I OW 168/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant asystent sędziego Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta B. a Burmistrzem C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.B. o rozłożenie na raty orzeczonych do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta B. jako organ właściwy w sprawie. Prezydent Miasta B. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Burmistrzem Cz. poprzez wskazanie Burmistrza Cz. jako organu właściwego w sprawie wydania decyzji o zastosowaniu ulgi w postaci rozłożenia na raty orzeczonych decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 3.477,98 zł należności głównej wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wniosku podał, że M.B. wnioskiem z dnia 14 lipca 2011 r. skierowanym do Miejskiego Ośrodku Pomocy Społecznej w B. zwrócił się o rozłożenie na raty po 200 zł orzeczonej do zwrotu przez Prezydenta Miasta B. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 3.477,98 zł należności głównej wraz z odsetkami. Zgodnie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. nr 1 poz. 7 zm.) organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Z kolei art. 2 pkt 10 tej ustawy stanowi, iż przez organ właściwy wierzyciela należy rozumieć wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej, co oznacza osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna ( art. 2 pkt 11 powołanej ustawy). Stosownie do treści art. 25 cyt. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Wnioskodawca uznał, że w niniejszej sprawie kluczowe jest ustalenie miejsca zamieszkania osoby uprawnionej do alimentów. Wyjaśnił, że wprawdzie w dacie wydania decyzji o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego Prezydent Miasta B. był organem właściwym wierzyciela w rozumieniu art. 27 ust. 2 cyt. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, to jednak powstała wątpliwość, czy pozostaje nim nadal w sytuacji, gdy po wydaniu tej decyzji J.B. zmieniła miejsce zamieszkania z B. na Cz. W ocenie Prezydenta Miasta B., organem właściwym wierzyciela dla zastosowania ulgi, o której mowa w art. 30 ust. 2 cyt. ustawy pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest Burmistrz Cz. Burmistrz Cz. w odpowiedzi na powyższy wniosek wskazał, że organ właściwy wierzyciela – Prezydent Miasta B. w okresie świadczeniowym 2009/2010 wypłacał świadczenia z funduszu alimentacyjnego J.B. zamieszkałej wówczas w B. przy ul. [...] 10/15. Należności wypłacone w tym okresie - orzeczone do zwrotu przez Prezydenta B. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. [...] - są zobowiązaniem dłużnika alimentacyjnego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 cyt. ustawy pomocy osobom uprawnionym do alimentów dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Wskazał, że wypłacił wierzycielce świadczenia z funduszu alimentacyjnego w miesiącu czerwcu 2011 r. w kwocie łącznej 600,00 zł i zgodnie z normami prawnymi musiałby żądać ich zwrotu w stosownym czasie - art. 27 ust. 2 powołanej ustawy. Przez ten organ nie została wydana decyzja o zwrocie, ponieważ dłużnik alimentacyjny za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne zwrócił Burmistrzowi Cz. należności w kwocie 600,00 zł wraz z odsetkami. W związku z powyższym wyjaśnił, że uprzednio identyczne postępowanie przeprowadził Prezydent M., który u wydanej wówczas decyzji żądał spłaty świadczeń funduszu alimentacyjnego, gdyż był organem właściwym wierzyciela w rozumieniu przepisów omawianej ustawy. W ocenie Burmistrza Cz. skoro w odpowiednim czasokresie świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacił organ właściwy wierzyciela to w jego kompetencji leży wydanie decyzji co do należności z tego tytułu. Z tych względów decyzję o zastosowaniu ulgi w postaci rozłożenia na raty powinna być wydana przez Prezydenta Miasta B., gdyż zwrot należnej sumy nastąpi na rachunek bankowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Spór w rozpoznawanej sprawie jest negatywnym sporem o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta B., a Burmistrzem Cz. i dotyczy ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku M.B. - dłużnika alimentacyjnego o rozłożenie na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i orzeczonych do zwrotu przez Prezydenta Miasta B. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], w sytuacji gdy po wydaniu tej decyzji wierzyciel alimentacyjny zmienił miejsce zamieszkania. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do treści art. 30 ust. 2 organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. W myśl art. 2 pkt 10 tej ustawy przez organ właściwym wierzyciela należy rozmieć wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezspornym jest, iż w dacie wydania decyzji o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego Prezydent Miasta B. był organem właściwym wierzyciela w rozumieniu art. 27 ust. 2 cyt. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Prezydent Miasta B. jako organ właściwy wierzyciela – J.B., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] zobowiązał M.B. jako dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 3.477,98 zł należności głównej wraz z odsetkami. Następnie M.B. pismem z dnia 14 lipca 2011 r. wystąpił do tego organu z wnioskiem o rozłożenie na raty po 200 zł orzeczonej do zwrotu kwoty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro Prezydent Miasta B. był organem właściwym w sprawie zobowiązania M.B. do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego orzeczonego w decyzji z dnia 9 lutego 2011 r., to jest on również organem właściwym w sprawie orzeczenia o rozłożeniu ww. należności na raty. Zauważyć należy, iż sprawa dotycząca umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty, o której mowa w art. 30 ust. 2 cyt. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest sprawą administracyjną powiązaną z uprzednim orzeczeniem przez organ właściwy wierzyciela, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 1 tej ustawy). Oznacza to, że następcza tj. po wydaniu tego orzeczenia, zmiana miejsca zamieszkania przez wierzyciela, nie ma wpływu na właściwość tego organu. W tej sprawie pozostaje bowiem właściwy organ, który wydaną przez siebie decyzją zobowiązał dłużnika do zwrotu świadczenia alimentacyjnego, świadczonego w jego zastępstwie. Jeżeli zatem w rozpoznawanej sprawie decyzję odnośnie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wydał Prezydent Miasta B., to nadal jest on organem właściwym w sprawie z wniosku o rozłożenie niniejszej należności na raty. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.