II OZ 257/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-17
Skład orzekający: Maria Czapska – Górnikiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę może zostać uwzględniony, jeśli podniesione przez skarżącego obawy o znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki mają charakter hipotetyczny?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli podniesione przez skarżącego obawy o zagrożeniu włamaniem, pogorszeniu cyrkulacji powietrza czy zwiększeniu zagrożenia pożarem mają charakter hipotetyczny i nie uzasadniają wystąpienia po stronie skarżącego znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie ocenia prawidłowości wydania decyzji, lecz bada, czy jej wykonanie przed prawomocnym skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych.Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania poddasza oraz rozbudowę budynku. Spółdzielnia wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że spowoduje to trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę, w tym pogorszenie warunków życia, bezpieczeństwa przeciwpożarowego i ochrony przeciwwłamaniowej. WSA oddalił wniosek, uznając obawy za hipotetyczne. Spółdzielnia wniosła zażalenie na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
II OZ 257 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Spółdzielni [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2249/11 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz zmianę sposobu użytkowania postanawia oddalić zażalenie.
Sygn. akt II OZ 257 / 12
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącej Spółdzielni [...] w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. J. pozwolenia na nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania na cele mieszkalne poddasza zlokalizowanego w budynku przy ul. [...] w W. oraz rozbudowę wskazanego budynku poprzez budowę zewnętrznej windy.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zawierając w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżąca Spółdzielnia stwierdził, że jej wykonanie spowoduje dla niej trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę powstałą w wyniku realizacji nadbudowy. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów Konstytucji RP, w tym art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 2 przez nierównoprawne traktowanie stron postępowania, faworyzowanie inwestora ze szkodą dla praw majątkowych Spółdzielni, naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego przez brak respektowanie zasady dobrego sąsiedztwa. Podniesiono również, że zaskarżona decyzja narusza przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w tym art. 5 ust. 1, art. 9 ust. 1 i 3 ww. ustawy. Zdaniem Spółdzielni wykonanie przedmiotowej inwestycji może spowodować pogorszenie warunków życia w zajmowanych lokalach przez ograniczenie cyrkulacji powietrza, ograniczenie ochrony przed włamaniem oraz pogorszenie ochrony przeciwpożarowej.
Pismem z dnia 26 października 2011 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi i powyższego wniosku, a w przypadku zamiaru uwzględnienia wniosku wystąpił o uzależnienie wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji w wysokości 1.928.601,00 złotych na zabezpieczenie ewentualnych roszczeń.
Strona skarżąca z kolei wniosła o oddalenie żądania inwestora, co do uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od złożenia kaucji i wskazała, że przedstawione koszty zostały poniesione przez inwestora jeszcze przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskazując na treść art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty zawarte w skardze i w piśmie z dnia 21 listopada 2011 r. sprowadzają się do kwestionowania zasadności decyzji o pozwoleniu na budowę i prawidłowości postępowania przed organami administracji architektoniczno- budowlanej. Samo zarzucanie decyzji, że jest ona obarczona wadami nie oznacza, że uchybienia te spowodują dla skarżącej powstanie trudnych lub nieodwracalnych skutków. Ponadto na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie jest możliwa ocena, czy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa, ponieważ taka ocenia stanowiłaby zniweczenie celu postępowania sądowoadministracyjnego, jakim jest kontrola legalności wydawanych przez organy aktów administracyjnych.
Cytując treść art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), Sąd uznał, iż z jego brzmienia wynika, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka mogłaby wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Jak wskazał Sąd, kaucja wyznaczona w trybie art. 35 a ww. ustawy, w razie uwzględnienia skargi, podlega zwrotowi, zaś w przypadku oddalenia skargi, przeznaczana jest na zaspokojenie roszczeń inwestora, przy czym w zawisłej sprawie w związku z rozmiarem planowanego przedsięwzięcia wysokość takiej kaucji byłaby znaczna. Tym samym również z tego względu, że skarżąca zanegowała możliwość wpłacenia ewentualnej kaucji, wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Analizując natomiast, czy w sprawie występują ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie dopatrzył się ich zaistnienia. Zdaniem Sądu pierwszej instancji podniesione przez skarżącą obawy o zagrożeniu włamaniem do lokalu, pogorszenie cyrkulacji powietrza, zwiększone zagrożenie pożarem mają charakter jedynie hipotetyczny i nie uzasadniają zaistnienia po stronie skarżącej wystąpienia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd doszedł do przekonania, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącej. Zaskarżony akt nie rodzi też w ocenie Sądu trudnych do odwrócenia skutków.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., postanowił jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółdzielnia [...] w W., wnosząc o jego zmianę poprzez wydanie postanowienia wstrzymującego wykonanie skarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca Spółdzielnia wskazał, że projekt budowlany stanowiący podstawę wydanej decyzji zawiera opinię dotyczącą ochrony przeciwpożarowej, która zawiera szereg odstępstw od przepisów techniczno- budowlanych, co pociąga za sobą konieczność stosowania rozwiązań zastępczych. Nieodwracalnym skutkiem w przypadku realizacji inwestycji byłoby obniżenie standardu bezpieczeństwa przeciwpożarowego lokali jej członków oraz ochrony przeciwwłamaniowej, co potwierdza w jej ocenie załączona opinia agencji ochrony osób i mienia. Nadto skarżąca Spółdzielnia wskazała na skutki realizacji zamierzonej inwestycji, jak ograniczenie widoku z okien, pogorszenie cyrkulacji powietrza i dostępu światła słonecznego, co doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody, polegającej na istotnym obniżeniu przydatności lokalu do użytkowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Trafnie, zatem eksponuje Sąd pierwszej instancji okoliczność, że podniesione przez skarżącą obawy, również powtórzone w rozpoznawanym zażaleniu, o zagrożeniu włamaniem do lokalu, pogorszenie cyrkulacji powietrza, zwiększeniu zagrożenia pożarem mają charakter hipotetyczny i nie uzasadniają zaistnienia po stronie skarżącej wystąpienia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Nie budzi wątpliwość fakt, że realizacja, na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, zamierzenia budowlanego prowadzi często do trwałej zmiany, chociaż na różną skalę, otoczenia tej inwestycji. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę Sąd nie ocenia jednak prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. O ile, zatem można przyjąć uwagi skarżącej, że realizacja inwestycji w jej sąsiedztwie będzie się wiązać z pewnymi niedogodnościami dla jej członków, o tyle nie można uznać, że okoliczności te, jak powyżej przytoczone, mają taki charakter, jaki wymagany jest przez art. 61 § 3 p.p.s.a. dla udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej.
Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło