II SA/Rz 985/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niezgłoszenie informacji o zmianie rodzaju pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. F. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Z. F. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: SKO) z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1000 zł. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 95a w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., określanej dalej jako u.t.d.) oraz art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.). Z akt administracyjnych oraz decyzji wynika, że w dniu 12 marca 2011 r. dokonano przeróbek w zakresie rodzaju pojazdu marki Liaz o nr rej. [...], zgłoszonego do przewozów w ramach licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Powyższe zostało potwierdzone oświadczeniem z dnia 12 marca 2011 r. wydanym przez W. K. prowadzącego firmę Mechanika Pojazdowa z siedzibą [...]. Dokonane przeróbki skutkowały zmianą rodzaju pojazdu z ciężarowego na specjalny. W dniu 14 marca 2011 r. Z. F. poddało pojazd badaniom technicznym w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów "[...]" w K. ul. P., gdzie potwierdzono, że dokonana zmiana rodzaju jest zgodna z przepisami ustawy i rozporządzenia o warunkach technicznych. Kolejno w dniu 4 kwietnia 2011 r. Z. F. zawiadomił Starostwo [...] o zmianie rodzaju pojazdu marki Liaz o nr rejestracyjnym [...] i poprosił o wydanie nowego dowodu rejestracyjnego. Natomiast w dniu 18 kwietnia 2011 r. odebrał dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu, w którym uwzględniono zgłoszoną zmianę rodzaju pojazdu. Pismem z tego samego dnia zgłosił on organowi, który udzielił licencji, zmianę rodzaju pojazdu o nr rej. [...], zgłoszonego do przewozów w ramach posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] nałożył karę pieniężną w wysokości 1000 zł na przedsiębiorcę Z. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą T. z siedzibą: [...] za nie zgłoszenie na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany rodzaju pojazdu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany. W uzasadnieniu Starosta wyjaśnił, że zgodnie z art. 95a ust. 1 pkt 1 u.t.d. jeśli przedsiębiorca, któremu organ udzielił licencji, nie zgłasza na piśmie wszelkich zmian danych w terminie 14 dni od dnia ich powstania – podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. Naprowadził, że art. 8 ust. 2 u.t.d. wskazuje, że danymi, które podlegają ujawnieniu jest m.in. rodzaj i liczba pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji. Reasumując organ stwierdził, że dniem powstania zmiany danych powodującej u przedsiębiorcy Z. F. obowiązek zgłoszenia jej organowi, (który udzielił licencji) był dzień 14 marca 2011 r., kiedy to okręgowa stacja kontroli pojazdów potwierdziła legalność dokonanej zmiany rodzaju, a przedmiotowa zmiana została zgłoszona w dniu 18 kwietnia 2011 r. W odwołaniu od tej decyzji Z. F. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zarzucił, że organ wadliwie określił termin obowiązku zapłaty kary zobowiązując ukaranego do zapłaty kary w terminie 21 dni od dnia jej wymierzenia. W jego ocenie termin zapłaty nałożonej kary, winien być liczony od dnia, w którym decyzja o nałożeniu kary stała się ostateczna. Nadto podniósł, że nie zaistniały przesłanki do nałożenia kary, gdyż nie naruszył terminu do zgłoszenia na piśmie zmiany rodzaju pojazdu. W jego ocenie termin ten winien być liczony od dokonania zmian danych technicznych w dowodzie rejestracyjnym. SKO decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., opisaną na wstępie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy przedsiębiorca naruszył ciążący na nim obowiązek, polegający na uchybieniu 14 dniowemu terminowi na zgłoszenie zmiany, określonemu w art. 95 a ust. 1 pkt 1 u.t.d. Kolegium wskazało, że zmiana samochodu ciężarowego na specjalny miała miejsce w dniu 12 marca 2011 r., co wynika z oświadczenia mechanika pojazdów, zaś zaświadczenie Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów [...] z dnia 14 marca 2011 r. potwierdza, że pojazd po dokonanych zmianach spełnia wymagania techniczne. Natomiast wniosek o zmianę danych został złożony w dniu 18 kwietnia 2011 r., tj. w dniu, w którym został wydany dowód rejestracyjny uwzględniający dokonaną zmianę, zatem zaistniała przesłanka do nałożenia kary pieniężnej. Kolegium naprowadziło, że zmiana rodzaju pojazdu jest niewątpliwie zmianą danych zgłaszanych we wniosku. Z w/w przepisu wynika, że istotna jest data zmiany, a nie to, kiedy została ona uwidoczniona w dowodzie rejestracyjnym. W ocenie organu zasadnym było przyjęcie, że dniem powstania zmiany był dzień 14 marca 2011 r., w którym wydano zaświadczenie z przeprowadzenia badań okresowych i dodatkowych i stwierdzono, że pojazd odpowiada warunkom technicznym tego typu pojazdu. Odnosząc się do zarzutu odwołującego się dotyczącego terminu w jakim należy uiścić karę tj. 21 dni od dnia wymierzenia kary, organ odwoławczy wskazał, że decyzja wydana w niniejszej sprawie rozstrzyga o karze i jej wysokości, a nie mówi nic o terminie wykonania takiego rozstrzygnięcia. Wskazując zatem na ogólne zasady wynikające z art. 16 § 1 k.p.a. organ wyjaśnił, że obowiązek zapłaty kary jest wymagalny, gdy decyzja nakładająca karę stanie się ostateczna. Jednakże organ ocenił, że uchybienie (poprzez wskazanie terminu uiszczenia kary) nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy co do meritum i traktować je należy jako informację o sposobie uiszczenia kary. W skardze na tę decyzję Z. F. wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący powtórzył jak w odwołaniu, że nie zaistniały przesłanki do nałożenia kary pieniężnej określonej w art. 95a ust. 1 pkt 1 u.t.d. W jego ocenie nie naruszył terminu do zgłoszenia na piśmie zmiany rodzaju pojazdu, gdyż termin do zgłoszenia zmiany rodzaju pojazdu winien być liczony od dnia dokonania zmiany danych technicznych pojazdu przez urząd komunikacji w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Skarżący wyeksponował, że to moment wydania dowodu rejestracyjnego był chwilą potwierdzającą spełnienie przez ten pojazd wymogów technicznych, który obliguje skarżącego do złożenia stosownego wniosku. Zmiana danych dotyczących rodzaju pojazdu nastąpiła nie z chwilą wykonania badania technicznego, lecz z chwilą dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Skarżący podtrzymał nadto, że termin zapłaty nałożonej kary winien być liczony od dnia, w którym decyzja o nałożeniu kary stała się ostateczna. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga jest zasadna. Poza sporem pozostawał wyżej przedstawiony stan faktyczny sprawy. Ustalenia organów mają swe odzwierciedlenie w przedstawionych Sądowi aktach sprawy i Sąd przyjmuje je za własne. Bezsporny jest również fakt, że skarżący jest przedsiębiorcą wpisanym do ewidencji działalności gospodarczej. Spór sprowadzał się do interpretacji przepisu art. 95 a ust. 1 pkt 1 u.t.d., który wszedł w życie z dniem 1 marca 2011 r. na mocy art. 73 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2011 r. Nr 5, poz. 13) w następującym brzmieniu: art. 95 a ust. 1 "Kto będąc przedsiębiorcą: 1) nie zgłasza na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkich zmiandanych, o których mowa w art. 8 ust. 2, w terminie 14 dni od dnia ich powstania, (...) -podlega karze pieniężnej w wysokości 1 000 zł". Zgodnie zaś z art. 8 ust. 2 u.t.d. pisemny wniosek o udzielenie licencji, o których mowa w ustępie poprzedzającym, powinien zawierać: 1) oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres; 2) numer w rejestrze przedsiębiorców albo w ewidencji działalności gospodarczej; 2a) numer identyfikacji podatkowej (NIP); 3) określenie rodzaju i zakresu, a w transporcie drogowym taksówką – także obszaru; 4) rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji; 5) czas, na jaki licencja ma być udzielona. Z art. 14 ust. 1 u.t.d. wynika obowiązek przedsiębiorcy zgłaszania na piśmie organowi, który udzielił licencji, danych objętych przepisem art. 8 tej ustawy. Zaznaczyć wypada, że przepis art. 95 a ust. 1 sankcjonuje jedynie brak terminowego zgłoszenia danych z art. 8 ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.t.d. jeżeli zmiany te obejmują dane zawarte w licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji. W przepisach ustawy o transporcie drogowym, w tym w szczególności w art. 4, który zawiera tzw. definicje ustawowe, nie zostały określone istotne w ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia sprawy pojęcia "data powstania wszelkich zmian danych" i "dysponować pojazdem". Niewątpliwie jednak wykładni przepisu art. 95 a ust. 1 pkt 1 u.t.d. należy dokonywać w powiązaniu z art. 8 ust. 2 ustawy, do którego przepis ten odsyła w zakresie danych, co do których obowiązek zgłoszenia zmian w czternasto dniowym terminie spoczywa na przedsiębiorcy. Dla potrzeb niniejszej sprawy istotne jest zwłaszcza brzmienie art. 8 ust. 2 pkt 4 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem – jak to wyżej wskazano – przedsiębiorca ma obowiązek wskazania "rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, którymi dysponuje". Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że jeśli przedsiębiorca posiada pojazd samochodowy określonego rodzaju, ale nim nie dysponuje, to nie zgłasza danych we wniosku o udzielenie licencji, a w konsekwencji nie ma także obowiązku zgłoszenia zmian w tym zakresie. Skoro licencja jest zgodnie z art. 4 pkt 18 u.t.d. decyzją administracyjną uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, to owo "dysponowanie" pojazdem określonego rodzaju musi się odnosić do sytuacji, kiedy ten pojazd może być używany, tj. wykorzystywany do wykonywania transportu drogowego przez przedsiębiorcę. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego – pod red. Mieczysława Szymczaka (Warszawa PWN 1978 – tom I) dysponować to rozporządzać czymś, mieć coś do dyspozycji, a to z kolei oznacza możliwość posługiwania się, rozporządzania czymś w danej chwili. W słowniczku ustawowym zawartym w art. 4 u.t.d. w pkt 1 ustawodawca przy definicji krajowego transportu drogowego wyraźnie nawiązał do pojazdów samochodowych zarejestrowanych w kraju. Wedle tego przepisu krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju (...). Przedsiębiorca składając wniosek o udzielenie licencji nie ma więc obowiązku zgłoszenia we wniosku pojazdu w tym jego rodzaju, który nie jest zarejestrowany w kraju z prostej przyczyny – bo nie może krajowego transportu drogowego wykonywać pojazdem samochodowym, który nie jest zarejestrowany w kraju. W myśl art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 z późn. zm.) dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego. Pojazd, w którym wykonano zmiany skutkujące zmianą jego rodzaju – np. jak w tym wypadku z ciężarowego na specjalny – musi przejść badania techniczne stosownie do art. 81 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a po pozytywnym ich wyniku, zmiana ta może i powinna być zarejestrowana, bo dopiero w wyniku rejestracji pojazd samochodowy specjalny zostaje dopuszczony do ruchu, co spełnia przesłankę z art. 8 ust. 2 pkt 4 u.t.d. w zw. z art. 14 tej ustawy, zgodnie z którą zmianie uległ rodzaj pojazdu, którym dysponował skarżący. Skoro więc krajowy transport drogowy może być wykonywany wyłącznie pojazdami zarejestrowanymi w kraju, a bez rejestracji dokonanej zmiany skarżący nie był uprawniony do uczestnictwa w ruchu drogowym – zgodnie bowiem z art. 71 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdy samochodowe są dopuszczone do ruchu, jeżeli odpowiadają warunkom określonym w art. 66 oraz są zarejestrowane i zaopatrzone w zalegalizowane tablice rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną – to brak podstaw do podzielenia poglądu organów, że zmiana danych, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 4 u.t.d., tj. w zakresie rodzaju pojazdów, którymi dysponuje przedsiębiorca powstała z momentem dokonania zmian konstrukcyjnych w pojeździe samochodowym, czy w dacie badania i wydania zaświadczenia przez okręgową stację kontroli pojazdów. Stało się to w dacie, kiedy skarżący dysponował pojazdem innego rodzaju w tym znaczeniu, że mógł go używać, wykorzystywać w ramach transportu drogowego, do którego uprawniała licencja. Treść art. 8 ust. 2 pkt 4 u.t.d. należy zdaniem Sądu tak interpretować, że zarówno rodzaj jak i liczbę pojazdów samochodowych (każdą z tych danych) należy łączyć z dalszą częścią tego przepisu, chodzi więc o pojazdy samochodowe, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji. W świetle Prawa o ruchu drogowym dopiero z chwilą rejestracji tych akurat danych skarżący jako przedsiębiorca dysponował bowiem tym pojazdem. W świetle okoliczności faktycznych sprawy przesłanki do zgłoszenia zmiany na podstawie art. 14 ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 8 ust. 2 pkt 4 tej ustawy zaistniały najwcześniej w dniu 6 kwietnia 2011 r. (data rejestracji w rubryce i w dowodzie rejestracyjnym pojazdu) – a właściwie to skarżący mógł dysponować pojazdem dopiero w chwili odbioru dowodu rejestracyjnego. Czternastodniowy termin do zgłoszenia zmiany rodzaju pojazdu, którym dysponuje przedsiębiorca został więc dochowany. Wobec powyższego w ocenie Sądu organy naruszyły przepisy prawa materialnego – a to art. 95 a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 2 pkt 4 u.t.d., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nałożono bowiem karę pieniężną w oparciu o w/w przepisy w stanie faktycznym, który nie uprawniał do powyższego. W świetle tego bez znaczenia pozostaje już kwestia określenia w uzasadnieniu decyzji terminu zapłaty kary, choć w istocie wykonaniu podlega co do zasady dopiero decyzja ostateczna jeśli decyzja organu I instancji nie została zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności. W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.