III SA/Gd 464/11
WyrokWSA w Gdańsku2012-01-19
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu rzekomej niezmienności stanu faktycznego, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu rzekomej niezmienności stanu faktycznego, jeśli nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego. Ocena stanu faktycznego i stwierdzenie jego niezmienności wymaga bowiem przeprowadzenia postępowania, a nie opiera się na domniemaniu.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. złożyła ponowny wniosek o wymeldowanie małoletnich dzieci z miejsca pobytu stałego. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na wcześniejszą decyzję o odmowie wymeldowania i rzekomo niezmieniony stan faktyczny. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Wójta. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ewidencji ludności, wskazując na zmianę stanu faktycznego (pełnoletność jednego z dzieci i jego wymeldowanie).Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr. ) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 23 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 4 lipca 2011 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody P[...] na rzecz skarżącej E. S. kwotę 357 ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia 4 lipca 2011 r., wydane w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego małoletnich N. S. oraz P. S. z lokalu mieszkalnego w miejscowości J. [...] , gm. R.
Organ odwoławczy wskazał, że na skutek wniosku E. S. o wymeldowanie wyżej wymienionych toczyło się postępowanie administracyjne, zakończone decyzją Wójta Gminy z dnia 9 lutego 2011 r. o odmowie wymeldowania małoletnich dzieci. W jej uzasadnieniu podano, że postanowieniem Sądu Rejonowego w K. małoletni zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej, gdzie posiadają zameldowanie na pobyt czasowy, a opuszczenia miejsca pobytu stałego w następstwie orzeczenia sądu o umieszczeniu w rodzinie zastępczej nie można uznać za dobrowolne i trwałe.
E. S. złożyła w dniu 28 czerwca 2011 r. ponowny wniosek o wymeldowanie małoletnich z miejsca pobytu stałego , a Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na niezmieniony stan faktyczny sprawy.
Organ odwoławczy pokreślił, że art. 61 a § 1 k.p.a. umożliwia organowi z uzasadnionej przyczyny odmówić wszczęcia postępowania. Za taką przyczynę należało uznać wydanie wcześniej decyzji o odmowie wymeldowania małoletnich. Niezasadne jest prowadzenie kolejnego postępowania w tym samym przedmiocie. To, że poprzedni wniosek o wymeldowanie i decyzja dotyczyły trojga małoletniego rodzeństwa, a kolejny dwojga, nie ma znaczenia, ponieważ sprawa dotyczy tych samych dzieci, a stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie.
E. S. wniosła skargę na powyższe postanowienie Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy - art. 7, 61, 61a k.p.a. przez przyjęcie, iż stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie od czasu wydania decyzji Wójta Gminy z dnia 9 lutego 2011 r., naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy- art. 8 ust. 2, art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności przez zaniechanie wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania małoletnich z miejsca pobytu stałego. Wskazała, że decyzja z dnia 9 lutego 2011 r. dotyczyła innego kręgu podmiotów. Od czasu jej wydania stan faktyczny uległ zmianie, gdyż M. S. osiągnął pełnoletniość i wymeldował się z miejsca pobytu stałego. Zdaniem skarżącej wydanie decyzji w przedmiocie odmowy wymeldowania nie przesądza na zawsze o zasadności czy bezzasadności wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Postępowanie w sprawie zameldowania i wymeldowania ma zapewnić zgodność między stanem faktycznym a wpisem figurującym w ewidencji ludności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, choć nie z powodów w niej wskazanych.
Organy odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie o wymeldowanie małoletnich na podstawie art. 61a k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Ogólna przesłanka , jaką jest niemożność wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn nie została w sposób bliższy określona przez ustawodawcę. Organy uznały, że taką przesłanką jest fakt, że w sprawie małoletnich toczyło się już postępowanie zakończone ostateczną decyzją , a stan faktyczny nie uległ zmianie. Powołały się też przy tym na zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wynikającą z art. 16 k.p.a.
Organy , w ocenie Sądu , błędnie uznały, że w sprawie niniejszej zachodzi przesłanka wymieniona w art. 61 a § 1 k.p.a., na podstawie którego odmówiły wszczęcia postępowania .
Przy ocenie istnienia przesłanek z powyższego przepisu , czyli przy ocenie, czy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organy nie gromadzą dowodów , na podstawie których dokonuje się ustaleń stanu faktycznego, wobec czego nie jest możliwe wypowiadanie się na jego temat.
Tymczasem w sprawie niniejszej organy , w istocie rzeczy, tenże stan faktyczny oceniły - uznając, że nie uległ on zmianie. Zdaniem Sądu organy, nie dokonując ustaleń stanu faktycznego w toku postępowania administracyjnego nie mogły w sposób wiążący dokonać jego oceny i dojść do konkluzji o jego niezmienności.
Wobec powyższego wadliwe było w niniejszej sprawie uznanie , że zaszła uzasadniona przyczyna braku możliwości wszczęcia postępowania, co skutkowało odmową jego wszczęcia.
W tej sytuacji Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił postanowienia organów obu instancji, bowiem stwierdził naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło