I OZ 370/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II SO/Wa 97/11 o wymierzeniu Wójtowi Gminy Klembów grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w sprawie ze skargi W.S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając wniosek W.S, wymierzył Wójtowi Gminy Klembów grzywnę w kwocie 500 zł, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., za nieprzekazanie w terminie skargi, wraz z odpowiedzią na tę skargę oraz aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wymierzając organowi grzywnę, podkreślił między innymi, że nie ma ona jedynie charakteru represji wobec organu i ma na celu zdyscyplinowanie go. Wymierzenie grzywny i jej ewentualna wysokość zależą zaś od uznania sądu, który bada okoliczności sprawy. Sąd stwierdził, iż skarga W.S. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – złożona w dniu 21 października 2011 r. – przekazana została Sądowi w dniu 12 grudnia 2011 r., a zatem z uchybieniem terminu wskazanego w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Sąd stwierdził więc, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a., zaś na jej wysokość wpływ miał fakt przekazania skargi przez organ oraz to, iż skarżący kieruje do niego znaczną ilość wniosków, które utrudniać mogą prawidłowe funkcjonowanie urzędu. Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli W.S., reprezentowany przez adwokata z urzędu oraz Wójt Gminy Klembów. Skarżący domagał się zmiany zaskarżonego orzeczenia i wymierzenia organowi grzywny w kwocie 3000 zł oraz przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia, jego autor podniósł, iż grzywna o jakiej mowa w art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco – restrykcyjny i do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku określonego w art. 54 § 2 tej ustawy oraz art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pełnomocnik skarżącego podkreślił też, iż organ nie wyjaśnił przyczyn uchybienia terminu przekazania skargi, a okoliczność, jakoby ilość spraw i wniosków jakie strona skierowała do organu miały paraliżować jego działalność, pozostaje bez wpływu na sprawę wymierzenia grzywny. Natomiast Wójt Gminy Klembów w swoim zażaleniu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: – art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne jego zastosowanie do wniosku z żądaniem wydania odpisów dokumentów, który nie może być traktowany jako wniosek o udzielenie informacji publicznej, – art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ustawy P.p.s.a polegającą na mylnym przyjęciu, że do wymierzenia grzywny wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polegające na wymierzeniu grzywny w sytuacji wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku znacznie przed wydaniem orzeczenia o wymierzeniu grzywny, – art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. w zw. z nieokreślonym przepisem kpc w zw. z art. 106 § 5 ustawy P.p.s.a., poprzez niewzięcie pod uwagę faktu, iż skarżący wraz z synem kierują do organu znaczną ilość pism paraliżującym pracę Urzędu Gminy – art. 141 § 4 wskazanej ustawy, wobec całkowitego braku uwzględnienia istotnych okoliczności, które wielokrotnie były sygnalizowane Sądowi, w zakresie oceny przez Sąd przyczyn przesłania odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy i skargą w terminie późniejszym od wyznaczonego przepisem. W uzasadnieniu zażalenia organ podniósł, że zgodnie z art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Zatem – w ocenie organu – wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 wskazanej ustawy. Zażalenie Wójta odrzucone zostało postanowieniem z dnia 19 marca 2012 r. z uwagi na wniesienie go z uchybieniem ustawowego terminu. Rozpoznając zażalenie W.S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, iż pozbawione jest ono usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi z kolei, iż w razie nie zastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), wynosi 15 dni. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wójta Gminy Klembów. Zatem, stosownie do art. w art. 54 § 2 P.p.s.a. organ ten miał obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, przy czym zobligowany był on do zachowania terminu o jakim mowa w art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie podlega dyskusji fakt, iż w ustawowym terminie organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, bowiem skarga, którą Wójt otrzymał w dniu 21 października 2011 r., przekazana została Sądowi dopiero w dniu 15 grudnia 2011 r. Tym samym za słuszne przyjąć trzeba stanowisko Sądu I instancji, a wymierzenie Wójtowi Gminy Klembów grzywny było zgodne z prawem. Odnosząc się zaś do kwestii wysokości wymierzonej grzywny, to – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wysokość grzywny ustalona przez Sąd I instancji jest w pełni adekwatna do ciężaru przewinienia, jakiego dopuścił się organ w kwestii wykonania ciążącego na nim obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zważył bowiem rozmiar przekroczenia przez organ terminu oraz fakt obciążenia Urzędu Gminy z uwagi na ogromną ilość spraw wszczętych przez skarżącego, które w sposób istotny wpływać mogą na płynność czynności podejmowanych przez organ. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu nie mógł zostać uwzględniony wobec braku podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie.