II SA/Wa 1931/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-18

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Ewa Grochowska - Jung, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy będący jednocześnie sędzią sądu wojskowego, przeniesiony w stan spoczynku, ma prawo do otrzymywania dwóch uposażeń: jednego z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej i drugiego z tytułu stanu spoczynku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierz zawodowy będący sędzią sądu wojskowego, który został przeniesiony w stan spoczynku, ma prawo do jednego uposażenia. Prawo do uposażenia wynika przede wszystkim ze statusu sędziego, a nie z samego faktu pozostawania w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej. Przyjęcie, że przysługują dwa uposażenia, prowadziłoby do nieuzasadnionego wzbogacenia i nierównego traktowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania mjr J. A. uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za październik 2010 r. Mjr J. A. był sędzią Wojskowego Sądu Garnizonowego, który został zniesiony, a on sam przeniesiony w stan spoczynku. Mimo to, stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej nie został od razu rozwiązany. Skarżący domagał się przyznania mu uposażenia żołnierza zawodowego, twierdząc, że przysługuje mu ono niezależnie od uposażenia sędziego w stanie spoczynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za październik 2010 r. oddala skargę Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz 72 ust. 2 (omyłkowo powołano art. 104 ust. 1) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), odmówił mjr J. A. przyznania uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za miesiąc październik 2010 r. W uzasadnieniu podał, że mjr J. A. do dnia 1 lipca 2010 r. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...]. Z dniem 1 lipca 2010 r., na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 32, poz. 175), Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] został zniesiony, a z dniem 31 sierpnia 2010 r. nastąpiło jego całkowite rozformowanie. Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą z dnia [...] czerwca 2010 r. przeniosła sędziego w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. Jednocześnie organ stwierdził, że J. A. wypowiedziano stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej (wypowiedzenie stosunku służbowego doręczono skarżącemu w dniu 14 lutego 2011 r.) i do chwili zwolnienia z tej służby, na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., został on przeniesiony do dyspozycji prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...]. Ponadto organ wskazał, że za okres od lipca do września 2010 r. J.A. otrzymał należne mu uposażenie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, natomiast od października 2010 r. otrzymuje uposażenie jako sędzia w stanie spoczynku, a wysokość tego uposażenia ustalił Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. Uposażenie to wypłaca Wojskowe Biuro Emerytalne w [...]. Organ stwierdził, że stosownie do treści art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy z tytułu pełnienia służby wojskowej otrzymuje tylko jedno uposażenie, które w myśl ust. 1 składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Uposażenie żołnierzy zawodowych będących sędziami sądów wojskowych składa się z uposażenia zasadniczego (art. 78 ust. 1 tej ustawy), dodatku za długoletnią służbę wojskową (art. 80 ust. 1 pkt 3) oraz dodatku wyrównawczego w wysokości różnicy pomiędzy uposażeniem przysługującym sędziemu jako oficerowi, a wynagrodzeniem przysługującym sędziemu sądu powszechnego zajmującego równorzędne stanowisko (art. 80 ust. 2). Na podstawie art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 2007 r. o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), żołnierz będący sędzią sądu wojskowego, przeniesiony w stan spoczynku w związku ze zmianą ustroju sądów lub zmianą granic okręgów sądowych, otrzymuje do czasu osiągnięcia 65 lat uposażenie (a zatem jedno świadczenie) w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku, tj. jako żołnierz zawodowy, oraz dodatek wyrównawczy. Organ podniósł, że Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. ustalił J. A. wysokość uposażenia jako sędziemu w stanie spoczynku w należnej, zgodnej z ww. przepisami wysokości, tj. w wysokości wynagrodzenia pobieranego przez ww. na ostatnio zajmowanym stanowisku, a zatem z uwzględnieniem uposażenia przysługującego mu jako żołnierzowi pełniącemu czynną służbę wojskową. W odwołaniu od powyższej decyzji J. A. zarzucił Prezesowi Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] bezzasadne wstrzymanie uposażenia żołnierza zawodowego za październik 2010 r. Zdaniem skarżącego, kierunek rozstrzygnięcia sprawy jest wynikiem błędnej interpretacji przepisów dotyczących wynagrodzenia żołnierza w służbie czynnej, w sytuacji gdy żołnierz ten jest jednocześnie sędzią w stanie spoczynku. Skarżący podkreślił, że podstawy prawne obu tych wynagrodzeń stanowią odrębne instytucje, a ustawa nie przewiduje wstrzymania wypłaty uposażenia żołnierza zawodowego z powodu otrzymywania wynagrodzenia z innego tytułu. Tym samym nie istnieją podstawy prawne do wstrzymania wypłaty uposażenia żołnierza zawodowego. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, iż w trakcie czynnego sprawowania urzędu sędziego J. A. pozostawał w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, co oznacza, że oprócz praw i obowiązków wynikających ze sprawowania urzędu sędziego, przysługiwały mu również uprawnienia i obowiązki przysługujące żołnierzom zawodowym. Ponadto przeniesienie w stan spoczynku nie spowodowało automatycznego – z mocy prawa – rozwiązania stosunku służbowego. Zatem w stosunku do J. A. mają zastosowanie przepisy ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, odnoszące się do sędziów w stanie spoczynku oraz ogół regulacji dotyczących żołnierzy zawodowych, w tym przepisy pragmatyki wojskowej. Organ podniósł również, że zgodnie z przepisem art. 70 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych – w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Oznacza to, że powołana ustawa ma pierwszeństwo względem ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do przepisu art. 70 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych. Natomiast, zgodnie z art. 72 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Uposażenie zasadnicze jest uzależnione od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe (art. 78 ust. 1 ustawy). W skład uposażenia wchodzą także dodatki wymienione w art. 80 ust. 1 ustawy, a w odniesieniu do żołnierzy zawodowych sędziów sądów wojskowych – również dodatek wyrównawczy (art. 80 ust. 2 ustawy). Zdaniem Ministra Obrony Narodowej, powyższe reguły ustalania uposażenia należy stosować także w stosunku do żołnierzy zawodowych – sędziów sądów wojskowych, z uwzględnieniem jednak regulacji wynikających z ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych. Zatem, zgodnie z art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w zw. z art. 91 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, żołnierz zawodowy nabywa prawo do uposażenia od dnia zajmowania stanowiska sędziego. To więc przepisy pragmatyki sędziowskiej określają zasady przysługiwania uposażenia sędziom sądów wojskowych będących żołnierzami zawodowymi, natomiast przepisy pragmatyki wojskowej określają wysokość poszczególnych składników tego uposażenia oraz tryb ich ustalania i przyznawania. Oznacza to, że uprawnienia sędziego sądu wojskowego będącego żołnierzem zawodowym do uposażenia, nie można wiązać tylko z pełnieniem przez niego zawodowej służby wojskowej, lecz przede wszystkim z posiadanym przez niego statusem sędziego. Prawo do uposażenia przewidzianego w art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych posiada więc sędzia sądu wojskowego, który czynnie sprawuje urząd. Organ podkreślił dalej, że sędzia sądu wojskowego przeniesiony w stan spoczynku otrzymuje na podstawie art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w zw. z art. 100 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, uposażenie spoczynkowe, którego zasady otrzymywania i wysokość określają przepisy pierwszej z powołanych wyżej ustaw. Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie reguluje więc uprawnień sędziego sądu wojskowego do otrzymywania uposażenia tak w stanie czynnym, jak i w stanie spoczynku. W ocenie organu, gdyby uznać, że uposażenie sędziów sądów wojskowych regulują odrębnie zarówno ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i ustawa – Prawo o ustroju sądów wojskowych, to należałoby dojść do wniosku, że sędziom sądów wojskowych (tak "czynnym", jak i w stanie spoczynku), przysługują dwa uposażenia – jedno z tytułu pełnienia służby wojskowej, a drugie z tytułu sprawowania urzędu sędziego. Ponadto organ wskazał, że nawet, gdyby rozpatrywać niniejszą sprawę wyłącznie w oparciu o regulacje zawarte w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to należałoby uznać, iż oficer utracił prawo do uposażenia w niej przewidzianego z dniem przeniesienia w stan spoczynku. Uposażenie, o którym mowa w art. 72 ust. 1 i 2 ustawy przysługuje bowiem – zgodnie z orzecznictwem sądowym – z tytułu pełnienia służby wojskowej, przez co rozumie się wykonywanie zadań służbowych. Zdaniem organu, potwierdzeniem takiego stanowiska jest przepis art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie zasadnicze, które przysługuje przez okres zajmowania stanowiska służbowego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. A. zarzucił jej: 1. rażące naruszenie przepisów prawa mającego wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 70 § 2, 3, 4, art. 72 ust. 2 oraz art. 78 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 100 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, a także art. 36a § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych poprzez pozostawanie ww. decyzji w oczywistej sprzeczności z powyższymi przepisami prawa, 2. naruszenie naczelnej zasady k.p.a. określonej w art. 139 k.p.a. – poprzez orzeczenie na niekorzyść strony i pogorszenie jej statusu przez organ II instancji, 3. naruszenie zasad wyrażonych w art. 7 i 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez bezzasadne obciążenie obywatela nieudolnością organów władzy sądowej przy wprowadzaniu przepisów zmieniających strukturę sądownictwa wojskowego poprzez likwidacje WSG w [...] i niewypowiedzenie w odpowiednim terminie stosunku służbowego żołnierza zawodowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy. W obszernym uzasadnieniu skarżący przedstawił stan faktyczny oraz rozwinął zarzuty skargi, wskazując w szczególności, iż wbrew twierdzeniom organu, w październiku 2010 r. pełnił w dalszym ciągu służbę wojskową pomimo przeniesienia w stan spoczynku. Dopiero bowiem w dniu 14 lutego 2011 r. doszło do wypowiedzenia stosunku służbowego i do czasu upływu okresu wypowiedzenia skarżącemu, jako majorowi, przysługiwało wynagrodzenie zgodnie z zaszeregowaniem "U". Skarżący wskazał, ze uposażenie sędziego w stanie spoczynku nie wynika z ustawy pragmatycznej i w żaden sposób nie jest związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej i nie jest w tym zakresie dopuszczalna jakakolwiek niekorzystna analogia pozwalającą odnosić status sędziego czynnego zawodowo do statusu sędziego w stanie spoczynku. Według skarżącego, zgłoszone przez niego żądanie jest zgodne z treścią art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ponieważ domaga on się tylko jednego, a nie dwóch uposażeń z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skarżący wywiódł, iż z przepisu tego nie wynika zakaz pobierania uposażenia, czy świadczenia z innego tytułu, jeżeli żołnierz posiada do niego prawo. Nie wynika też, że owo uposażenie z innego tytułu podlega swoistemu "zaliczeniu" na poczet uposażenia wojskowego. Skarżący podkreślił przy tym, że domaga się uposażenia żołnierza zawodowego zgodnego z zaszeregowaniem "U", natomiast nie domaga się uposażenia sędziego wojskowego sądu garnizonowego. J. A. powołał się także na treść art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowi, iż w okresie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby albo pozostawania w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji żołnierz zawodowy otrzymuje uposażenia zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość. Skarżący zarzucił, że organ całkowicie pominął wskazana regulację. Odnośnie naruszenia zasady wyrażonej w art. 139 k.p.a. wskazał, że o ile Prezes WSO w [...] w uzasadnieniu decyzji wskazał na okoliczność, że zgodnie z art. 76 ust. 1 i 4 ustawy pragmatycznej skarżący do chwili zwolnienia z zawodowej służby wojskowej powinien otrzymywać uposażenie jako sędzia czynny zawodowo, to organ II instancji nie miał już tych wątpliwości i działając na niekorzyść skarżącego jednoznacznie uznał, że jest on wyłącznie uprawniony do uposażenia spoczynkowego. W odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe podniósł, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie stanowi źródła uprawnienia sędziów sądów wojskowych (czynnych i pozostających w stanie spoczynku) do uposażenia, a sędziowie sądów wojskowych otrzymują uposażenie z tytułu czynnego sprawowania urzędu sędziego, a nie z tytułu pełnienia służby wojskowej. W piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2012 r. skarżący dodatkowo powołał się na trzy orzeczenia sądów administracyjnych, w których dokonano rozróżnienia pomiędzy służbą wojskową a służbą sędziowską. Zaznaczył również, ze organy wojskowe nie kwestionowały posiadanego statusu żołnierza zawodowego wypłacając wszelkie należne z tego tytułu dodatki do uposażenia, w tym odprawę mieszkaniową. Na poparcie swych twierdzeń skarżący przedstawił kopie dwóch adresowanych do niego pism z Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Skarżący zwrócił też uwagę na okoliczność, iż z decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wynika, że pełnienie zawodowej służby wojskowej oraz stan spoczynku są odrębnymi tytułami prawnymi i z obu tych tytułów skarżący podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu (v. pismo procesowe skarżącego wraz z załącznikiem złożone do akt za pośrednictwem organu, k. 33-37). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie bowiem do przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie wskazanych wyżej naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości wbrew podniesionym w tym zakresie zarzutom skargi. Bezsporne jest bowiem, że J. A. ostatnio pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] (zwanego dalej WSG w [...]) do dnia 1 lipca 2010 r. Z dniem 1 lipca 2010 r., na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 32, poz. 175), WSG w [...] został zniesiony. W związku z tym Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., przeniosła sędziego J. A. w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. Jednakże Minister Obrony Narodowej nie zwolnił skarżącego, jako sędziego przeniesionego w stan spoczynku, z zawodowej służby wojskowej, nie przeniósł go też do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji, lecz jedynie decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., stwierdził przeniesienie go przez KRS w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. ustalił wysokość należnego skarżącemu uposażenia z tytułu stanu spoczynku. Nie jest też w sprawie kwestionowana okoliczność, że Minister Obrony Narodowej w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzją nr [...] wypowiedział skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, natomiast decyzją nr [...] z tego samego dnia, przeniósł go do dyspozycji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] do czasu zwolnienia ze służby, czyli do dnia 31 sierpnia 2011 r. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy w opisanej sytuacji skarżącemu, oprócz uposażenia należnego sędziemu sądu wojskowego w stanie spoczynku, przysługuje również uposażenie wynikające z istniejącego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z definicją zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), sędziowie sądów wojskowych, to żołnierze zawodowi pełniący zawodową służbę wojskową na stanowiskach sędziów w sądach wojskowych i w Departamencie Sądów Wojskowych Ministra Sprawiedliwości. Zasadą jest, że żołnierz zawodowy, w myśl art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 29 ust. 1, natomiast wyjątkowo może ją pełnić w rezerwie kadrowej (art. 19 ust. 1 pkt 2) lub w dyspozycji (art. 19 ust. 1 pkt 3). Przepisy powyższe mają zastosowanie do sędziów sądów wojskowych stosownie do treści art. 70 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (t. jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Natomiast, zgodnie z art. 70 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestie uposażeniowe żołnierzy zawodowych uregulowane zostały w Rozdziale 5 "Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych" ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do przepisu art. 72 ust. 1 tej ustawy, uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, zaś w myśl ust. 2 tego przepisu, z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Uposażenie zasadnicze żołnierza zawodowego jest uzależnione od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe, jak wynika z art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto w skład uposażenia wchodzą dodatki wymienione w art. 80 ust. 1 tej ustawy (specjalny, służbowy, za długoletnią służbę wojskową oraz motywacyjny), jak również określony w art. 80 ust. 2 ww. ustawy dodatek wyrównawczy, przysługujący jedynie żołnierzom będącym sędziami sądów wojskowych. Wskazane regulacje dotyczące ustalania wysokości uposażenia należy zatem stosować również do żołnierzy zawodowych – sędziów sądów wojskowych, jednakże z uwzględnieniem przepisów ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych. Uprawnienie sędziego sądu wojskowego do uposażenia znajduje oparcie w przepisie art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 91 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisami prawo do uposażenia żołnierz zawodowy – sędzia wojskowy, nabywa od dnia zajmowania stanowiska sędziego. Powyższe rozważania prowadzą do jednoznacznego wniosku, że uprawnienia sędziego sądu wojskowego, który jest jednocześnie żołnierzem zawodowym, do uposażenia, wynikają w pierwszej kolejności ze statusu sędziego, w drugiej zaś z pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wskazują również na specyfikę stosunku służbowego, w którym pozostaje sędzia sądu wojskowego, różniącego się od stosunku służbowego żołnierza zawodowego niebędącego sędzią. Stąd też nie można, jak to czyni skarżący, dokonywać wykładni przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych regulujących kwestie uposażeniowe, każdego z osobna i wyłącznie literalnie, lecz widzieć je w pewnym systemie, z uwzględnieniem specyfiki takiego stosunku służbowego. Należy w tym miejscu zauważyć, że zarówno tryb przyznania skarżącemu uposażenia oraz jego wysokość w czasie pełnienia przez niego służby wojskowej na stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], nie były przez niego kwestionowane. Skarżący nie podnosił kwestii, iż jego uposażenie w istocie wynika z dwóch odrębnych tytułów, a mianowicie z tytułu sprawowania urzędu sędziego oraz z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Tę odrębność J. A. zaczął wskazywać dopiero po przeniesieniu go w stan spoczynku. Zgodnie z przepisem art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 100 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, sędziemu, który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Nie ulega wątpliwości, iż takie uposażenie zostało skarżącemu przyznane decyzją Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...], a następnie, za rok 2011, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. Wysokości tego uposażenia skarżący nie kwestionuje. Od dnia 1 października uposażenie to wypłacane jest przez Wojskowe Biuro Emerytalne w [...]. Natomiast za okres od lipca do września 2010 r. skarżący otrzymał należne mu uposażenie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Sąd podziela stanowisko organu, że okoliczność pozostawania skarżącego w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, nie jest samoistną podstawą do otrzymywania z tego tytułu uposażenia za październik 2010 r. w wysokości i na zasadach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wymieniany posiada bowiem status sędziego w stanie spoczynku, który – jak wskazano już wcześniej – jest regulowany w pierwszej kolejności przez przepisy ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych i ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, w tym w aspekcie uposażeniowym. Przyjęcie, że uposażenie sędziów sądów wojskowych regulują odrębnie zarówno ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i ustawa – Prawo o ustroju sądów wojskowych, doprowadziłoby do sytuacji przysługiwania sędziom sądów wojskowych, tak sprawujących urząd, jak i w stanie spoczynku, dwóch uposażeń – jednego z tytułu pełnienia służby wojskowej, a drugiego z tytułu sprawowania urzędu sędziego lub stanu spoczynku. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego wypłacenia dwóch uposażeń za wykonywanie czynności przez sędziego sądu wojskowego – żołnierza zawodowego. Również wyłącznie na gruncie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych domaganie się przez skarżącego uposażenia tylko z tytułu pozostawania w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, po przeniesieniu w stan spoczynku, nie jest uprawnione. Jak przyjmuje się bowiem w orzecznictwie, pełnienie służby wojskowej należy rozumieć jako wykonywanie zadań służbowych, nie można zaś utożsamiać go z samym pozostawaniem w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej. Należy mieć też na uwadze okoliczność, iż spełnianie żądań skarżącego prowadziłoby do nierównego traktowania sędziów wojskowych sprawujących swój urząd oraz sędziów w stanie spoczynku, którzy pozostają w stosunku zawodowej służby wojskowej. Ci pierwsi żołnierze zawodowi pełniący służbę na stanowisku sędziego otrzymują jedno uposażenie, natomiast drudzy, jedynie pozostający w stosunku zawodowej służby wojskowej i posiadający status sędziów w stanie spoczynku, otrzymywaliby dwa uposażenia – jedno z tytułu pozostawania w stosunku służbowym, a drugie z tytułu stanu spoczynku. Takiego rozwiązania nie sposób zaakceptować w demokratycznym państwie prawnym. Z tego powodu nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 70 § 2, 3, 4, art. 72 ust. 2, art. 78 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wobec przyjęcia przez Sąd, że z samego faktu pozostawania sędziego w stanie spoczynku, w stosunku zawodowej służby wojskowej, nie można wywieść uprawnienia do otrzymywania dwóch uposażeń. Nie jest też trafny zarzut naruszenia przepisu postępowania, a mianowicie art. 139 k.p.a. poprzez orzeczenie na niekorzyść skarżącego przejawiające się w przyjęciu za podstawę prawną decyzji wskazanych przepisów art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i art. 70 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych. Odmowa uwzględnienia żądania skarżącego z powołaniem się na ww. przepisy nie może być utożsamiana z pogorszeniem jego sytuacji prawnej w sytuacji, kiedy organ pierwszej instancji również wydał decyzję odmowną. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 100 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 oraz art. 36a § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych. Zaskarżone decyzje nie pozostają, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, w oczywistej sprzeczności z powołanymi przepisami. Przepisy te dotyczą bowiem kwestii uposażenia spoczynkowego, zaś mocą zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji odmówiono skarżącemu wypłaty uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za październik 2010 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a., stwierdzić należy, iż naruszenie przepisów postępowania może prowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji jedynie wówczas, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie WSA w Warszawie nie dopatrzył się takiego naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a., które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło