I GZ 33/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-13

Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyjazd strony za granicę, uniemożliwiający osobisty odbiór korespondencji i terminowe uiszczenie wpisu sądowego, stanowi podstawę do przywrócenia terminu do uiszczenia tego wpisu, jeśli strona nie ustanowiła pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wyjazd strony za granicę, który uniemożliwia jej osobisty odbiór korespondencji i terminowe uiszczenie wpisu sądowego, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu, jeśli strona nie podjęła działań zapobiegających takiej sytuacji, takich jak ustanowienie pełnomocnika. Brak winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że przeszkoda była zewnętrzna, obiektywna i niemożliwa do usunięcia nawet przy najwyższej staranności.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uiszczając część wpisu. Zarządzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wezwano go do uzupełnienia wpisu, co nastąpiło z opóźnieniem. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu, argumentując niemożnością odbioru korespondencji z powodu przebywania za granicą. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak należytej staranności. NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 706/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 20 [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 706/11, odmówił T. W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. T. W. (dalej: Skarżący) wniósł w dniu 18 października 2011 r. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, uiszczając jednocześnie na rachunek bankowy Sądu kwotę 100 zł, tytułem wpisu od tej skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia [...] listopada 2011 r. (k. [...] akt sądowych) wezwano Skarżącego, do uzupełnienia wpisu sądowego o kwotę 67 zł. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, odpis zarządzenia został doręczony dorosłemu domownikowi Skarżącego w dniu 22 listopada 2011 r. (k. [...] akt sądowych). W związku z tym, termin do wykonania zarządzenia upłynął w dniu 29 listopada 2011 r. W dniu 30 listopada 2011 r. dokonano wpłaty na rachunek Sądu brakującej kwoty 67 zł (k. [...] akt sądowych), tytułem uzupełnienia wpisu. Sąd zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2011 r. wezwał Skarżącego do przedłożenia dowodu wpłaty powyższej kwoty. W odpowiedzi na wezwanie, Skarżący w dniu 14 grudnia 2011 r. dokonał powtórnie wpłaty kwoty 67 zł na rachunek bankowy WSA (k. [...] akt sądowych). Pismem z dnia 20 grudnia 2011 r. wyjaśnił, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego odebrali jego rodzice, którzy dokonali wpłaty wpisu sądowego w dniu 30 listopada 2011 r. Wskazał także, że jeżeli został przekroczony termin do uiszczenia wpisu, to wnosi on o jego przywrócenie. W uzasadnieniu podał, że nie mógł osobiście odebrać kierowanej do niego przesyłki, gdyż przebywał w tym czasie w Nowym Jorku. Po powrocie z zagranicy, uzyskał informację od rodziców, że opłata została uiszczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 lutego 2012 r. , sygn. akt I SA/Ol 706/11 odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (tj. 14 grudnia 2011 r. – data doręczenia wezwania Sądu do przedstawienia dowodu wpłaty uzupełniania wpisu sądowego, 20 grudnia 2011 r. – data nadania wniosku o przywrócenie terminu w urzędzie pocztowym). Jednak jak wskazał WSA, brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Sąd I instancji zaznaczył, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. Wskazał, że nastąpiło ono ze względu na przebywanie poza granicami kraju i związaną z tym niemożność osobistego odbioru kierowanej do niego korespondencji. Sąd wskazał, że w przypadku wyjazdu za granicę, należyta dbałość o jej interesy, powinna była wyrazić się w ustanowieniu pełnomocnika do realizacji obowiązków związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym, bądź w zobowiązaniu domowników do informowania o kierowanej do niego korespondencji związanej z postępowaniem. Skarżący miał świadomość, że złożenie przez niego skargi skutkować będzie wszczęciem określonych procedur. Mógł dokonać opłaty wpisu przelewem elektronicznym, za pomocą ogólnodostępnego łącza internetowego. T. W. w zażaleniu od powyższego postanowienia wniósł o jego zmianę, poprzez przywrócenie mu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że w czasie kiedy otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu przebywał w Stanach Zjednoczonych Ameryki, na dowód powyższego przedłożył kserokopię paszportu. Kiedy dowiedział się o konieczności uiszczenia wpisu, podjął próbę uiszczenia kwoty przelewem z zagranicy, lecz wobec braku kodów "Swift" konta bankowego WSA w O., okazało się to niemożliwe. Poprosił wówczas rodziców, aby dokonali opłaty, lecz z uwagi na istniejącą różnicę czasową, okazało się, że pomimo natychmiastowego wykonania prośby przez rodziców, czynność ta została wykonana w Urzędzie pocztowym kolejnego dnia, tj. 30 listopada 2011 r. W jego ocenie te działania świadczą o tym, iż dochował on należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, gdyż wpłata została dokonana jeden dzień po zakreślonym terminie, jednakże wynikało, to z różnicy czasowej istniejącej w czasie dokonywania opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W orzecznictwie i w doktrynie przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób mający na uwadze obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem może mieć ono miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skarżący argumentuje niedochowanie terminu wyjazdem za granice kraju i w związku z tym brakiem możliwości uregulowania wpisu sądowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas nieobecności strony jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący miał świadomość, że złożenie przez niego skargi skutkować będzie wszczęciem określonych procedur. Zapewne wyjazd do Nowego Jorku był planowany i pozwalał na podjęcie działań, przy dołożeniu należytej staranności, zapobiegających zaistniałej sytuacji. Należy zauważyć, że wyjazd nie miał charakteru nagłego, niespodziewanego, nie dającego się przewidzieć (por: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt II GZ 40/10). Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji zasadnie więc odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło