IV SA/Po 1030/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę Decyzją z dnia9...) r., nr (...), Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś., działając w imieniu Burmistrza Ś. odmówił K. S. przyznania pomocy w formie umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej w Ś. Decyzja została wydana na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej kpa), art. 54, 59 ust. 1 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., nr 175, poz. 1462 ze zm.). Uzasadniając organ ustalił na podstawie wywiadu środowiskowego, że K. S. jest osobą bezdomną i od (...), od opuszczenia zakładu karnego, przebywa w Hostelu Socjalnym w N.. Posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia (...) na stałe. W związku z tym wymaga trwałej opieki i pomocy drugiej osoby z uwagi na znaczne ograniczenia w możliwości samodzielnej egzystencji. Z dokumentacji medycznej wynika, że choruje on na zaburzenia równowagi w związku z uszkodzeniem centralnego układu nerwowego, ma problemy z poruszaniem się (porusza się z pomocą balkonika) oraz cierpi na schorzenia narządów wewnętrznych wskutek wieloletniego nadużywania alkoholu. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia (...) r. wynika, że w związku ze stanem zdrowia K. S. wymaga całodobowej opieki świadczonej w domu pomocy społecznej. Podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że stara się on samodzielnie zaspokajać podstawowe potrzeby w zakresie samoobsługi samodzielnie, a w czynnościach, które sprawiają trudności pomaga opiekunka społeczna. Załatwia ona sprawy urzędowe, kontaktuje się z lekarzami, zapewnia gotowe posiłki. Od 14 grudnia uruchomiono na jego rzecz specjalistyczne usługi opiekuńcze w postaci asystenta w rozmiarze 21 godzin tygodniowo, po trzy godziny dziennie w zakresie uczenia i rozwijania umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb, społecznego funkcjonowania, motywowania do aktywności, leczenia, wspierania w codziennych czynnościach takich jak samoobsługa, zachowanie porządku, dbałość o higienę i wygląd, organizowanie wolnego czasu, korzystanie z usług różnych instytucji. Zdaniem organu usługi te w pełni zabezpieczają potrzeby zgłoszone pracownikowi socjalnemu i są dostosowane do szczególnych potrzeb K. S. Nie spełnia więc on jednej z przesłanek wymaganych przez przepis art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten mówi, że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie sług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Dla skorzystania z tego prawa konieczne jest zaistnienie łączne trzech przesłanek: 1. osoba musi wymagać całodobowej opieki; 2. nie może samodzielnie funkcjonować; 3. nie można jej zapewnić wystarczających usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Odwołanie od tej decyzji wniósł K.S. wnosząc o przyznanie mu pobytu w DPS w Ś. Zaznaczył, że już przebywał w takim ośrodku przez dwa lata, co zostało przerwane koniecznością odbycia kary pozbawienia wolności. Po odzyskaniu wolności nie miał gdzie wrócić, a warunki w Hostelu, w którym obecnie przebywa nie sprzyjają poprawie jego zdrowia; przyznane usługi opiekuńcze nie zapewniają odpowiedniej pomocy w codziennym życiu. Decyzją z dnia (...) r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., nr (...), na podstawie art. 127 § 2 i 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. SKO w P. zaznaczyło, że organ I instancji stwierdzając, iż stronie można zapewnić niezbędną pomoc w formie usług opiekuńczych, co przesądziło o treści rozstrzygnięcia, nie uzasadnił należycie tego twierdzenia ani go nie udowodnił. Organ stwierdził jedynie, że usługi te w wymiarze 21 godzin tygodniowo zabezpieczają w pełni potrzeby zgłoszone pracownikowi socjalnemu i są dostosowane do szczególnych potrzeb strony. Stosownie do art. 107 § 3 kpa decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Należy przez to rozumieć jako objaśnienie przez organ administracyjny motywów rozstrzygnięcia, a więc wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione i które doprowadziły do przedstawienia wywodów zbieżnych z tym rozstrzygnięciem. Powinien więc wskazać dowody, na których się oparł, oraz przyczyny,, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W zaskarżonej decyzji brak takiego uzasadnienia. Konieczne jest zatem uzupełnienie postępowania dowodowego, poprzez wyjaśnienie, czy rzeczywiście przyznane stronie usługi opiekuńcze zapewniają mu odpowiednią pomoc. Należy wziąć pod uwagę choćby zaświadczenie lekarza z dnia(...) r., z którego wynika, że strona ma takie schorzenia, które powodują znaczny stopień niepełnosprawności i konieczność całodobowej opieki w domu pomocy społecznej. Organ opinii tej nie wziął pod uwagę i nie wyjaśnił powodów nie uwzględnienia jej. Winien więc uzupełnić postępowanie dowodowe i wyjaśnić wszelkie okoliczności niezbędne do prawidłowego rozpatrzenia sprawy. Skargę na powyższą decyzję złożył K. S. podnosząc argumenty podobne jak w odwołaniu od decyzji I instancji, , wniósł o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej w Ś., a dodatkowo podkreślił, że obecnie jest po operacji urologicznej i wymaga całodobowej opieki, co jest niemożliwe w warunkach hostelu, w którym mieszka. Organ wniósł o oddalenie skargi, zaznaczając, iż skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - kodeks postępowania administracyjnego . Sąd rozpoznający sprawę sądowoadministracyjną, nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, czy zaskarżona decyzja nie uchybia prawu. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nazywaną dalej p.p.s.a.- podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał, że decyzja ta została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego, zatem skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm. – dalej ups). Przepis art. 54 ust. 1 ustawy stanowi, że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczania w domu pomocy społecznej. Z przytoczonego przepisu wynika, że w pierwszej kolejności obok kwestii, czy wnioskodawca wymaga całodobowej opieki, należy ustalić, czy może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, a następnie dopiero ocenić, czy istnieje możliwość zagwarantowania mu właściwych usług opiekuńczych. Dwie pierwsze przesłanki pozostają z sobą w szczególnie ścisłym związku, przy czym przy ich rozpatrywaniu istotne znaczenie ma dokumentacja lekarska. Z zaświadczenia, znajdującego się w aktach, wystawionego w dniu (...) r. przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych z Przychodni "E." w Ś.. wynika, że skarżący jest osobą chorą, z zaburzeniami równowagi w związku z uszkodzeniem centralnego układu nerwowego, który to stan zdrowia powoduje znacznego stopnia niesprawność, wymagającą całodobowej opieki w domu pomocy społecznej . Nadto w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) r. (w aktach administracyjnych) - zaliczono skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności, stwierdzono też konieczność korzystania ze środowiskowego systemu wsparcia w samodzielnej egzystencji, konieczność korzystania ze stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a także konieczność zamieszkania w oddzielnym pokoju. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym, wbrew treści art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nie zebrano i nie oceniono zatem w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji nie zostały wyjaśnione okoliczności niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia. Słusznie więc organ II instancji uchylił decyzję z dnia (...) r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, celem ustalenia wszelkich okoliczności, niezbędnych dla wydania prawidłowej decyzji, zgodnej z przepisami i interesem skarżącego. Dokonane w powyższym kierunku ustalenia winny być przedmiotem ponownej oceny co do możliwości samodzielnego zaspokajania przez skarżącego potrzeb życia codziennego. Wyniki tej oceny (w przypadku negatywnym) uniemożliwią skonkretyzowanie rodzaju pomocy, którą należałoby uznać za niezbędną, jeżeli chodzi o usługi opiekuńcze. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na gruncie art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej jest uzależnione od niemożności zapewnienia tej osobie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Zatem prowadząc postępowanie w sprawie wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej, organ obowiązany jest ustalić, czy osoba może otrzymać pomoc w zakresie dla niej koniecznym. W przypadku natomiast możliwości zapewnienia przez organ administracji usług opiekuńczych, jednak w rozmiarze niewystarczającym, fakt ten stanowi przesłankę uprawniającą do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga, iż organ I instancji odmawiając umieszczenia w domu pomocy społecznej nie zbadał również, czy na tle konkretnej sytuacji skarżącego pomoc w postaci usług opiekuńczych przyniosłaby zamierzony rezultat. W ocenie Sądu wymagana przepisem art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przesłanka niemożności zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych nie wiąże się z wymogiem faktycznego z nich korzystania i stwierdzenia ich nieadekwatności do potrzeb osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Należy bowiem uznać, iż nie ma przeszkód, aby już tylko z analizy okoliczności faktycznych konkretnej sprawy organ administracji mógł wywieść, czy pomoc w postaci usług opiekuńczych stwarza możliwość zaspokojenia potrzeb strony. Organ orzekający w sprawie w I instancji nie wykazał natomiast, czy i jakie usługi opiekuńcze stanowiłyby należytą pomoc dla skarżącego. Z powyższych względów Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za słuszne, chroniące interes skarżącego, który w skardze nie wskazał podstaw uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.