II SA/Gl 757/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pisma w sprawie naruszenia posiadania pasa gruntu oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. M.H. zawiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., że została zaorana droga dojazdowa do jej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] oraz zamontowana brama na wjeździe na tę drogę. Wniosła o podjęcie interwencji, albowiem utraciła dojazd do posesji, nie jest także egzekwowany wyrok Sądu Rejonowego w T. z [...] r. sygn. [...]. Do akt dołączyła wypis z rejestru gruntów poświadczający, że jest właścicielką zabudowanej działki nr A, kopie mapy ilustrującej położenie działek i przebieg drogi dojazdowej oraz kopię prawomocnego wyroku SR w T. z [...] r. sygn. [...] wydany w sprawie o naruszenie posiadania, którym sąd nakazał pozwanemu J.W. zaniechanie naruszania posiadania pasa gruntu o szerokości [...] metrów, stanowiącego dojazd do nieruchomości M.H. i K.S., biegnącego przez nieruchomość zapisaną w KW SR w T. nr [...]. Złożyła także zdjęcia bramy i drogi. Pokazują one, że na wjeździe z ulicy [...] istnieje dwuskrzydłowa brama a teren za bramą jest zaorany i stanowi całość z większą całością zaoranego pola. Postanowieniem z dnia [...] r. PINB w L. zwrócił M.H, jej podanie w części dotyczącej naruszenia posiadania pasa gruntu. W podstawie prawnej podano przepis art. 66 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu natomiast wyjaśniono, że organ jest zobowiązany przestrzegać swojej właściwości rzeczowej. Nadzór budowlany działa w oparciu o przepisy prawa budowlanego, nie jest właściwy w sprawie zaorania drogi dojazdowej, określanej w wyroku SR w T. "pasem gruntu", nie jest też organem egzekwującym wykonanie wyroków sądów powszechnych. Równocześnie poinformowano, że organ nadzoru uczyni przedmiotem rozpoznania sprawę wykonania bramy. W zażaleniu na to postanowienie M.H. podała, że mieszka w budynku na działce A od roku [...]. Od tego czasu na mapach zaznaczona jest droga dojazdowa do jej nieruchomości i do działek nr A,B,C, Zaoranie tej drogi i postawienie bramy na wjeździe pozbawiło te działki dostępu do drogi publicznej. Zwróciła się do organu II instancji o udzielenie odpowiedzi na pytania: czy jej budynek wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę miał dostęp do drogi i nie naruszał praw osób trzecich, czy pozwolenie na budowę w zakresie drogi dojazdowej winno być nadal respektowane i czy organem właściwym w tym zakresie nie jest inspektor nadzoru budowlanego, jak ma egzystować jej rodzina bez drogi, dlaczego organ nie sprawdził map pod kątem ujawnienia na nich przedmiotowej drogi dojazdowej, kto ma respektować wyrok sądu powszechnego. Wniosła także o stwierdzenie, czy zaoranie dojazdu nastąpiło zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Przesyłając zażalenie organowi II instancji, PINB w B. dołączył do niego kopie wyroków sądów powszechnych wydanych w postępowaniach prowadzonych między J.W. i M.H.: wyrok SR w T. z dnia [...] r. sygn. [...] i oddalający od niego apelację wyrok SO w K. z [...] r. sygn. [...], a także postanowienie SO w K. z [...] r. sygn. [...] o nadaniu klauzuli wykonalności oraz prawomocny wyrok SR w T. z dnia [...] r. sygn. [...]w sprawie z powództwa J.W. przeciwko M.H.i K.S. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem, nakazujący pozwanym zaprzestanie naruszania posiadania przysługującego J.W. prawa własności części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], o szerokości [...] m. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu opisał dotychczasowe postępowanie i argumenty strony. Wyjaśnił, że zwrot wniosku w zakresie naruszenia posiadania pasa gruntu stanowiącego drogę dojazdową do nieruchomości uzasadnia przepis art. 66 § 3 k.p.a. Materiał fotograficzny potwierdza, że zaorany grunt nie stanowi drogi w rozumieniu prawa budowlanego, nie jest obiektem budowlanym, także wykonane prace nie stanowią robót budowlanych. Wyklucza to możliwość podjęcia ingerencji przez organ nadzoru budowlanego. Wskazano też, że zapewnienie dojazdu do zabudowanej działki nie wchodzi w zakres kompetencji organów nadzoru. Kwestie te reguluje prawo cywilne, można żądać ustanowienia służebności. Wskazano, że organy nie kwestionują, iż na mapach sporny pas gruntu oznaczony jest jako droga, jest na nim także ustanowiona służebność dla nieruchomości nr F i G pasem o szerokości [...] m i długości[...] m. Natomiast powoływany przez wnioskodawczynię wyrok SR w T. z [...] r. nie podlega wykonaniu na podstawie wyroku SR w T. z dnia [...] r. sygn. [...] o pozbawieniu tytułu wykonawczego. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca podniosła, że organ II instancji nie udzielił jej odpowiedzi na pytania zawarte w zażaleniu, zatem pytanie te powtórzyła pod adresem sądu. Zarzuciła, że stanowisko organów nadzoru budowlanego prowadzi do wniosku, że drogi dojazdowe można bez konsekwencji likwidować, pozbawiając innych dojazdu. Organy nie uwzględniły, że brak dojazdu pozbawia ją możliwości utrzymania jej posesji w należytym stanie technicznym i dostępu do drogi publicznej, pominęły też przepisy rozporządzenia MI z 9 października 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania kontroli działania organów administracji architektoniczno-budowlanej (Dz. U. nr 179, poz. 1494) oraz rozporządzenia MI z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności § 14 ust. 1 regulujący kwestie dojazdów i dojść. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, że sprawa nie dotyczy obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Podstawą prawną wydanych w sprawie postanowień był przepis art. 66 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Reguluje on tryb postępowania organu w sytuacji stwierdzenia, że nie jest on właściwy do rozpoznania sprawy, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. W tej sytuacji organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu, zwrot następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Skarżąca składając swój wniosek do organu nadzoru budowlanego zwróciła uwagę na dwie okoliczności. Po pierwsze zarzuciła, że doszło do wykonania bramy od strony ulicy Szenwalda. Zawnioskowała także o podjęcie działań w związku z zaoraniem pasa gruntu, stanowiącego dojazd do jej istniejącego domu. Należy zwrócić uwagę, że organ nadzoru postanowił zwrócić podanie tylko w części dotyczącej zaorania pasa gruntu, informując, że legalność wykonania bramy zostanie poddana kontroli. Zakres kompetencji rzeczowej organów nadzoru budowlanego regulują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zgodnie z art. 1 tej ustawy, normuje ona działalność obejmującą sprawy projektowania, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Wstępnym warunkiem podejmowania przez organ działań jest zatem stwierdzenie, że sprawa dotyczy obiektu budowlanego. Trzeba podkreślić, że nie chodzi przy tym o budynek skarżącej, stąd wszelkie zarzuty i argumenty odnoszące się do kwestii legalności powstania i użytkowania tego obiektu nie mają dla sprawy znaczenia, wniosek nie dotyczył stanu technicznego budynku skarżącej. Nie znajdują też w sprawie przepisy rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, stosuje się je przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Takie roboty budowlane w budynku skarżącej nie mają miejsca, zatem rozporządzenia do tego budynku w zakresie dotyczącym parametrów dojść i dojazdów się nie stosuje. Natomiast w sytuacji uzasadniającej ich zastosowanie, to na inwestorze spoczywałby obowiązek spełnienia odpowiednich standardów technicznych i ewentualnego zapewnienia projektowanemu obiektowi legalnego dostępu do drogi publicznej. Definicję obiektu budowlanego na potrzeby prawa budowlanego zawiera przepis art. 3 pkt 1 ustawy. Kategoria obiektów budowlanych jest zróżnicowana, stanowią je budynki, budowle stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekty małej architektury. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie podnosiła, że doszło do rozbiórki drogi jako obiektu budowlanego, wprost informując o zaoraniu gruntu, który służył jej jako droga. Należy zatem odróżnić drogę w sensie funkcjonalnym, jako teren służący komunikacji, dojściu lub dojazdowi, od drogi w sensie budowlanym, jako obiektu budowlanego. Tylko w tym drugim przypadku uzasadniona jest kompetencja organów administracji budowlanej. Nie musi przy tym być to droga w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, konieczne jest jednak, aby spełniała ona kryterium obiektu budowlanego, będąc choćby pasem utwardzonym poprzez ułożenia jakiejś nawierzchni. Zaoranie jedynie ubitego gruntu nie może być zakwalifikowane jako rozbiórka obiektu budowlanego. Prawidłowo zatem organy zakwalifikowały zgłoszony stan faktyczny, jako związany z naruszeniem posiadania dojazdu po cudzym gruncie i uznały, że w tej sprawie nie są kompetentne ani organy nadzoru budowlanego, ani inne organy administracji publicznej. Między skarżącą a jej sąsiadem trwa spór związany z korzystaniem z dojazdu, co potwierdzają wyroki sądów powszechnych. Spór ten nie może zostać rozstrzygnięty w trybie administracyjnym. Zarówno organy administracji jak i sąd administracyjny nie są przy tym uprawnione, ani zobowiązane, do udzielania stronom porad prawnych poza zakresem ewentualnie prowadzonej sprawy i wskazywania środków prawnych umożliwiających realizację ich interesów. Odrębną przy tym kwestią jest zapewnienie nieruchomości legalnego dostępu do drogi publicznej, a inną podejmowanie ingerencji przez organy nadzoru budowlanego, gdy dochodzi do naruszenia prawa budowlanego. Należy też zwrócić uwagę, że pozwolenie na budowę budynku skarżącej zostało już w przeszłości zrealizowane i może służyć jako kryterium legalności robót wykonanych na jego podstawie, a nie jako kryterium legalności innych zachowań. Nawet, gdyby doszło do zaorania przez osoby trzecie działki stanowiącej własność skarżącej, brak byłoby podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego w takiej sprawie, skoro jej przedmiotem nie byłby obiekt budowlany. Badając sprawę Sąd dostrzegł, że organ odwoławczy zaniechał poinformowana strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem i wypowiedzenia się w sprawie, a następnie powołał w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wyroki, które nadesłał organ I instancji. Uchybienie to nie uzasadnia jednak uchylenia postanowienia, albowiem zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), naruszenie prawa procesowego uzasadnia uwzględnienie skargi wówczas, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wpływu takiego stwierdzić nie można. Po pierwsze, powołane wyroki zostały wydane w postępowaniach dotyczących skarżącej i niewątpliwie są jej znane. Nadto, co istotniejsze, nie miały one wpływu na ocenę stanu faktycznego, nie stanowią argumentu w kwestii uznania bądź odmowy uznania, że wykonane prace nie dotyczyły obiektu budowlanego. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.