III SA/Wa 1459/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 537 zł (słownie: pięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/Wa 1459/11 Uzasadnienie Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] listopada 2010 r., którą Skarżącej S. w Polsce określono wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2006. Na podstawie akt sprawy Sąd przyjął następujący stan faktyczny za podstawę do wydania wyroku w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków wchodzących w skład przedsiębiorstwa funkcjonującego przez II Wojną Światową pod nazwą H."C." Spółka Akcyjna będącego własnością Spółki A. w Polsce. Majątek tego przedsiębiorstwa został znacjonalizowany decyzją Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] października 1949 r. Po nacjonalizacji nieruchomości i budynki będące objęte tą decyzją znajdowały się we władaniu przedsiębiorstwa państwowego H. "P.", które następnie uległo przekształceniu w Spółkę Akcyjną S. "C.", G., Urzędu Miasta i Gminy w P., Inspektoratu Oświaty w G., Kierownika Urzędu Rejonowego w G. a także innych podmiotów. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. Minister Gospodarki stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] października 1949 r. w części dotyczącej przejęcia przez Państwo przedsiębiorstwa H."C." Spółka Akcyjna oraz stwierdził, że decyzja ta w odniesieniu do terenów użytkowanych przez wskazane w tej decyzji inne niż ww. podmioty podjęta została z naruszeniem prawa. W deklaracji z dnia 9 stycznia 2006 r. H."C." S.A. zadeklarowała podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł. Przemysł S. w Polsce S.A. z tytułu nieruchomości położnych na terenach, których dotyczyła decyzja z dnia [...] października 1949 r. zadeklarował na rok 2006 podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł. W deklaracji tej wykazano wyłącznie grunty pozostałe o powierzchni 99 646 m2. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. określił spółce Przemysł S. w Polsce S.A. wysokość podatku od nieruchomości na rok 2006 w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że Przemysł S. w Polsce S.A. zgodnie z treścią zapisów w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w G. jest właścicielem nieruchomości gruntowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa, którego dotyczyła decyzja Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 15 października 1949 r. o łącznej powierzchni 374 109 m2. Z tego 12 916 m2 zajmują grunty leśne. Część tych nieruchomości o łącznej powierzchni 139 264 m2 zajmowana była przez posiadaczy samoistnych tj. Hutę S. "C." S.A. oraz G. w P.. 50 247 m2 stanowiły grunty zwolnione od podatku – zajęte na działalność sportową oraz zabytki. W decyzji organ stwierdził, że grunty o powierzchni 231,3 m2 zajęte były na prowadzenie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne. Organ na podstawie przesłuchań tych osób ustalił, że nie były one posiadaczami samoistnymi tych nieruchomości. Organ w Decyzji określił podatek od nieruchomości zajmowanych przez te osoby według stawki właściwej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. W decyzji określono także podatek od budynków związanych z działalnością gospodarczą o powierzchni 111.3 m2, od budynków mieszkalnych o powierzchni 1627,00 m2 i od pozostałych gruntów o powierzchni 171 450,70 m2. Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca Spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.. W odwołaniu decyzji organu pierwszej instancji zarzucono naruszenie: - art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 126 i art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p., - art. 2, art. 3 i art. 5 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.p.o.l. W uzasadnieniu odwołania podnoszono, że skarżąca Spółka nie jest posiadaczem wszystkich nieruchomości, które wskazano w decyzji organu pierwszej instancji. Spółka podnosiła, że na nieruchomościach tych nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Okoliczność ta została potwierdzona w toku kontroli przeprowadzonej w roku 2002 na zlecenie Burmistrza Miasta i Gminy P.. Wskazane w uzasadnieniu osoby fizyczne prowadzące na tych nieruchomościach działalność gospodarczą uzyskały posiadanie tych nieruchomości od H."C.". Organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji wskazano te same okoliczności, które powołane zostały w decyzji organu pierwszej instancji. Na decyzję organu drugiej instancji Spółka Akcyjna Przemysł S. w Polsce wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze przeciwko decyzji organu drugiej instancji podniesiono te same zarzuty, które zostały podniesione w odwołaniu przeciwko decyzji organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa(11) lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. W art. 3 ust. 3 u.p.o.l. ustawodawca postanowił, że Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Przepis art. 3 ust. 3 u.p.o.l. ma ten skutek, że obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym nieruchomości przed jej właścicielem. Z akt rozpoznanej sprawy wynika, że nieruchomości będące własnością Skarżącej znajdowały się w posiadaniu samoistnym innych podmiotów. Podmiotami tymi były: H. "C." S.A., G.w P. i inne podmioty wskazane w decyzji Ministra Gospodarki z dnia 16 kwietnia 1997 r. (dokument nr 4 akt administracyjnych). Posiadanie to wynikało ze skomplikowanego stanu prawnego tych nieruchomości, który powstał w wyniku wydania decyzji nacjonalizacyjnej w roku 1949 a następnie stwierdzenia jej nieważności w roku 1997. W decyzji organu pierwszej instancji oraz w decyzji organu drugiej instancji uwzględniono okoliczność, samoistnego posiadania części nieruchomości Skarżącej wchodzących pierwotnie w skład przedsiębiorstwa H."C." Spółka Akcyjna będącego własnością Spółki Akcyjnej Przemysł S. w Polsce funkcjonującego do nacjonalizacji w roku 1949, przez H."C." S.A. i G. w P.. W ocenie Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy nie został wyjaśniony w stopniu pozwalającym na jednoznaczne stwierdzenie na jakim podmiocie w roku 2006 ciążył obowiązek podatkowy w zakresie nieruchomości będących w roku 2006 własnością Skarżącej Spółki wchodzących do roku 1949 w skład jej przedsiębiorstwa położnego w miejscowości T. powiat G.. W aktach sprawy znajdują się wypisy z ewidencji gruntów i budynków (dokumenty nr 9/1, 9/2 znajdujące się w aktach administracyjnych), w których wykazane zostały działki gruntu położone w obrębie 0008 wieś T. stanowiące własność Skarżącej Spółki. W decyzji organu pierwszej instancji wskazane zostały numery działek położone we wsi T., które znajdują się w posiadaniu samoistnym H."C." S.A., G. w P.. Od tych nieruchomości nie określono Skarżącej podatku od nieruchomości. Jednakże Sąd zważył, że w aktach sprawy znajduje się kopia protokołu notarialnego z oświadczenia zarządu H."C." S.A. z dnia 7 stycznia 2002 r. W oświadczeniu tym stwierdzono, że działki stanowiące własność Skarżącej Spółki o wskazanych w tym oświadczeniu numerach o łącznej powierzchni 11 ha 73 a 64 m2, od których określono Skarżącej podatek od nieruchomości na rok 2006, znajdowały się w posiadaniu H."C." S.A. W oświadczeniu tym stwierdzono, że H."C." S.A. od 2002 r. nie jest posiadaczem tych działek oraz, że Skarżąca Spółka odmówiła przyjęcia tych działek do czasu zwrotu jej wszystkich nieruchomości objętych księgą wieczystą nr [...]. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych protokołów przesłuchań osób fizycznych będących posiadaczami nieruchomości, których dotyczy niniejsza sprawa wynika, że osoby te były dzierżawcami tych nieruchomości oraz, że nieruchomości te zostały im wydzierżawione przez H."C." S.A. Zdaniem Sądu wskazana w protokole z dnia 7 stycznia 2002 r. oraz w protokołach przesłuchań świadków okoliczność posiadania przez H."C." S.A. nieruchomości stanowiących własność Skarżącej Spółki, od których określono Skarżącej podatek od nieruchomości na rok 2006 nie została w niniejszej sprawie wyjaśniona przez organy podatkowe. Mając na uwadze okoliczność znacjonalizowania tych nieruchomości w roku 1949 należało zbadać, czy nieruchomości wskazane w protokole z oświadczenia zarządu H."C." S.A. z dnia 7 stycznia 2002 znajdowały się w roku 2006 w posiadaniu tego podmiotu. W przypadku potwierdzenia tej okoliczności należało zbadać czy posiadanie to było posiadaniem samoistnym, gdyż w przypadku stwierdzenia, że H."C." S.A. w roku 2006 była posiadaczem tych nieruchomości, to ten podmiot zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 u.p.o.l. byłby podatnikiem podatku od tych nieruchomości. Zachodząca w sprawie wątpliwość co do możliwości samoistnego posiadania przedmiotowych nieruchomości przez H."C." S.A. ma swoje oparcie w stwierdzeniu zawartym w protokole z dnia 7 stycznia 2002 r. według, którego Skarżąca Spółka odmówił przyjęcia posiadania przedmiotowych nieruchomości. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie należało okoliczność tę wyjaśnić i ustalić, czy doszło do przekazania przez H."C." S.A. Skarżącej posiadania przedmiotowych nieruchomości a w przypadku potwierdzenia tej okoliczności organ powinien był ustalić, jaki rodzaj posiadania uzyskała Skarżąca, czy było to posiadanie samoistne czy też posiadania zależne. Wątpliwości występujące w niniejszej sprawie w zakresie możliwości posiadania samoistnego wymienionych nieruchomości przez H."C." S.A. uzasadnia także treść pisma dołączonego do deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2006 (dokument nr 3 akt administracyjnych) złożonej przez ten podmiot do organu pierwszej instancji, nazwanego "korekta podatku od nieruchomości w związku z przekazaniem niektórych działek". W dokumencie tym wykazano zmniejszenie w zakresie gruntów o powierzchni 117 364 m2 bez wskazania czy chodzi o zmniejszenie podstawy opodatkowania. Należy wskazać, że powierzchnia tych gruntów odpowiada powierzchni działek, które zostały wskazane w ww. protokole z dnia 7 stycznia 2002 r. Okoliczność ta pozwala przypuszczać, że H."C." S.A. deklarowała jako podatnik podatek od nieruchomości będących własnością Skarżącej, wskazanych w tym protokole. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił w stopniu dostatecznym, jaka była podstawa opodatkowania Skarżącej Spółki podatkiem nieruchomości w zakresie nieruchomości gruntowych położonych we wsi T., których dotyczyła zaskarżona decyzja. Zaniechanie to stanowiło naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w zakresie obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu pozwalającym na wydanie decyzji podatkowej. Zaniechanie to miało istotny wpływ, gdyż w niniejszej sprawie na podstawie dowodów znajdujących się w aktach sprawy nie można było w sposób jednoznaczny stwierdzić czy organy podatkowe w sposób prawidłowy od właściwej podstawy opodatkowania dokonały wymiaru należnego od Skarżącej podatku od nieruchomości za rok 2006. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.