II OSK 2496/12

Dnia 13 marca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz /spr./ sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej F. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1470/11 w sprawie ze skargi F. Z. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną II OSK 2496 / 12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę F. Z. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Wójt Gminy Charsznica orzekł o wymeldowaniu F. Z. z miejsca stałego pobytu M.– C. ul. R. nr [...]. Powyższą decyzję wysłano stronie na adres M.– C. ul. R. nr [...] oraz M.– C. ul. S. nr [...], pod żadnym z nich jej jednak nie odebrała. Przesyłki awizowano dwukrotnie. W dniu 1 lutego 2010 r. w Urzędzie Gminy w Charsznicy sporządzono notatkę służbową na okoliczność poinformowania F. Z., że nowy dowód osobisty, który otrzymał zostanie anulowany, z uwagi na wymeldowanie z dotychczasowego miejsca stałego pobytu, a więc nieaktualności danych adresowych. Nadto został on poinformowany o prawie wglądu do akt sprawy o wymeldowaniu, na co oznajmił pracownikom organu, iż nie będzie nic przeglądał ani podpisywał oraz oświadczył, że ta sprawa go nie interesuje i nie dotyczy. W dniu 13 września 2011 r. F. Z. złożył pismo zatytułowane "zażalenie", domagając się w nim zweryfikowania decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., bowiem nie został o tej decyzji powiadomiony. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Wojewoda Małopolski na podstawie art. 134 K.p.a. w związku z art. 129 § 2 K.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) stwierdził, iż odwołanie F. Z. od decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia i w związku z powyższym pozostawiono je bez rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego decyzja o wymeldowaniu została doręczona stronie w trybie art. 42 i art. 43 K.p.a. w dniu 18 stycznia 2010 r., a więc termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 7 lutego 2010 r. Wniesienie zatem w dniu 13 września 2011 r. odwołania nastąpiło ponad rok po terminie. Skargę na powyższe postanowienie złożył F. Z., stwierdzając, że decyzja organu I instancji została wysłana na adresy, pod którymi nie przebywał, a o wymeldowaniu dowiedział się w dniu 4 sierpnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wskazując na stan faktyczny sprawy oraz na warunek wniesienia odwołania w ustawowym terminie (art. 129 K.p.a.) i instytucję przywrócenia terminu, Sąd pierwszej instancji przedstawił regulację dotyczącą doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym przewidzianą w art. 39- 44 K.p.a. Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie decyzja Wójta Gminy Charsznica nie została odebrana przez skarżącego i przesyłkę awizowano w dniu 11 stycznia 2010 r., a powtórnie w dniu 18 stycznia 2010 r. Nie podjętą w terminie korespondencję poczta zwróciła do organu. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji w dniu 13 września 2011 r., czyli już po terminie do jego złożenia, który upłynął bezskutecznie w dniu 8 lutego 2010 r., a nie jak błędnie przyjął organ odwoławczy w dniu 7 lutego 2010 r. Pomyłka ta jednak zdaniem Sądu nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżący nie złożył przy tym prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, nawet gdyby przyjąć najbardziej korzystną wersję dla skarżącego i termin do wniesienia odwołania liczyć od dnia 4 sierpnia 2011 r., kiedy to jak twierdzi dowiedział się on o swoim wymeldowaniu, to odwołanie złożone w dniu 13 września 2011 r. wniesione zostało również po terminie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika skarżącego orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt.1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył F. Z., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, tj. 1. art. 41 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący mimo zawiadomienia organu I instancji o opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania, zaniechał obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu, 2. art. 41 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż doręczenie decyzji Wójta Gminy Charsznica w przedmiocie wymeldowania na adresy, co do których organ I instancji miał wiedzę, iż skarżący tam nie przebywa i nie będzie w stanie odebrać wysłanej decyzji, jest właściwe. 3. art. 44 K.p.a. poprzez uznanie, iż pozostawienie w drzwiach mieszkania pod adresami, w których organ I instancji miał wiedzę, iż skarżący nie przebywa, zawiadomienia o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym i możliwości jego odbioru przez skarżącego, jest równoznaczne ze skutecznym jego doręczeniem. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały uiszczone przez skarżącego ani w całości, ani w części. W uzasadnieniu kasacji skarżący zakwestionował fakt prawidłowego doręczenia mu decyzji w przedmiocie wymeldowania, stwierdzając, że organ I instancji miał wiedzę, iż skarżący nie przebywa pod adresami, na które wysłano tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. stwierdzić należało, że słusznie zauważa w niej jej autor, iż strona skarżąca poinformowała organ, że nie będzie przebywać pod dotychczasowym adresem, jednakże wadliwie wywodzi z tego faktu skutki prawne w postaci nadania decyzji organu I instancji pod błędny adres i brak jej doręczenia. Jak wynika bowiem z akt sprawy, przesłuchany w charakterze strony F. Z. wyjaśnił w protokole z dnia 18 listopada 2009 r., że w dniu 19 listopada 2009 r. opuści dom przy ulicy S. w M. –C. i nie wie jeszcze, gdzie będzie mieszkał oraz, że z tego względu nie może podać adresu do korespondencji. Złożenie jednak takiego wyjaśnienia nie znosi jeszcze obowiązku, o którym mowa w art. 41 § 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z treścią powyższych norm prawnych obowiązkiem strony jest zawiadomienie w toku postępowania organu administracji o każdej zmianie swego adresu, a zaniedbanie tego obowiązku powoduje, iż pismo doręczone pod dotychczasowy adres ma skutek prawny. Zasadnie, zatem organ prowadzący przesłuchanie skarżącego poinformował go, jak wynika z treści protokołu, o skutkach doręczenia korespondencji pod dotychczasowy adres. Podzielić również należało ocenę Sądu pierwszej instancji, iż skarżący nie dołożył minimum staranności w prowadzeniu swojej sprawy. Uwzględniając, bowiem sytuację faktyczną skarżącego, w której nie może on podać żadnego adresu do korespondencji przyjąć należało, iż osoba dbająca prawidłowo o swoje interesy i zainteresowana wynikiem prowadzonej przez organ administracyjny sprawy, podejmie wszelkie działania celem uzyskania informacji o sposobie jej rozstrzygnięcia, chociażby w siedzibie organu. Tymczasem, skarżący pomimo uzyskania informacji o wydaniu takiej decyzji i informacji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, oświadczył w dniu 1 lutego 2010 r. pracownikom organu, że sprawa ta go nie interesuje i nie dotyczy. Skarżący nie skorzystał też z prawa do zapoznania się z aktami sprawy. W tej sytuacji przyjąć trzeba, iż prawidłowo zastosowano w sprawie tryb doręczenia tzw. zastępczy, a organ odwoławczy zasadnie uznał, że złożone od tej decyzji odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Trafnie, zatem Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się w działaniu organu żadnych takich uchybień, które pozwalałyby zakwestionować legalność postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2011 r. Z powyżej przedstawionych przyczyn, podniesione w rozpoznawanej kasacji zarzuty naruszenia art. 41 § 1, art. 41 § 2 i art. 44 K.p.a. okazały się być chybione. Ze wskazanych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, wobec nie stwierdzenia wystąpienia w sprawie przesłanek, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną. Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za świadczoną pomoc prawną, należną od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.