokół pokontrolny nie uprawniał go do wyrejestrowania ww. dwóch sztuk bydła.
Ponadto wnioskodawca podniósł, że chciał wykreślić ww. zwierzęta, o czym świadczy pismo do Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia 29 kwietnia 2010 roku, na które nie otrzymał odpowiedzi, zaś w ARiMR odmówiono dokonania powyższego w związku z brakiem odpowiedniego wniosku po kontroli. Strona została zatem pozbawiona możliwości wykreślenia rzeczonych zwierząt.
Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku Nr 170, poz. 1051 ze zm.), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:
1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W myśl ust. 2 ww. przepisu prawa rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:
1) chmielu,
2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
3) innych roślin
- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.
Organ wskazał, iż powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej wniosku wyniosła 547,01ha. Przedmiotowa powierzchnia została ustalona w oparciu o treść art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 roku), który stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 57 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia
Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.), organ uznał, iż przedmiotowa płatność została prawidłowo naliczona do powierzchni deklarowanej. Powyżej wskazany przepis prawa stanowi bowiem, że nie naruszając przepisów art. 30 rozporządzenia (WE) 73/2009,jeśli różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zadeklarowanym do objęcia płatnością w ramach systemów pomocy ustanowionych w tytułach III, IV oraz V rozporządzenia (WE) 73/2009 nie przekracza 0,1 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy zadeklarowanemu. Na potrzeby obliczeń uwzględnia się jedynie zawyżenia powierzchni obszarów na poziomie grup upraw.
Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej naliczona do powierzchni
zadeklarowanej wyniosła zatem 307474,47 zł. Ww. kwota został zmniejszona ze względu na stwierdzone nieprawidłowości podczas kontroli gospodarstwa rolnego wnioskodawcy w obszarze IRZ - Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. Powyższe wynikało z treści art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 379/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 roku), który stanowi, iż w przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego (zwanego dalej " danym rokiem kalendarzowym "), i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać
przyznane temu rolnikowi po zastosowaniu do niego art. 7, 10 i 11, zmniejsza się lub
wyklucza zgodnie z zasadami szczegółowymi określonymi w art. 24. Akapit pierwszy ma również zastosowanie, gdy dana niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać osobie, której przekazano grunt rolny lub która takiego przekazania dokonała. Do celów niniejszego ustępu "przekazanie" oznacza każdy rodzaj transakcji, w wyniku której grunt rolny przestaje być w posiadaniu osoby przekazującej. Od roku 2010, w drodze odstępstwa od akapitu drugiego, w przypadku gdy osoba, której można bezpośrednio przypisać odpowiedzialność za działanie lub zaniechanie, przedłożyła wniosek o
pomoc w danym roku kalendarzowym, zmniejszenie lub wykluczenie stosowane są do
całkowitych kwot płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane tej
osobie.
Zgodnie zaś z ust.2, niezależnie od przepisów ust. 1 oraz zgodnie z warunkami określonymi w szczegółowych przepisach, o których mowa w art. 24 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie mogą zadecydować o niestosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia z płatności w przypadku, gdy ich kwoty wynoszą 100 EUR lub mniej na rolnika i na rok kalendarzowy. W przypadku gdy państwo członkowskie decyduje o zastosowaniu wariantu przewidzianego w akapicie pierwszym, w następnym roku właściwy organ podejmuje działania wymagane do zapewnienia, że rolnik usunie stwierdzone niezgodności, których to dotyczy. Rolnik jest powiadamiany o stwierdzeniu niezgodności i obowiązku podjęcia działania naprawczego.
Stosownie do treści art. 24 ust. 1 ww. rozporządzenia wspólnotowego szczegółowe zasady dotyczące zmniejszeń i wykluczeń, o których mowa w art. 23, ustanawia się zgodnie z procedurą, o której mowa wart. 141 ust. 2. W tym kontekście uwzględnia się rozmiar, zasięg, trwałość i powtarzalnie się stwierdzonej niezgodności, jak również kryteria określone w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu.
Organ podkreślił, iż podczas wykonywania czynności sprawdzających pracownicy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii stwierdzili nieprawidłowości polegające na:
- BW2 - rolnik nie prowadził aktualnej księgi rejestracji bydła dokonując wpisów do księgi rejestracji w terminie 7 dni od dni, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące obowiązek wpisu;
.- BW2.1 - stwierdzono, że wpisy w księdze rejestracji bydła nie zostały dokonane w
terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące obowiązek wpisu;
- BW4 - posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dnia od dnia tego zdarzenia;
- BW4.1 - stwierdzono, że posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz
przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia tego zdarzenia;
W uwagach do raportu Nr "[...]" wskazano jednocześnie, iż nadal nie wykreślono dwóch sztuk o numerach "[...]" oraz "[...]", zaś w przypadku sztuk o numerach "[...]" oraz "[...]" nie dokonano wpisów w księdze.
Organ wskazał, że podczas rozpatrywania przedmiotowej sprawy
weryfikowana była poprawność ustaleń zawartych w ww. raporcie. W piśmie z dnia 23 marca 2011 roku Powiatowy Lekarz Weterynarii podał, że stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości były jednoznaczne a informowany o nich rolnik nie wnosił zastrzeżeń podczas kontroli, ani w terminie 14 dni po niej. Dodatkowo wyjaśniono, że przedmiotowa kontrola była zapowiedziana, a wnioskodawca był wielokrotnie informowany zarówno osobiście, jak i telefonicznie, co będzie brane pod uwagę podczas wykonywania czynności kontrolnych.
Powiatowy Lekarz Weterynarii podkreślił także, iż kontrola z dnia 20
sierpnia 2010 roku była kontrolą sprawdzającą, zaś rolnik był szczegółowo informowany jakie kroki należy podjąć w celu usunięcia niezgodności stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie rolnym w roku 2009 (ze wskazaniem na konkretne sztuki bydła), co znalazło potwierdzenie w protokołach z kontroli przeprowadzonej w roku 2009.
W piśmie z dnia 23 marca 2011 roku podano także, iż wnioskodawca nie
zastosował się do wszystkich ustaleń pokontrolnych (z roku 2009), co znalazło
odzwierciedlenie w raporcie numer "[...]".
Ponadto odnosząc się do treści odwołania skarżącego wskazano, że podczas kontroli sprawdzającej z dnia 20 sierpnia 2010 roku nie stwierdzono braku księgi rejestracji. Odnosząc się do twierdzenia strony, iż dopiero kontrola sprawdzająca dała mu możliwość wyrejestrowania zwierząt, Powiatowy Lekarz Weterynarii wskazał, że to właściciel zwierząt, a nie Inspekcja Weterynaryjna, ma obowiązek zgłaszania przemieszczeń. Wniosek o przemieszczenie do siedziby o nieznanym numerze identyfikacyjnym, może ale nie musi być wydany przez osobę upoważnioną do przeprowadzania kontroli. Ewentualne wydanie wniosku nie powinno jednak budzić zastrzeżeń osoby kontrolującej i powinno być zasadne.
Podkreślono również, że inne kontrole przeprowadzane w ostatnim czasie wskazywały, iż działania naprawcze rolnika nie noszą znamion niezwłocznego usuwania uchybień w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, a stan stwierdzony podczas kontroli zwykle budzi wątpliwości.
Organ odwoławczy powołując się na treścią art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 02 kwietnia 2004 roku o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2008 roku, Nr 204, poz. 1281, ze zm.), wskazał, że posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art.7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Ww. informacje, o których mowa w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) Nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 roku ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 [Dz.UrzUEL.2000.204.1 (R)], to przemieszczenia do gospodarstwa i z niego oraz wszelkie urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie.
Mając na uwadze powyższe organ uznał, że na stronie
spoczywał obowiązek niezwłocznego zgłoszenia Kierownikowi "[...]" Biura Powiatowego ARiMR zaginięcie dwóch sztuk bydła, zaś w przypadku, gdy ww. zwierzęta zostały zagryzione przez wilki strona winna dysponować dokumentami potwierdzającymi ww. fakt, tj. zgłoszenie do weterynarii lub na policję. Natomiast wnioskodawca w piśmie z dnia 27 listopada 2009 roku poinformował Powiatowego Lekarza Weterynarii, iż dwie sztuki bydła o numerach "[...]" oraz "[...]" będą wyrejestrowane ze stada". Jak wynikało z pisma skarżącego, zwrócił się on z prośbą do Powiatowego Lekarza Weterynarii o dokonanie powyższego dopiero w dniu 29 kwietnia 2010 roku, tj. prawie pół roku po kontroli podczas której stwierdzono nieprawidłowości. Tymczasem na stronie postępowania spoczywał obowiązek kontroli liczebności posiadanego stada i zgłoszenia ewentualnych zmian dotyczących go, z zachowaniem 7- dniowego terminu od dnia danego zdarzenia.
Ze względu zatem na fakt nieusunięcia nieprawidłowości stwierdzonej podczas kontroli z roku 2009, na stronę w roku 2010 została nałożona sankcja. Zgodnie zaś z §4 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 01 kwietnia 2010 roku w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. z 2010 roku, Nr 67, poz. 434, ze zm.), w przypadku stwierdzenia więcej niż jednego naruszenia w ramach jednej niezgodności, niezgodności tej przypisuje się liczbę punktów przypisaną naruszeniu, któremu przypisano najwyższą liczbę punktów, a w przypadku równej liczby punktów - liczbę punktów przypisaną jednemu z tych naruszeń.
W przedmiotowej sprawie stwierdzono dwa naruszenia oznaczone BW2.1 oraz BW4.1, co oznacza, iż dotyczyły one jednej niezgodności BW. Stwierdzonej zatem u rolnika niezgodności przypisano liczbę punktów przypisaną naruszeniu, któremu przypisano najwyższą liczbę punktów. Punkty przypisane stwierdzonym nieprawidłowościom ustalono w następujący sposób:
- BW2.1 - 1 - zasięg, 1 - dotkliwość, 3 - trwałość (suma 5);
- BW4.1 - 3 - zasięg, 1 - dotkliwość, 3 - trwałość (suma 7).
Ocena wagi stwierdzonych nieprawidłowości odnośnie naruszenia BW4.1, ustalono na podstawie ww. rozporządzenia (załącznika nr 5) w następujący sposób:
- według kryterium zasięgu - 3 punkty - kryterium oceny stwierdzonej niezgodności
uwzględniające w szczególności czy dana niezgodność ma daleko idące konsekwencje, czy też ograniczają się one wyłącznie do danego gospodarstwa;
- według kryterium dotkliwości - 1 punkt - kryterium oceny stwierdzonej niezgodności pod względem znaczenia jej konsekwencji z uwzględnieniem celów wymogu lub normy, których przedmiotowa niezgodność dotyczy;
- według kryterium trwałości - 3 punkty - kryterium oceny stwierdzonej niezgodności pod
względem długości okresu, w którym występują jej skutki lub możliwość wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków.
W konsekwencji, stwierdzonej u rolnika niezgodności przypisano sumę 7
punktów, co dało 3% zmniejszenia naliczonej w danym roku płatności (załącznik nr 5
Wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom).
W związku jednak z faktem, iż nieprawidłowości dotyczące niewyrejestrowanie
dwóch sztuk bydła o numerach "[...]" oraz "[...]" stwierdzone zostały już podczas kontroli przeprowadzonej w roku 2009, organ zastosował art. 71
ust. 5 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.), który stanowi, iż bez
uszczerbku dla przypadków celowej niezgodności zgodnie z art. 72, w przypadku stwierdzenia powtarzającej się niezgodności, odsetek ustalony zgodnie z ust.1 niniejszego artykułu w odniesieniu do powtarzającej się niezgodności zostaje pomnożony przez trzy względem pierwszego przypadku niezgodności.
W wyniku powyższego procent zmniejszenia jednolitej płatności obszarowej na rok 2010 wyniósł 9% (3% x 3). Kwota przyznana stronie z uwzględnieniem ww. pomniejszenia wyniosła zatem 279801,77 zł.
Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania organ wskazał, że podczas kontroli z dnia 20 sierpnia 2010r. nie stwierdzono nieprawidłowości w postaci braku księgi rejestracji stada.
Organ podkreślił również, że strona z prośbą o wyrejestrowanie przedmiotowych dwóch sztuk bydła, których nie było już w stadzie, zwróciła się do Powiatowego Lekarza Weterynarii dopiero w dniu 29 kwietnia 2010 roku (co dodatkowo potwierdził w piśmie z dnia 20 czerwca 2011 roku). Z kolei, Powiatowy Lekarz Weterynarii w piśmie z dnia 23 marca 2011 r. podkreślił, że to właściciel zwierząt, a nie Inspekcja Weterynaryjna ma obowiązek zgłaszania przemieszczeń. Ponadto, podczas kontroli weterynaria wydaje wniosek o wyrejestrowanie zwierzęcia, którego nie ma już w stadzie w sytuacji, gdy nie budzi to wątpliwości i na takiej podstawie strona dokonuje wyrejestrowania zwierzęcia w ARiMR. Natomiast w toku kontroli podstawowej w roku 2009 sytuacja w stadzie strony budziła szereg wątpliwości co do tożsamości wielu sztuk bydła, czego potwierdzeniem było skierowane do producenta rolnego pismo z dnia 04 listopada 2009r. Z uwagi na powyższe oraz treść pisma skarżącego z dnia 27 listopada 2009 roku, z którego wynikało, że rzeczone sztuki bydła zostaną wyrejestrowane, wniosek nie został wydany.
Odnosząc się z kolei do przyznania stronie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych organ wskazał, że powierzchnia deklarowana we wniosku wyniosła 121,88 ha, zaś powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej wniosku wyniosła 121,87 ha (ww. powierzchnia ustalona została w taki sam sposób jak w przypadku jednolitej płatności obszarowej).
Mając na uwadze treść § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 09 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326) w związku z art. 57 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej
zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.), przedmiotową płatność organ naliczył do powierzchni deklarowanej. Powyżej wskazane przepisy prawa stanowią bowiem, iż do przyznawania płatności uzupełniającej stosuje się odpowiednio przepisy art. 9, 11, 14,21-23,25,28, 56-58, 60, 73, 75, 78 i 80 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w Wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla
sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), z tym że do płatności zwierzęcej oraz płatności niezwiązanej z produkcją nie stosuje się przepisów art. 56-58, 60 i 75 ust. 1 tego rozporządzenia.
Zgodnie zaś z treścią art. 57 ust. 3 ww. rozporządzenia wspólnotowego, jeśli różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zadeklarowanym nie przekracza 0,1 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy zadeklarowanemu. W związku z powyższym wysokość przyznanej płatności UPO na rok 2010 wyniosła 39888,89 zł.
Wnioskodawca ubiegał się również o przyznanie płatności zwierzęcych do
powierzchni 424,14 ha trwałych użytków zielonych. Uwzględniając dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, wyliczona na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 09 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326), liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 230,75 DJP. Powierzchnia maksymalna, do której stronie przyznano rzeczoną płatność w roku 2010 została ustalona na podstawie § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia i wyniosła 443,77 ha.
Odnosząc się zaś do kwestii wysokości naliczonej płatności zwierzęcej na rok 2010 organ wskazał, że w myśl ust. 2. ww. przepisu prawa pierwsza z ww. powierzchni wyniosła 771,33 ha. Powyższe ustalone zostało w następujący sposób: na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wyliczona na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 231,40 DJP. Iloraz powyższej liczby zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe i współczynnika 0,3 wyniósł 771,33 ha.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy naliczył
wnioskodawcy płatności zwierzęce na rok 2010 do powierzchni 424,14 ha, stanowiącej powierzchnię deklarowaną. Zgodnie bowiem z ww. przepisem prawa powierzchnia maksymalna, do której naliczono rzeczoną płatność, stanowiła najmniejszą z trzech przedstawionych niżej wartości tj.:
- 424,14 ha - powierzchnia trwałych użytków zielonych zadeklarowana do objęcia
płatnością w roku 2010;
- 769,17 ha - powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże
jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz
- 443,77 ha - powierzchnia deklarowana trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin
motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana producentowi
rolnemu uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w roku 2006.
W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w
odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.). Organ uznał, że strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący nie zgodził się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 9 k.p.a.
Odnosząc się do nieprawidłowości w zakresie normy BW 2 i BW 2.1. skarżący wskazał, że brak wpisu w księdze rejestracji zwierząt dotyczył jedynie braku wybycia ze stada, nie zaś braku wpisu ww. sztuk bydła w księdze. Brak wpisu dotyczący miejsca przeznaczenia zwierząt spowodowany był brakiem informacji na ten temat.
Skarżący zarzucił również, że nie został poinformowany o terminie na wyrejestrowanie zwierząt, jak również nie otrzymał wymaganego dokumentu umożliwiającego dokonanie żądanej czynności ( załącznika do protokołu z kontroli z wykazem zwierząt).
Nie został również poinformowany o sankcjach, jakie może otrzymać w przypadku powtórzenia nieprawidłowości w przypadku ponownej kontroli.
W związku z powyższym wniósł o ponowne przeanalizowanie sprawy i zniesienie nałożonych sankcji.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje badanie, czy zaskarżony akt nie narusza prawa materialnego oraz czy w fazie poprzedzającej jego wydanie nie zostały naruszone normy prawa procesowego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: (p.p.s.a.) stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa materialnego, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, rodzi konieczność uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu. Stosownie natomiast do art. 133 i 134 tej ustawy Sąd, rozstrzygając w sprawie dokonuje oceny prawidłowości decyzji na podstawie akt, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wyżej wskazane reguły orzekania Sąd stwierdza, że skarga na decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że argumenty w niej zawarte koncentrują się przede wszystkim na wykazaniu naruszenia przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( zwanej dalej w skrócie Agencją) art.9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm, zwany dalej k.p.a.) .
W związku z tym trzeba wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią m.in. przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 09 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.).
Należy w związku z tym podkreślić, że art. 3 ust 1 tej ustawy stanowiąc, że do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie zastrzega pierwszeństwo zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Ponadto w ust 2 art. 3 wprowadzono odstępstwa od zasad ogólnych k.p.a, wskazując m.in., że organ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Wobec powyższej treści przepisu, nietrafny jest zarzut, że organ Agencji, do którego Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności był zobowiązany pouczyć go o konsekwencjach stwierdzonych w wyniku kontroli nieprawidłowościach. Należy bowiem podkreślić, że art. 9 k.p.a. ma w tego rodzaju sprawach ograniczone zastosowanie. Powołany wyżej przepis ustawy stanowi, że organ udziela stronom niezbędnych pouczeń " na ich żądanie" Dodać również należy, że według art. 3 ust.2 pkt 4 ustawy, zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu też następuje tylko na żądanie strony, a według art. 3 ust.3 ustawy "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie ,która z tego faktu wywodzi skutki prawne".
Ponadto, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżący był wielokrotnie informowany jakie okoliczności faktyczne będą brane pod uwagę podczas wykonywania czynności kontrolnych. Uzyskał również pełną informację co do charakteru wykrytych nieprawidłowości i wymaganych działań naprawczych. Skarżący nie wykonał natomiast zaleceń pokontrolnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości w 2009 r. Kontrola sprawdzająca Powiatowego Inspektoratu Weterynarii przeprowadzona w dniu 20 sierpnia 2010 r. ponownie wykazała bowiem szereg uchybień, w tym niewyrejestrowanie dwóch sztuk bydła o nr "[...]" oraz "[...]".
Należy przy tym podkreślić, że rolnik, składając wniosek na formularzu zobowiązywał się między innymi do niezwłocznego powiadomienia o wszelkich zmianach odnośnie danych w nim zawartych, mających wpływ na płatności, o które się ubiegał. Stosownie natomiast do treści art.12 ust.1 pkt 1 powołanej przez organ ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art.7 ust.1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła.
Wbrew zatem twierdzeniom zawartym w skardze, to na Skarżącym spoczywał obowiązek kontroli liczebności posiadanego stada i zgłaszania ewentualnych zmian zachodzących w stadzie. Zgodnie bowiem z ww. przepisami, to na właścicielu zwierząt a nie Inspekcji Weterynaryjnej ciąży obowiązek zgłaszania przemieszczeń. Jak wynika z treści pisma z dnia 27 listopada 2009r. Skarżący poinformował Powiatowego Lekarza Weterynarii, iż dwie przedmiotowe sztuki bydła będą wyrejestrowane ze stada. Jednakże Skarżący z wnioskiem o wyrejestrowanie ww. dwóch sztuk bydła (których nie było już w stadzie ) zwrócił się do Powiatowego Lekarza Weterynarii dopiero w dniu 29 kwietnia 2010 r. Natomiast wniosek o wyrejestrowanie zwierzęcia nie został wydany przez lekarza, gdyż w toku kontroli podstawowej w roku 2009, sytuacja w stadzie budziła szereg wątpliwości co do tożsamości wielu sztuk bydła. Ponadto uwzględniono fakt, że Skarżący pismem z dnia 27 listopada 2009r. sam wskazał, że przedmiotowe 2 sztuki bydła zostaną wyrejestrowane.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja w pełni zatem potwierdza ustalenia organu, iż zaniechania Skarżącego w przedmiocie wywiązania się z nałożonych obowiązków miały charakter ewidentnie zawiniony.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy przyznał producentowi rolnemu na rok 2010 jednolitą płatność obszarową z uwzględnieniem 9% pomniejszenia spowodowanego wykryciem nieprawidłowości w zakresie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. Stwierdzone bowiem naruszenia według zastosowanych kryteriów zasięgu, dotkliwości i trwałości uzasadniały przypisanie rolnikowi sumy 7 punktów, co równało się 3 % zmniejszenia naliczenia płatności w danym roku. W związku z faktem, iż niezgodności powtórzyły się, ustalony odsetek został pomnożony przez trzy względem pierwszego przypadku niezgodności stosownie do treści art. 71 ust. 5 zdanie pierwsze powołanego przez organy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.),
Reasumując podkreślić należy, że w system przyznania płatności wpisany jest system kontroli prawidłowości przyznawanej pomocy odwołujący się m.in. do systemu identyfikacji i rejestracji producentów, gruntów oraz inwentarza. Powoduje to konieczność wypełniania przez ubiegających się o pomoc rolników z obowiązków jakie wynikają z ustalonych zasad dotyczących kontroli wniosków pomocowych. W ocenie Sądu dokonana przez organy interpretacja ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 09 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, kładąca nacisk na to, że obowiązek kontroli liczebności posiadanego stada i zgłaszania ewentualnych przemieszczeń w stadzie musi być rezultatem działań rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności, jako posiadacza stada jest prawidłowa.
Z powyższych względów, wobec stwierdzenia, że w sprawie nie zostały naruszone przepisy postępowania, ani też przepisy prawa materialnego skargę należało na podstawie art. 151 p.,p.s.a oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło