III SA/Wa 1219/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-13
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Marek Krawczak, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną jest dopuszczalna w sytuacji, gdy zarzuty podniesione przez stronę skarżącą mogły być przedmiotem innego środka zaskarżenia, takiego jak zarzut z art. 33 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na czynność egzekucyjną nie przysługuje, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia) dla kwestionowania danej czynności. Zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku lub niedopuszczalności egzekucji, które mogą być rozpatrywane w trybie zarzutu z art. 33 u.p.e.a., nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną. Skarga na czynność egzekucyjną dotyczy wyłącznie faktycznych czynności wykonawczych zmierzających do zrealizowania środka egzekucyjnego, a nie czynności procesowych w postaci aktów administracyjnych rozstrzygających o prawach i obowiązkach.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec W. S. na podstawie tytułów wykonawczych, dokonując zajęcia świadczenia emerytalnego i rachunku bankowego. Skarżący wniósł skargę na czynności egzekucyjne, zarzucając naruszenie prawa, w tym prowadzenie egzekucji na podstawie nieprawomocnej decyzji oraz obejście prawa przez zajęcie rachunku bankowego, na który wpływała już zajęta emerytura. Organy obu instancji (Dyrektor Izby Skarbowej i Minister Finansów) oddaliły skargę, uznając czynności egzekucyjne za zgodne z prawem. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G., będący jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem, prowadził postępowanie egzekucyjne wobec W. S. – dalej "Skarżący" lub "Strona", na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 10 grudnia 2009 r. o nr [...], [...], z dnia 26 sierpnia 2010 r. o nr [...], [...] i [...]. Na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 10 grudnia 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego Strony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego wraz z odpisem tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu dnia 18 grudnia 2009 r. W celu wyegzekwowania należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 30 sierpnia 2010 r., nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w N. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych z dnia 26 sierpnia 2010 r. doręczono Stronie dnia 2 września 2010 r.
Skarżący w dniu 15 września 2010 r. wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w G. skargę na czynności egzekucyjne dotyczące zajęcia rachunku bankowego wraz z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wskazał, iż czynności egzekucyjne dokonane zostały z naruszeniem przepisów prawa. Skarżącemu doręczono wraz z zawiadomieniem 3 tytuły wykonawcze, samo zaś zawiadomieni o zajęciu rachunku bankowego obejmuje 5 tytułów. W dalszej kolejności Skarżący zarzucił, że egzekucja prowadzone jest na podstawie nieprawomocnej decyzji opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności. Na zakończenie wskazano również, że egzekucja z rachunku bankowego jest obejściem prawa, bowiem na ten rachunek wpływa emerytura Strony, która uprzednio uległa już zajęciu egzekucyjnemu.
W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w G. postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., w trybie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2005, Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) – dalej "u.p.e.a.", oddalił skargę.
Strona nie godząc się z podjętym rozstrzygnięciem pismem z dnia 27 października 2010 r. złożyła do Ministra Finansów zażalenie wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a także uchylenie tytułów wykonawczych i umorzenie prowadzonego w stosunku do zobowiązanego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Strona podniosła tożsame argumenty jak w skardze na czynność egzekucyjną.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 54 oraz art. 80 u.p.e.a. Minister Finansów stwierdził, że organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych zgodnie z wyżej powołanymi przepisami. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G., działając jako organ egzekucyjny, podjął czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunku bankowego Skarżącego i jednocześnie powiadomił Stronę o dokonaniu powyższego zajęcia (stosowne powiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 2 września 2010 r.), czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 80 § 3 u.p.e.a. Zaznaczył, iż Skarżący nie ma racji wskazując na nieprawidłowość działania organu egzekucyjnego, który doręczył tylko trzy tytuły wykonawcze mimo, że w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego wskazano na pięć tytułów. Minister Finansów wskazał, iż wraz z zawiadomieniem doręczono trzy tytuły wystawione dnia 26 sierpnia 2010 r. Nie było natomiast konieczności doręczania ponownie tytułów wykonawczych z dnia 10 grudnia 2009 r., gdyż tytuły te zostały doręczone zobowiązanemu przy pierwszej czynności egzekucyjnej - zajęcia świadczenia emerytalnego w ZUS (Skarżący odebrał je 18 grudnia 2009 r.). Minister Finansów wyjaśnił, że z art. 80 § 3 u.p.e.a. jednoznacznie wynika zaś, że obowiązek doręczenia tytułu wykonawczego istnieje tylko wtedy, gdy dany tytuł nie był wcześniej zobowiązanemu doręczony. Wystawione zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia 30 sierpnia 2010 r. nr [...] odpowiadało wzorowi zamieszczonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm.). Zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych przez u.p.e.a., zawiadomienie zawierało również wszystkie niezbędne elementy o których traktuje art. 67 § 2 u.p.e.a., brak zatem podstaw by skargę na czynność egzekucyjną uznać za zasadną. Minister Finansów uznał tym samym, iż Dyrektor Izby Skarbowej w G. wydał prawidłowe rozstrzygnięcie.
Minister Finansów podkreślił jednocześnie, iż podniesiony przez Stronę argument prowadzenia egzekucji na podstawie nieprawomocnej decyzji w istocie odpowiada środkowi zaskarżenia jakim jest "zarzut" uregulowany w art. 33 i art. 34 u.p.e.a. Wskazał, że mając na uwadze orzecznictwo sądowoadministracyjne, zawarte w skardze zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, dotyczące braku wymagalności obowiązku lub niedopuszczalność egzekucji, nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne. Tym samym nie mogą być rozpatrywane w tym trybie. U.p.e.a. ustanowiła odrębny tryb do rozpatrywania zarzutów. Zarzut jako środek zaskarżenia został unormowany w art. 33 u.p.e.a. i następnych. Podnoszona przez Stronę problematyka dotycząca braku wymagalności obowiązku lub niedopuszczalność egzekucji odpowiadałaby unormowaniom zawartym w art. 33 pkt 2 lub 6 u.p.e.a. Zarzut jako alternatywny środek zaskarżenia wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego o czym Skarżący został poinformowany poprzez pouczenie znajdujące się w tytule wykonawczym. A zatem skoro istnieją środki obrony przyznane Skarżącemu z których może on korzystać i o których został prawidłowo poinformowany, należy odmówić możliwości wykorzystywania tych praw przy okazji korzystania z innych środków zaskarżenia.
Minister Finansów ustosunkował się do zarzutu obejścia prawa przez organ egzekucyjny w tym znaczeniu, że prowadzi on egzekucję z rachunku bankowego, na który to rachunek wpływa emerytura zobowiązanego, która uprzednio uległa już zajęciu egzekucyjnemu. Wyjaśnił, że organy egzekucyjne w oparciu o art. 7 § 1 u.p.e.a. stosują środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. § 2 powyższego przepisu wskazuje natomiast, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. U.p.e.a. w art. 1a pkt 12 wymienia środki egzekucyjne, które może stosować organ egzekucyjny. Pośród nich znajduje się zarówno zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, jak i zajęcie rachunku bankowego. Żaden przepis u.p.e.a. nie nakazuje prowadzenia postępowania egzekucyjnego w danym momencie tylko za pomocą jednego środka egzekucyjnego. Wykładnia przepisu art. 7 § 2 u.p.e.a. wskazuje, że organ egzekucyjny "stosuje środki egzekucyjne", a więc ma prawo stosować kilka środków jednocześnie, jeżeli cel egzekucji tego wymaga. Stąd w ocenie Ministra Finansów twierdzenie Skarżącego o obejściu prawa w ten sposób, że zajęto rachunek bankowy na który wpływa uprzednio zajęta emerytura jest bezpodstawne. Jakkolwiek powyższe zapisy uprawniają bądź nakładają na organy egzekucyjne obowiązki szybkiego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, to ustawodawca nie pozostawił im w tym zakresie zupełnej swobody. Egzekucję administracyjną należy prowadzić choćby w oparciu o zasadę poszanowania minimum egzystencji z tym, że ciężar udowodnienia uciążliwości danego środka egzekucyjnego jest w tym przypadku przesunięty na zobowiązanego. Może on wnioskować o zmianę zastosowanego środka egzekucyjnego w tzw. trybie zarzutowym - art. 33 i następne u.p.e.a. Minister Finansów zwrócił również uwagę na treść art. 54 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 z późn. zm.) – dalej "ustawa Prawo bankowe", zgodnie z którym środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres bezpośrednio poprzedzający dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Zaś środki pieniężne zgromadzone na rachunku oszczędnościowym, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym oraz na rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej prowadzonym dla kilku osób fizycznych są wolne od zajęcia do wysokości określonej powyżej, niezależnie od liczby współposiadaczy takiego rachunku. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów u.p.e.a. i jako przepis prawa powszechnie obowiązującego winien być respektowany przez wszystkie podmioty, w tym bank. Zobowiązany nie jest zatem pozbawiony środków do życia, bo prawo gwarantuje mu korzystanie z rachunku do kwoty wolnej od zajęcia. Powyższe stanowisko potwierdza wyrok z dnia 28 maja 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 88/08. Zajęcie rachunku bankowego jest zaś środkiem egzekucyjnym różnym od zajęcia emerytury. Nie mają więc do niego zastosowania przepisy dotyczące ograniczenia egzekucji z zaopatrzenia emerytalnego, wyrażone w art. 10 u.p.e.a., który wskazuje, iż egzekucja ze świadczeń pieniężnych przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym odbywa się w zakresie przewidzianym w tych przepisach. Organ egzekucyjny nadto nie musi posiadać wiedzy, iż organ emerytalny przelewa emeryturę na rachunek bankowy z którego prowadzi egzekucję. Poza tym na rachunku bankowym mogą znajdować się albo wpływać również inne środki pieniężne niż emerytura. Organ egzekucyjny nie ma żadnej możliwości ani uprawnień skontrolowania z jakich źródeł pochodzą środki wpływające na rachunek bankowy zobowiązanego.
Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz poprzedzającego je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. wnosząc o ich uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu Ministra Finansów zarzuciła: brak merytorycznego rozpatrzenia zażalenia Skarżącego, mechaniczne powielenie stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej w G.; błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, a w zasadzie nie przyjęcie go do wiadomości; nieuwzględnieniu i niepodaniu podstawy prawnej w zaskarżonym postanowieniu wyrażającym się w fakcie przytoczenia w zaskarżonym postanowieniu tylko i wyłącznie przepisów dotyczących postępowania bez powołania się na przepisy prawa materialnego. Dodatkowo zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu całkowitą dowolność postępowania organów podatkowych, pominięcia słusznych praw strony oraz świadome obchodzenie przepisów prawa.
Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że organy skarbowe lekceważą i pomijają prawa Strony. Wbrew obowiązującym przepisom postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego prowadzone na podstawie nieprawomocnych decyzji organów skarbowych zmierza do pozbawienia strony wszelkich środków i pozbawienia go źródeł utrzymania, funkcjonowania, co sprowadza się do pozbawienia podstaw egzystencji. Tak Dyrektor Izby Skarbowej w G. jak i Minister Finansów powołując się na formalne podstawy prowadzenia postępowania egzekucyjnego pomijają fakt, iż swoimi działaniami dokonują obejścia obowiązujących przepisów prawa i próbują de facto w stu procentach dokonać zajęcia należności przysługującej stronie z tytułu ubezpieczenia społecznego w ZUS. Tak Dyrektor Izby Skarbowej jak i Minister Finansów nie są w stanie zauważyć że ich działania są sprzeczne z obowiązującymi przepisami i stanowią złamanie podstawowych reguł dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. W ocenie Skarżącego takie stanowisko organów skarbowych w żaden sposób nie zasługuje na aprobatę. W imię nieprawomocnych decyzji tychże organów, opatrzonych klauzulą natychmiastowej wykonalności, podjęto próbę pozbawienia Strony wszelkich środków pozwalających jej egzystować. Skarżący przytoczył i podtrzymał stanowisko zawarte w treści uzasadnienia w zażaleniu skierowanym do Ministra Finansów. Zdaniem Strony postanowienie Ministra Finansów poza brakiem merytorycznego ustosunkowania się do sprawy i właściwego uzasadnienia jest stanowiskiem formalistycznym sprowadzającym się do zacytowania stosownych przepisów - w uzasadnieniu. Stanowisko to w żaden sposób nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ to co podniesiono we wstępie niniejszej skargi obciążone jest brakami formalnymi, a co za tym idzie winno być uchylone. Postanowienie Ministra Finansów w żaden sposób nie może się sprowadzać do zacytowania przepisów postanowienia (w jego decyzji i uzasadnieniu) winno również zawierać przytoczenie przepisów na podstawie których dokonano merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Minister Finansów w swoim postanowieniu działa wbrew podstawowym regułom wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z czym jego postanowienie winno być uchylone, tak na podstawie przepisów postępowania jakoż i przepisów materialnych. Mając powyższe na uwadze wnoszę jak wyżej.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256, poz. 1269 z późn. zm.). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.", podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów okazała się nieuzasadniona.
U.p.e.a. zawiera zespół norm określających postępowanie i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Postępowanie egzekucyjne to cały zespół czynności organów egzekucyjnych i innych podmiotów postępowania, podejmowanych w celu wykonania obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej. Wśród podmiotów tego postępowania występują wierzyciel i zobowiązany. Z chwilą wszczęcia tego postępowania, powstaje między nimi stosunek procesowy, w ramach którego - na podstawie procesowego prawa egzekucyjnego - organ egzekucyjny lub organ nadzoru rozstrzyga o uprawnieniach i obowiązkach wierzyciela i zobowiązanego. Procesowe prawo egzekucyjne zawiera gwarancje represyjne, które stwarzają możliwość podjęcia prawnej weryfikacji czynności egzekucyjnych, oraz przewiduje określone następstwa, gdy czynności te zostały podjęte z naruszeniem ustawy. Gwarancje te służą uczestnikom postępowania w zależności od rodzaju i momentu naruszenia ich interesu prawnego, albowiem ustawa nie przewiduje możliwości stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego.
Dla ustalenia, czy i ewentualnie jakie środki obrony przysługiwały Skarżącemu - konieczne jest poczynienie kilku ogólnych uwag na temat czynności egzekucyjnych i możliwości ich kwestionowania.
Przez czynność egzekucyjną - zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, zaś środkiem egzekucyjnym - zgodnie z art. 1a pkt 12 tej ustawy - jest m.in. egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Owe "działania" (jak wywodzą autorzy - R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas - Postępowanie egzekucyjne w administracji, Wyd. C. H. Beck, wyd. 3 s. 151) to czynności faktyczne (a nie akty prawne) organu egzekucyjnego, których ze względu na różnorodność tych działań, ustawodawca nie precyzuje.
Ponieważ już samo pojęcie czynności egzekucyjnych nie jest jednoznaczne i w doktrynie bywa rozumiane wąsko lub szeroko, właściwe będzie odwołanie się do autorytetu znawców tematyki egzekucyjnej (System egzekucji administracyjnej pod redakcją J. Nieszczyporuka, S. Fundowicza i J. Radwanowicz - Wyd. CH Beck,
W-wa 2004, s. 237 i następne). Przyjmując za jednym z autorów - Zb. R. Kmiecikiem, Sąd podziela pogląd, że kryterium celu, któremu służą czynności egzekucyjne, pozwala na wyodrębnienie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (czynności przygotowawcze, dokonywane przed wszczęciem egzekucji, tj. przed doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego) oraz czynności zmierzających do zrealizowania środków egzekucyjnych (czynności wykonawcze, dokonywane po wszczęciu egzekucji, tj. po doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego).
Za szeroko rozumiane czynności egzekucyjne uznają autorzy powołanej wyżej publikacji - wszelkie czynności, których całokształt składa się na postępowanie egzekucyjne:
- czynności przygotowawcze;
- czynności wykonawcze o charakterze oświadczeń procesowych; oraz
- czynności wykonawcze mające charakter faktyczny.
Każdej z ww. podstawowych grup tych czynności odpowiada charakterystyczny dla niej środek prawny, którego celem jest kontrola (zakwestionowanie) dokonanych czynności. I tak czynności przygotowawcze można "zneutralizować" przy pomocy zarzutu. Środkiem weryfikacji czynności wykonawczych o charakterze oświadczeń procesowych zmierzających do zrealizowania środka egzekucyjnego jest przede wszystkim zażalenie. Natomiast środkiem prawnym dla kwestionowania wykonawczych czynności faktycznych - jest skarga na czynności egzekucyjne.
Sąd podziela pogląd organu podatkowego, iż za niedopuszczalną należy uznać sytuację, w której występowałaby konkurencyjność środków służących ochronie praw jej uczestników, mających prowadzić w wyniku ich uwzględnienia do jednakowych skutków procesowych (R. Suwała: glosa do wyroku NSA z dnia 8 sierpnia 1997 r. sygn. I SA/Wr 1243/96, OSP 1998, nr 4, s. 206). Należy uznać za słuszny pogląd, że skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji).
W realiach rozpoznawanej sprawy, Skarżący wnosząc skargę na czynność egzekucyjną dokonaną w dniu 30 sierpnia 2010 r. polegającą na zajęciu rachunku bankowego podniósł zarzut prowadzenia egzekucji na podstawie nieprawomocnej decyzji, braku wymagalności obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji co zdaniem Ministra Finansów w istocie odpowiada środkowi zaskarżenia jakim jest "zarzut" uregulowany w art. 33 i art. 34 u.p.e.a.
W ocenie Sądu przyjąć należy w ślad za powołanymi wcześniej komentatorami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i zbieżnymi z nimi w tym zakresie poglądami T. Jędrzejewskiego i P. Rączki (Postępowanie egzekucyjne w administracji - komentarz, Wyd. Info-Trade, Gdańsk 2000 s. 144 i nast.), że skarga może być wnoszona na faktyczne czynności o charakterze wykonawczym podejmowane w celu zrealizowania środka egzekucyjnego. Przyjęcie takiego stanowiska powoduje, że skarga nie przysługuje na czynności procesowe polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, władczo rozstrzygających o prawach i obowiązkach uczestników postępowania egzekucyjnego, np. postanowienia. Skoro bowiem dana czynność objęta jest możliwością zaskarżenia jej w drodze innego środka zaskarżania, to nie ma podstaw do uznania, że służy na nią skarga w rozumieniu przepisu art. 54 u.p.e.a. Tym samym w skardze można podnieść okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia. Skoro więc - jak to wynika z zarzutów skargi Skarżąca domagała się uwzględnienia w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. uwzględnienia żądań stanowiących podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej określonych w art. 33 pkt 2 lub 6 u.p.e.a. to te właśnie gwarancje przewidziane w odrębnych środkach zaskarżenia, wykluczały możliwość ich zwalczania w trybie określonej w art. 54 u.p.e.a. - skargi na czynności egzekucyjne. Natomiast czynnością egzekucyjną, która mogła być - w realiach rozpoznawanej sprawy - kwestionowana w postępowaniu określonym w art. 54 u.p.e.a., było zawiadomienie Zobowiązanego - Skarżącego o zajęciu rachunku bankowego.
Prezentowane wyżej stanowisko, potwierdza też praktyka orzecznicza NSA, np. w wyroku z 14 czerwca 1996 r. sygn. I SA/Kr 206/96 (Lex - 29274) Sąd wyraził pogląd: "skarga nie jest jedynym środkiem zaskarżenia, w związku z tym należy przyjąć, że w skardze można podnieść okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia.
Prawidłowo więc organ, badając w tym postępowaniu przesłanki skargi, nie rozważał tych zarzutów, które mogły być kwestionowane innymi trybami przewidzianymi w prawie (zarzuty z art. 33 pkt 2 lub 6 u.p.e.a.).
W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają jak wyżej wyjaśniono wyłącznie zarzuty Skarżącego odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Rozpoznając zatem sprawę, której przedmiotem jest skarga na dokonaną czynność egzekucyjną polegającą na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego należało ocenić, czy jest ona zgodna z art. 80 u.p.e.a.
Sąd ocenił zaskarżone akty administracyjne pod kątem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnej.
Zgodnie z art. 80 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
W ocenie Sądu organ egzekucyjny, dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, nie naruszył art. 80 u.p.e.a. Z akt sprawy bezspornie wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. w dniu 30 sierpnia 2010 r. na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 10 grudnia 2009 r. o nr [...] [...], z dnia 26 sierpnia 2010 r. o nr [...], [...] i [...] obejmujących podatek od towarów i usług wszczął postępowania egzekucyjne wobec strony poprzez doręczenie do banków zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Z akt sprawy wynika, iż wraz z zawiadomieniem doręczono trzy tytuły wystawione dnia 26 sierpnia 2010 r. Rację ma Minister Finansów stwierdzając, iż nie było konieczności doręczania ponownie tytułów wykonawczych z dnia 10 grudnia 2009 r., gdyż tytuły te zostały doręczone zobowiązanemu przy pierwszej czynności egzekucyjnej - zajęcia świadczenia emerytalnego w ZUS.
Sąd zauważa, iż sam Skarżący podnosząc w toku postępowania kwestię zajęcia świadczenia emerytalnego w ZUS nie kwestionował faktu, iż w oparciu o powyższe, doręczone Skarżącemu tytuły wykonawcze dokonano zajęcia należności przysługującej Stronie z tytułu ubezpieczenia społecznego w ZUS.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego obejścia prawa podczas prowadzenia przez organ egzekucji z rachunku bankowego Sąd zauważa, iż organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego, na których bank przechowuje środki pieniężne właściciela rachunku. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo bankowe posiadacz rachunku bankowego może dysponować swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku, a więc może dokonywać wypłat z tego rachunku oraz zlecać bankowi innego rodzaju transakcje. W momencie dokonania zajęcia rachunku bankowego, bank prowadzący rachunek ma obowiązek przekazać środki zgromadzone na rachunku bankowym organowi egzekucyjnemu. Kwoty zdeponowane na rachunku mogą pochodzić z rożnych tytułów, lecz dla organu egzekucyjnego nie ma to żadnego znaczenia, a w większości przypadków organ egzekucyjny nie ma nawet wiedzy skąd środki zgromadzone na rachunku pochodzą. Bank, jako dłużnik zajętej wierzytelności, a nie organ egzekucyjny, zobligowany jest jednak do prawidłowej realizacji zajęcia oraz przestrzegania przepisów dotyczących ograniczeń i zwolnień w egzekucji z rachunku bankowego.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego dotyczących rzekomo niezałatwionych odwołań złożonych przez Skarżącego oraz zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie – zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd istnienia zobowiązania podatkowego po stronie Skarżącego Sąd wyjaśnia, że w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach znajduje się informacja o zaskarżonej przez Skarżącego decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G., którą to uchylono decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] czerwca 2010 r. o sygnaturze akt wskazanej w aktach sprawy, w części określającej w podatku od towarów i usług nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące styczeń, kwiecień – czerwiec, sierpień – październik, a w pozostałej części utrzymującej decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W dniu 8 czerwca 2011 r. wyrokiem o sygn. akt I SA/Gd 147/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2005 roku
Sąd orzekający w tej sprawie nie dopatrzył się również naruszenia ogólnie powołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organy w sposób prawidłowy prowadziły cale postępowanie egzekucyjne.
Z uwagi na powyższe Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło