III SA/Wa 2833/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-20
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Małgorzata Długosz-Szyjko, Barbara Kołodziejczak-Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek wydać zaświadczenie o treści żądanej przez stronę, jeśli istnieje nieuregulowane zobowiązanie podatkowe związane z nabyciem praw majątkowych, które ma być ujawnione w tym zaświadczeniu?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku wydania zaświadczenia o żądanej treści, jeśli istnieje nieuregulowane zobowiązanie podatkowe związane z nabyciem praw majątkowych, które ma być ujawnione w tym zaświadczeniu. Odmowa wydania zaświadczenia jest uzasadniona, dopóki istnieje prawomocna decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe, które nie zostało zapłacone. Organ podatkowy nie może pominąć istnienia takiego zobowiązania przy wydawaniu zaświadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia do ujawnienia praw majątkowych nabytych z tytułu zasiedzenia nieruchomości. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na nieuregulowane zobowiązanie podatkowe z tytułu zasiedzenia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom stosowanie niewłaściwych przepisów i nakładanie przymusu zapłacenia nienależnych podatków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. sprawy ze skargi E. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 5 maja 2010r., odmówił E. R. (dalej: "Skarżąca") wydania zaświadczenia do ujawnienia praw majątkowych nabytych z tytułu zasiedzenia udziału części własności nieruchomości, położonej w W. przy ulicy P. [...]. W podstawie prawnej wskazano art. 216 § 1, art. 306c, art. 236 § 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p.") oraz art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r., Nr 93 poz.768, dalej "u.p.s.d.").
W uzasadnieniu NUS wskazał, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Cywilny z 11 października 2007r. sygn. akt [...] o stwierdzenie zasiedzenia, które stało się prawomocne 2 listopada 2007r., małżonkowie R. (E. i E.) na zasadach wspólności ustawowej nabyli 1 stycznia 1985r. przez zasiedzenie własność nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną nr 13/3 o powierzchni 561 m² z obrębu 4-09-27, położoną w W. przy ww. ul., oznaczoną jako "T." Nr [...], dla której prowadzony jest zbiór dokumentów ZD 9900-cz. Postanowienie, stało się prawomocne.
NUS ustalił wartość nieruchomości do 127.200 zł, a następnie decyzją z [...] lipca 2008r. ustalił Skarżącej zobowiązanie podatkowe z tytułu zasiedzenia udziału w części własności ww. nieruchomości w wysokości 8.904zł. Podatku Skarżąca nie zapłaciła. Wystąpiła natomiast o wydanie zaświadczenia do ujawnienia nabytych praw majątkowych z tytułu zasiedzenie ww. nieruchomości w dniu 10 maja 2010r.
NUS wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 6 u.p.s.d., jeżeli przedmiotem aktu notarialnego, który ma być sporządzony lub dokumentu, co do którego notariusz ma uwierzytelnić podpis, ma być zbycie praw do spadku albo zbycie lub obciążenie rzeczy lub praw majątkowych uzyskanych tytułem, określonym w art. 1 u.p.s.d., notariusz może dokonać tych czynności tylko za uprzednią pisemną zgodą naczelnika urzędu skarbowego potwierdzającego, że nabycie jest zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.
Skoro podatku nie zapłacono NUS odmówił wydania ww. zaświadczenia do czasu uregulowania przez Skarżącą należnego podatku.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") postanowieniem z [...] września 2010r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 306k O.p., po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej z 18 czerwca 2010r. na ww. postanowienie, utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu DIS wskazał, że istota żądania zawarta we wniosku Skarżącej świadczyła o istnieniu interesu opartego na prawie w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia takich informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 306a O.p. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 pkt 6 u.p.s.d., jeżeli przedmiotem aktu notarialnego, który ma być sporządzony lub dokumentu, co do którego notariusz ma uwierzytelnić podpis, ma być zbycie praw do spadku albo zbycie lub obciążenie rzeczy lub praw majątkowych uzyskanych tytułem określonym w art. 1, notariusz może dokonać tych czynności tylko za uprzednią pisemną zgodą naczelnika urzędu skarbowego albo po przedstawieniu zaświadczenia potwierdzającego, że nabycie jest zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.
Z art. 306a § 2 O.p. wynika, że zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego i potwierdzeniem stanu rzeczy z chwili jego wydania. Potwierdzenie określonego stanu prawnego w zaświadczeniu może dotyczyć takiej sytuacji, w której został on ustalony odpowiednim aktem prawnym. Organ podatkowy może potwierdzić tylko to, co aktualnie wynika z dokumentów będących w jego posiadaniu.
Odnosząc się natomiast do podniesionego w zażaleniu zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 2 u.p.s.d., zamiast art. 4 ust. 1 pkt 8 u.p.s.d., DIS wskazał, że art. 15 ust. 1 pkt 2 stanowił podstawę wydania decyzji z [...] lipca 2008r. ustalającej Skarżącej zobowiązanie z tytułu nabycia w drodze zasiedzenia własności ww. nieruchomości, której ocena prawidłowości nie była przedmiotem postępowania.
Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie ww. postanowienia DIS.
W uzasadnieniu wskazała, że zarówno NUS, jak i DIS uporczywie stosowali niewłaściwe przepisy, nakładając przymus zapłacenia nienależnych podatków. Rażąco naruszyły więc prawo przez brak obiektywizmu i równego traktowania podatników.
DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny, zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: "P.p.s.a."), na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego (uchylić) akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, iż doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
Zdaniem Sądu ani zaskarżone postanowienie, ani poprzedzające je postanowienie NUS, o uchylenie których występowała Skarżąca nie naruszają żadnego z przepisów prawa i to w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy podatkowe w sposób należyty, uwzględniając normę art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4 O.p. oraz art. 124 O.p., wskazały dlaczego zasadna była odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Skarżącą, na mocy art. 306c O.p. w związku z art. 19 ust. 6 u.p.s.d. Wyjaśniły stronie skarżącej, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja na mocy, której Skarżącej ustalono podatek od spadków i darowizn, który nie został zapłacony. Tym samym do momentu wzruszenia, w formie prawem przewidzianej, ww. decyzji, która zobowiązuje Skarżącą do zapłaty podatku w określonej wysokości, nie jest możliwe uzyskanie przez Skarżącą zaświadczenia o żądanej treści.
W związku z tym zarzut Skarżącej, że zarówno NUS, jak i DIS uporczywie stosowali niewłaściwe przepisy, nakładając przymus zapłacenia nienależnych podatków, jest oczywiście bezzasadny. Wyjaśnienie Skarżącej przesłanek, dlaczego nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej treści nie stanowi ani rażącego naruszenia prawa, ani tym bardziej nie może być uznane za brak obiektywizmu czy równego traktowania podatników. Organ podatkowy zarówno przy wydawaniu zaświadczenia o żądanej treści, jak również przy odmowie jego wydania musi uwzględnić fakty, a nie je pomijać – wynika to wprost z art. 306a § 3 O.p. w związku z art. 306c O.p. W doktrynie podkreśla się, że zaświadczenia "dają tylko świadectwo co do istnienia (bądź nie) pewnych stosunków prawnych i faktów mających znaczenie dla prawa" (por. Stefan Babiarz w Komentarzu do Ordynacji podatkowej autorstwa S. Babiarza, B. Dauera, B. Gruszczyńskiego, R. Hausera, A. Kabata, M. Niezgódki-Medek, LexisNexis wyd. 4 Warszawa 2007, s. 899).
Niemożliwe było zatem przy wydawaniu spornych w sprawie postanowień pominięcie istnienia w obrocie prawnym decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] lipca 2008r., na mocy której Skarżącej ustalono do zapłaty zobowiązanie podatkowe z tytułu nabycia w drodze zasiedzenia własności ww. nieruchomości, które nie zostało uiszczone. W toku postępowania o wydawanie zaświadczenia organy podatkowe obu instancji nie mogły dokonać oceny prawidłowości ww. decyzji.
Sąd, biorąc powyższe pod uwagę uznał, że zasadne było oddalenie skargi na mocy art. 151 P.p.s.a.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło