II OSK 2696/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. W. i M. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 884/11 o odrzuceniu skargi D. W. i M. W. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 249/05 postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tegoż Sądu z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. II SA/Wr 249/05, złożoną przez D. W. i M. W. Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Pismem z dnia 5 grudnia 2011 r. skarżący D. W. i M. W., złożyli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 249/05. Z treści skargi wynikało, że skarżący swoją skargę o wznowienie postępowania uzasadniają: oparciem wyroku "na dokumentach przerobionych podrobionych i fałszowanych", wykryciem "okoliczności sprawy, które nie były brane pod uwagę w poprzednim procesie a mianowicie, że Starostwo Powiatowe w Trzebnicy wraz z Burmistrzem Gminy w Trzebnicy dopisywało fałszowanymi księgami wieczystymi Z. grunty", rażącym naruszeniem "art. 145 § 1 pkt 1,2,3,4,5,6.7., § 2 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, dalej jako "k.p.a."), art. 156 § 1, 2 k.p.a." oraz rażącym naruszeniem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "w art. 2,7,21 p 1 i 2, art. 31 p 1,2,3, art. 32 p 1i2, art. 45p1, art. 51 p 3 i 4. art. 61 p 1 i 2, art. 6,7,8,9,10,11,12,15,24,25, art. 75 § 1, 77 § 1 k.p.a., 89 § 1 k.p.a., art. 139 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a.". Pismami z dnia 13 grudnia 2011 r. sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał skarżących do usunięcia braków skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia, m.in. przez wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi. Skarżący otrzymali powyższe wezwanie w dniu 2 stycznia 2012 r. i w odpowiedzi złożyli pismo z dnia 8 stycznia 2012 r. W powyższym piśmie skarżący podali, że D. i M. W. dowiedzieli się o bezprawiu i rzeczywistym fałszowaniu dokumentów przez Starostwo Powiatowe w Trzebnicy i Burmistrza Gminy Trzebnica wraz z Agencją Nieruchomości Rolnych we Wrocławiu" w dniu 3 grudnia 2011 r., a nadto wskazali, że o zaistniałych nieprawidłowościach poinformowali w dniu 3 stycznia 2012 r. J. i M. W.. Ponadto oświadczyli, że "Sąd rażąco naruszył art. 2, 45 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a w sprawach orzekali sędziowie, którzy z mocy prawa i art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, dalej jako "p.p.s.a.") nie powinny orzekać". Wskazali, że: "Dalsze podstawy wznowienia to art. 273 § 1, p 1 i 2 bowiem dopiero teraz zostały wykryte takie okoliczności sprawy, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu a miały one wpływ na wynik sprawy". Dowody te to "antydatowany i fałszowany wyciąg zmian gruntowych księga nr [...] do którego były wpisane fałszowane księgi wieczyste nr [...] i [...], które poprzedzały [...] księgę wieczystą nr [...]. Oświadczyli, że nie mieli dostępu do ksiąg wieczystych [...],[...] i dopiero w grudniu skorzystali z pomocy komputera i internetu "oraz przy pomocy innych dokumentów otrzymywanych przypadkowo jeszcze w styczniu 2012" mogli "dojść do przekonania, że dokumenty są fałszowane "na ich niekorzyść" i z tych powodów Sąd pozbawiał i pozbawiał" ich prawa do dokumentów. Podali nadto, że "Dalsze podstawy to art. 277, 278 p.p.s.a oraz rażące naruszenie przez Sąd Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". W złożonym natomiast w dniu 14 maja 2012 r. piśmie procesowym D. i M. W. wskazali, że podstawy wznowienia zostały określone w "piśmie z dnia 8 grudnia 2012 r. i są to art. 273 § 1, p 1 i 2 p.p.s.a, art. 277, 278 p.p.s.a. art. 106 § 3, § 4 § 5 p.p.s.a.", a dowody przedstawią "bowiem są one w trakcie załatwiania". Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że skarżący w piśmie z dnia 8 stycznia 2012 r., odpowiadając na wezwanie Sądu, podali, że dowiedzieli się o "bezprawiu i rzeczywistym fałszowaniu dokumentów przez Starostwo Powiatowe w Trzebnicy i Burmistrza Gminy w Trzebnicy wraz z Agencją Nieruchomości Rolnych we Wrocławiu" w dniu 3 grudnia 2011 r. Oświadczyli, że nie mieli dostępu do ksiąg wieczystych i dopiero w grudniu skorzystali z pomocy komputera i internetu" oraz przy pomocy innych dokumentów otrzymanych przypadkowo jeszcze w styczniu 2012" mogli "dojść do przekonania, że dokumenty są fałszowane" na ich niekorzyść i z tych powodów Sąd pozbawiał ich prawa do dokumentów. Sąd I instancji zauważył, że skarżący w żaden sposób nie przedstawiają okoliczności, w których mieli uzyskać informacje o "bezprawiu i rzeczywistym fałszowaniu dokumentów", a oświadczając, że doszli do przekonania, że dokumenty są fałszowane m.in. "przy pomocy innych dokumentów otrzymanych przypadkowo jeszcze w styczniu 2012", nie przedstawiają tych "innych dokumentów" i ich nie konkretyzują. Sąd I instancji podkreślił, że mówiąc o fałszowaniu dokumentów skarżący nie powołują się na prawomocne orzeczenia podejmowane w postępowaniu karnym, co sprawia, że nie jest możliwe ustalenie, kiedy skarżący mogli powziąć wiadomość o fałszowaniu dokumentów. Sąd I instancji zaznaczył, iż podnosząc zaś jako podstawę wznowienia art. 271 pkt 1 p.p.s.a., skarżący w ogóle nie podają, kiedy mieli powziąć informacje, na podstawie których zarzut ten sformułowali. Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnili zachowania terminu do złożenia skargi, pomimo ich wezwania przez Sąd w tym przedmiocie. W konsekwencji, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną złożyli D. W. i M. W. reprezentowani przez adwokata A. K. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu: - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., - rażące naruszenie art. 145 § 1 literę a,b,c, pkt 2, pkt 3, i § 2 p.p.s.a., - rażące naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie co zdaniem skarżących jest równoznaczne z naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, - rażące naruszenie art. 134 § 2 p.p.s.a., - rażące naruszenie art. 135 p.p.s.a., - rażące naruszenie art. 280 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi nie posiadającej żadnego z braków wymienionych w tym przepisie, - rażące naruszenie art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, ze podrobienie lub przerobienie dokumentu (fałsz materialny) wymaga powołania się na prawomocne orzeczenia podejmowane w postępowaniu karnym, - rażące naruszenie art. 279 p.p.s.a. w zw. z art. 277 p.p.s.a. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono zwłaszcza, że skarga o wznowienie podaje okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do jej wniesienia. Podniesiono, iż skarżący nie mieli dostępu do ksiąg wieczystych i dopiero w grudniu skorzystali z pomocy komputera i internetu oraz przy pomocy innych dokumentów otrzymanych przypadkowo jeszcze w styczniu 2012 r. i mogli dojść do przekonania, że dokumenty są sfałszowane na ich niekorzyść. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest ona zasadna. W tym miejscu podkreślić trzeba, iż skarga kasacyjna sporządzona została w sposób chaotyczny, a ponadto sformułowany zarzut dotyczący naruszenia art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wzajemnie się wyklucza. Nie zasługuje na uwzględnienie także drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 p.p.s.a., gdyż przepis ten w ogóle nie miał zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Wskazać należy, iż odrzucenie skargi o wznowienie postępowania oznacza, że zamknięta jest droga do rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym, w tym stanie rzeczy nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Wobec powyższego chybiony pozostaje także zarzut naruszenia art. 135 § 1 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie złożona skarga została wstępnej kontroli poddana. W ramach tej kontroli Sąd I instancji wyraził trafny pogląd, że samo sformułowanie przez skarżących podstawy wznowienia przez powołanie się na przepisy art. 273 – 278 p.p.s.a. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd ten wykazał, że już z samego uzasadnienia skargi wynikało, iż wskazana formalnie jej podstawa w rzeczywistości nie zachodzi i w konsekwencji skargę odrzucił. Podkreślić należy, iż jako podstawę odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2009 r., podano w zaskarżonym postanowieniu art. 280 § 1 p.p.s.a., ze względu na niezachowanie – w ocenie Sądu I instancji – terminu do jej wniesienia. Stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci. Przepis art. 277 p.p.s.a. stanowi natomiast, iż skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Przy czym przepis art. 280 § 2 p.p.s.a. daje sądowi możliwość, w przypadku gdy okoliczności wskazane w skardze o wznowienie, a dotyczące zachowania terminu, nie są wystarczające, zażądania, aby zgłaszający skargę uprawdopodobnił okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. Zaś w sytuacji gdy wyjaśnienie to nie doprowadzi do usunięcia wątpliwości co do uprawdopodobnienia zachowania terminu do wniesienia skargi sąd skargę odrzuca. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji w zakresie braku uprawdopodobnienia przez skarżących zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie. Samo "podanie" okoliczności – jak wskazuje się w skardze kasacyjnej – nie może być utożsamiane z uprawdopodobnieniem zachowania terminu, zwłaszcza, że – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, określenie terminu, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia jest bardzo ogólne. Oczekiwanego skutku nie może także odnieść argument związany z brakiem dostępu do ksiąg wieczystych, ze względu na brak komputera. Podkreślić należy, iż księgi wieczyste są jawne i dostępne w sądach rejonowych. Powyższe zatem również nie uprawdopodabnia zachowania terminu do wniesienia skargi. Poza rozpoznaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaną argumenty podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej bowiem nie dotyczą bezpośrednio zaskarżonego postanowienia, skoro wydane ono zostało na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., ze względu na niezachowanie terminu do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjna na podstawie art. 184 p.p.s.a.