II SA/Łd 1263/11
WyrokWSA w Łodzi2012-01-17
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda - Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządca infrastruktury kolejowej jest zobowiązany do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych, czy też jest to jedynie jego uprawnienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządca infrastruktury kolejowej jest zobowiązany do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym nakłada na zarządców obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, a art. 55 tej ustawy, mimo użycia sformułowania "ma prawo", należy interpretować jako określający sposób realizacji tego obowiązku, a nie jako przyznanie jedynie fakultatywnego uprawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, utrzymanej w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego, nakazującej A. Spółce Akcyjnej Zakładowi Linii Kolejowych wykonanie pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Spółka wniosła skargę do sądu, argumentując, że przepis art. 55 ustawy o transporcie kolejowym przyznaje jej jedynie uprawnienie, a nie nakłada obowiązku w tym zakresie. Sąd rozpoznał legalność tej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej Zakładu Linii Kolejowych w Ł. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych oddala skargę.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania Dyrektora A. Spółki Akcyjnej w Ł., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Z. z dnia [...] roku, Nr [...].
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku nakazał Dyrektorowi A. Spółka Akcyjna w Ł. wykonanie, w terminie do dnia 31 grudnia 2011 roku, pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej Nr [...] na terenie leśnictwa: Z. w kilometrażu 19,430 - 20,580 (strona prawa i lewa); K. 26,190 - 28,900 (strona lewa) i 26,180 - 29,370 (strona prawa); C. 30,000 - 30,300, 30,700 - 30,920, 31,370 - 32,050 (strona prawa) oraz wzdłuż linii kolejowej Nr [...] w Leśnictwie G. w kilometrażu 32,900 - 34,400 (strona lewa), 32,600 - 34,400 (strona prawa).
W odwołaniu od powyższej decyzji Dyrektor A. Spółki Akcyjnej w Ł. wskazał, iż zarządca infrastruktury kolejowej, jakim jest A. SA, miał obowiązek utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej na podstawie zapisu § 34 ust. 3 uchylonego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563). Zapis ten został zakwestionowany przez Ministerstwo Infrastruktury oraz Rządowe Centrum Legislacji podczas uzgadniania obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) ponieważ określało podmioty zobowiązane do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych co stanowiło przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w ustawie o ochronie przeciwpożarowej. Natomiast obecne odniesienie się w § 38 ust. 2 rozporządzenia z 2010 roku do ustaw: o transporcie kolejowym, o lasach oraz o ochronie przeciwpożarowej jest informacją o regulacjach prawnych, które traktują o utrzymywaniu pasów przeciwpożarowych przy obiektach. Ponadto w odwołaniu strona podnosi, że w art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 roku Nr 16, poz. 94 ze zm.) ustawodawca określa uprawnienie zarządcy infrastruktury do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, a użyte przez ustawodawcę określenie "ma prawo" bezspornie prowadzi do wniosku, że art. 55 ustawy nie nakłada na stronę odwołującą się obowiązku urządzania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych.
Po rozpoznaniu odwołania, organ II instancji utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że zgodnie z art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, jeżeli posadzenie drzew lub krzewów, powodujące urządzenie pasów przeciwpożarowych nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właściciela gruntu wzdłuż infrastruktury kolejowej. Zdaniem strony odwołującej się, zacytowany przepis stanowi uprawnienie, a nie obowiązek, zarządcy infrastruktury kolejowej do utrzymywania pasów przeciwpożarowych. Tym niemniej organ odwoławczy nie podzielił tego poglądu wskazując, że określając fakultatywność obowiązku, ustawodawca posługuje się zwrotem "może", a nie "ma prawo do". Przepis ten stanowi dopuszczalne, zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ograniczenie prawa do własności i innych praw majątkowych. Organy Straży Pożarnej podejmują działania po otrzymaniu każdej informacji o mogącym wystąpić zagrożeniu aby zapobiec rozprzestrzenianiu się pożarów na tereny leśne, łąki, wrzosowiska oraz grunty rolne graniczące z terenami zarządzanymi przez właściciela infrastruktury kolejowej.
Jak następnie wskazał organ, art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, zawiera również normę prawną, określającą podmiot, który zobowiązany jest do ponoszenia kosztów urządzania pasów przeciwpożarowych. Przepis ten stanowi, iż koszty urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych obciążają właściciela gruntów, jeżeli posadzenie drzew lub krzewów nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowych. Należy więc przyjąć, iż koszty urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, w lasach w których posadzenie drzew lub krzewów nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowych, należy do właściciela linii kolejowej.
Wskazując na art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, strona odwołująca się błędnie zinterpretowała brzmienie art. 17 tej ustawy, który stanowi, iż zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające m. in. ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Powołany art. 17 stanowi więc obowiązek, dla zarządcy infrastruktury kolejowej, który jest uszczegółowiony w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 roku w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych.
Organ nie podzielił także argumentu strony, że utrzymywanie pasów przeciwpożarowych powinno mieć miejsce tylko przy obiektach, gdyż ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 roku Nr 243, poz. 1623 ze zm.), wyraźnie kwalifikuje kolejowe drogi szynowe do kategorii XXV obiektów budowlanych.
Podstawową zasadą skutecznego zabezpieczenia wzdłuż linii kolejowych jest ciągłość ich wykonania. Z uwagi na fakt nieusuwania przez stronę odwołującą się suchych traw na terenach kolejowych niezbędne jest doprowadzenie pasów przeciwpożarowych zgodnie z warunkami zawartymi w rozporządzeniu w tym zakresie, ponieważ gwarantuje ono właściwy poziom bezpieczeństwa pożarowego na określonym kilometrażu.
W skardze na powyższą decyzję A. SA w Ł. wniósł o jej uchylenie w całości, jako naruszającej prawo. Zdaniem strony skarżącej, obowiązek utrzymania pasów przeciwpożarowych wynika z regulacji art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach, który stanowi, iż właściciele lasów są zobowiązani do trwałego utrzymania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności m. in. do pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej. Zacytowany przepis, w ocenie strony, nakłada obowiązek na właściciela lasów, a przepis art. 55 ustawy o transporcie kolejowym daje zarządcy jedynie uprawnienie, z którego nie można wywodzić istnienia obowiązku. W obecnie obowiązującym stanie prawnym nie ma przepisu określającego katalog podmiotów obowiązanych do utrzymania pasów przeciwpożarowych. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 roku określa jak ma być urządzony pas przeciwpożarowy, a nie wskazuje podmiotów obowiązanych do wykonania i utrzymania tych pasów. Ustawodawca w treści art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, nałożył na zarządcę infrastruktury, przewoźników kolejowych oraz użytkowników bocznic kolejowych ogólny obowiązek spełniania warunków technicznych i organizacyjnych zapewniających ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Norma ta jest jednak tylko generalną zasadą, której adresatami są podmioty korzystające z infrastruktury kolejowej. W przepisie art. 55 ustawy o transporcie kolejowym ustawodawca określił jedynie uprawnienie zarządcy infrastruktury do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych. Sformułowanie "ma prawo" zamiast "ma obowiązek" bezspornie prowadzi do wniosku, że przepis ten nie nakłada na stronę skarżącą obowiązku urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa
i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
W ocenie Sądu, organy obu instancji prowadząc postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej obligująca stronę skarżącą do wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej na określonym kilometrażu, w terminie do dnia 31 grudnia 2011 roku.
Z lektury akt administracyjnych, a w szczególności z treści argumentacji strony skarżącej wynika, iż zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy strona skarżąca, jako zarządca infrastruktury kolejowej, jest zobowiązana do wykonania pasów przeciwpożarowych przy wymienionych w decyzji I instancji szlakach kolejowych.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (t. j. Dz. U. z 2009 roku Nr 12, poz. 68 ze zm.), Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do: nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez organ I instancji – Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej. W związku z zagrożeniem pożarowym jakie stwarza dla obszaru leśnego ruch kolejowy. Ta konstatacja ma zasadnicze znaczenie w kwestii ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za wykonywanie pasów przeciwpożarowych na wskazanych w obu decyzjach odcinkach linii kolejowych.
Z regulacji art. 13 ust. 1 ustawy o lasach wynika, że właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. Natomiast art. 9 ust. 3 tejże ustawy wskazuje, że minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów.
Z kolei treść art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (t. j. Dz. U. 2009 roku, Nr 178, poz. 1380 ze zm.) wskazuje, że minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. W rozporządzeniu tym uwzględnia się sposób, w jaki właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów budowlanych lub terenów powinni spełniać swoje obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej (art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o lasach). Wydane na podstawie tego przepisu rozporządzenie przeciwpożarowe w § 38 ust. 1 wskazuje, że lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. Cytowane rozporządzenie prawidłowo nie określa w sposób jednoznaczny sposobu wykonywania pasów przeciwpożarowych oraz podmiotów właściwych i zobowiązanych do ich urządzania i utrzymywania. W odróżnieniu od niego, poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowanych i terenów (Dz. U. 2006 roku Nr 80, poz. 563) w przepisie § 34 ust. 3 pkt 2 nakładało jednoznacznie obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych na właścicieli linii kolejowych. Obowiązujące rozporządzenie prawidłowo w tym zakresie w treści § 38 ust. 2 wskazuje, że rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w: ustawie o lasach, ustawie z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym oraz ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej określają:
- rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 roku w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405 ze zm.), oraz
- rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 roku w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153, poz. 955).
W odniesieniu do treści § 38 ust. 2 rozporządzenia przeciwpożarowego stwierdzić zatem należy, że wskazując poszczególne akty prawne, ma on charakter informacyjny.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 roku w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów, w § 10 wyróżniało cztery podstawowe rodzaje pasów przeciwpożarowych. Przepis ten stanowił o pasie oddzielającym las od dróg publicznych i dróg dojazdowych niebędących drogami publicznymi; pasie przeciwpożarowym oddzielającym las od parkingów i zakładów przemysłowych; pasie przeciwpożarowym oddzielającym las od obiektów na terenach poligonów wojskowych i pasie przeciwpożarowym rozdzielającym duże zwarte obszary leśne. W katalogu tym nie występują pasy przeciwpożarowe oddzielające linie kolejowe. Kwestią tego rodzaju pasów zajmuje się natomiast ustawa z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 roku w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych. Przy czym przepisy tego rozporządzenia regulują jedynie techniczną kwestię prowadzenia robót i odległości dotyczących pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowych.
Kwestią podmiotowości zaś zajmują się przepisy ustawy. Zgodnie z unormowaniem art. 17 ust. 1 o transporcie kolejowym, zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego, bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych oraz ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Ten ogólny przepis, nakłada na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Przepis art. 55 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy o transporcie kolejowym określa natomiast sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 17 ust. 1 o transporcie kolejowym stanowiąc, że zarządca infrastruktury kolejowej ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem: ustawiać zasłony odśnieżne, zakładać żywopłoty, urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Z kolei zgodnie z art. 55 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym ustalenie odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych następuje w drodze umowy stron. Odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych należne są zatem właścicielom gruntów, w drodze umowy stron. Jednocześnie, wyjątek opisany w art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, dotyczący wskazania, kto ponosi faktyczne koszty wykonywania pasów przeciwpożarowych, świadczy o tym, że podmiotem zobowiązanym do wykonywania pasów jest zarządca linii kolejowej, który na podstawie umowy cywilnoprawnej może domagać się ich poniesienia przez właścicieli gruntów. Zatem prawo zarządcy o którym mowa w art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, dotyczy możliwości korzystania z tych gruntów, celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, przy czym urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych jest obowiązkiem zarządcy infrastruktury kolejowej. Zarządcą infrastruktury kolejowej jest natomiast podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie. Infrastrukturę kolejową stanowią linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym (art. 4 pkt 7 i 1 ustawy o transporcie kolejowym). Pod pojęciem linii kolejowej należy rozumieć drogę kolejową mającą początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami, a przyległy pas gruntu to grunt wzdłuż linii kolejowych, usytuowany po obu ich stronach, przeznaczony do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym).
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji (jak podniesiono w skardze): zarówno § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej, jak i art. 55 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o lasach.
Analiza zapisów art. 17 ust. 1 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, do której odsyła § 38 w/w rozporządzenia, prowadzi do wniosku, że podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej. W niniejszej sprawie jest nim niewątpliwie strona skarżąca.
Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym precyzyjnie określa podmiot oraz zakres jego odpowiedzialności za zapewnienie bezpieczeństwa, w tym także pożarowego terenu, w obrębie którego usytuowana jest infrastruktura kolejowa. Regulacja w tym brzmieniu nie może budzić żadnych wątpliwości, że ustawodawca nałożył na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Wymienione w tym przepisie czynności mają ścisły związek z obowiązkiem prowadzenia ruchu kolejowego w sposób bezpieczny. Art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym dotyczy możliwości korzystania z gruntów sąsiadujących z linią kolejową celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, co nie jest sprzeczne z twierdzeniem, że urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych pozostaje obowiązkiem zarządcy infrastruktury.
Właściwe ustalenie w kontestowanej decyzji podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie pasów przeciwpożarowych znajduje swoje potwierdzenie także w dalszych regulacjach ustawy o transporcie kolejowym, w tym w art. 56. Przepis ten stanowi, że w razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usunięciu drzew lub krzewów. Decyzję wykonuje zarządca. Z tych przepisów wynika wyraźnie, że to zarządca infrastruktury kolejowej wykonuje decyzję innego organu (starosty) o usunięciu drzewa stanowiącego przeszkodę w ruchu pociągu, a rosnącego na gruncie, nie należącym do zarządcy. Jednocześnie zarządca infrastruktury płaci odszkodowanie za wycinane drzewa, chyba że są spełnione przesłanki, opisane w art. 56 ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym. W świetle powyższego nie do przyjęcia jest twierdzenie strony skarżącej, iż to na lasach państwowych miałby spoczywać obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych. W taki sposób rozumując należałoby uznać, iż strona skarżąca powinna żądać odszkodowań od właściciela lasu za to, że jest konieczne ustawianie zasłon śnieżnych i żywopłotów, celem zapewnienia możliwości prowadzenia bezpiecznego ruchu kolejowego.
W odniesieniu do art. 9 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o lasach podkreślić należy, że zobowiązują one właścicieli lasów jedynie ogólnie do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów. Przepisem szczególnym dotyczącym realizacji pasów przeciwpożarowych jest natomiast art. 17 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy o transporcie kolejowym.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie miało także ustalenie źródła zagrożenia pożarowego. Należało mieć na uwadze fakt, że źródłem tym dla obszarów leśnych, wzdłuż których położone są szlaki kolejowe, jest ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu. Czynność ta bowiem odbywa się z wytwarzaniem snopów iskier mechanicznych, stanowiących rozżarzone cząstki stali, które w zetknięciu z wysuszoną ściółką mogą zainicjować pożar lasu. Nie do rzadkości należą w lasach pożary spowodowane zablokowanymi hamulcami kolejowego taboru jezdnego, czy z powodu urwania rozgrzanych klocków hamulcowych odrzuconych na znaczne odległości, co potwierdza materiał dowodowy włączony do akt administracyjnych.
Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
K.O.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło