VI SA/Wa 1963/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-01
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Pamela Kuraś-Dębecka, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znak towarowy "SmartDriving kierowca z głową na karku" jest podobny do wcześniejszych znaków towarowych "SMART" w stopniu uzasadniającym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia usług, zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Urzędu Patentowego, uznając, że organ naruszył prawo materialne (art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej) oraz przepisy postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, że mimo identyczności usług, Urząd Patentowy błędnie ocenił podobieństwo oznaczeń, nie uwzględniając w wystarczającym stopniu dominującej pozycji słowa "Smart" w znaku spornym, jego rozpoznawalności jako marki samochodów oraz faktu, że usługi są skierowane do tej samej grupy odbiorców, co prowadzi do wysokiego prawdopodobieństwa ryzyka konfuzji.Stan faktyczny
Skarżąca D. AG wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, która oddaliła jej sprzeciw dotyczący unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "SmartDriving kierowca z głową na karku". Skarżąca argumentowała, że sporny znak jest podobny do jej wcześniejszych znaków towarowych "SMART" i istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Urząd Patentowy uznał znaki za niepodobne, wskazując na różnice wizualne, fonetyczne i znaczeniowe oraz brak ryzyka konfuzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Urzędu Patentowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi D.AG. z siedzibą w S., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej D. AG. z siedzibą w S., Niemcy kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej (organ) decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] działając na podstawie art. 246 i 247 ust 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) – dalej p.w.p. oraz art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 256 ust 2 p.w.p. – oddalił sprzeciw (wnoszący sprzeciw, skarżący) D. AG z siedzibą S. (Niemcy), o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy SmartDriving kierowca z głową na karku o numerze [...], udzielonego na rzecz M. T. (uprawiony) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. z siedzibą w W.
Do wydania niniejszego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Urząd Patentowy udzielił uprawionemu prawo ochronne na znak towarowy słowno – graficzny SmartDriving kierowca z głową na karku zgłoszony w dniu 14 listopada 2005 r. dla usług w zakresie edukacji i nauczania, organizowania i prowadzenia seminariów, sympozjów, zjazdów, konferencji, organizowania i prowadzenia imprez sportowych, edukacyjnych i rozrywkowych, organizowania wystaw kulturalnych i edukacyjnych, organizowania konkursów edukacyjnych lub rozrywkowych, publikowania książek, publikowania tekstów innych niż teksty reklamowe, publikacje elektroniczne on-line książek i periodyków, organizowania i prowadzenia kursów i szkoleń w zakresie motoryzacji, ruchu drogowego, przepisów ruchu drogowego, bezpieczeństwa ruchu drogowego, technik kierowania pojazdami, transportu, szkolenia kierowców, kursy doszkalające, kształcenie praktyczne, kursy prawa jazdy, publikowanie tekstów i poradników edukacyjnych związanych z prowadzeniem pojazdów mechanicznych oraz rozwijaniem umiejętności bezpiecznej i defensywnej jazdy samochodem, rozpowszechnianie informacji dotyczących nauczania oraz przeprowadzonych szkoleń, usługi wydawnicze książkowe, elektroniczne i internetowe (kl. 41), ekspertyz i opinii w dziedzinie motoryzacji, ruchu drogowego, przepisów ruchu drogowego, bezpieczeństwa ruchu drogowego, technik kierowania pojazdami, rozwijania umiejętności bezpiecznej i defensywnej jazdy samochodem, transportu (kl. 42) Decyzja o udzielenie prawa ochronnego została opublikowana w Wiadomościach Urzędu Patentowego Nr [...] w dniu [...] stycznia 2009 r.
Od decyzji udzielającej prawo ochronne na przedmiotowy znak wnoszący sprzeciw D. AG z siedzibą w S. w dniu 30 lipca 2009 r. złożył sprzeciw, stwierdzając że ww. decyzja została wydana z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Zdaniem wnoszącego sprzeciw sporny znak jest podobny do przysługujących mu z wcześniejszym pierwszeństwem wspólnotowych znaków towarowych tj.:
- znaku SMART [...] (klasa 41)
- znaku SMART [...] (klasa 12, 36, 37, 39, 41, 42)
- znaku SMART [...] (klasa 12, 36, 37, 39, 41, 42)
- znaku SMART [...] (klasa 12, 36, 37, 39, 41, 42).
Wnoszący sprzeciw zaznaczył, że przeciwstawione znaki zostały przeznaczone do oznaczenia identycznych i bardzo podobnych usług w klasie 41 i 42. Usługi opatrzone znakiem SMART zostały w całości zawarte w wykazie usług znaku spornego, co więcej wykaz ten obejmuje usługi podobne do usług wnoszącego sprzeciw ze względu na ich komplementarność. Zaznaczył, także że porównywane usługi maja ten sam charakter, związany z motoryzacją jak również to samo przeznaczenie oraz są adresowane do tego samego kręgu odbiorców. Wskazał, że elementem dominującym w znaku spornym jest wyraz "Smart", za to element "Driving" to element opisowy w stosunku do usług objętych prawem ochronnym. Zaznaczył również, że przy porównaniu znaków SMART i SmartDriving powinna być brana pod uwagę tylko fraza "SmartDriving", ponieważ zajmuje główne miejsce w znaku spornym, zapisana jest dużą wytłuszczona czcionką. Jego zdaniem grafika użyta w znaku spornym jest bardzo mało dystynktywna. Natomiast znak SMART jest znakiem powszechnie znanym, o silnej zdolności odróżniającej w związku z tym zdaniem wnoszącego sprzeciw, odbiorcy znaku SmartDriving, przyzwyczajeni do znaku SMART, występującego w różnych kombinacjach słownych, uznają go za kolejny znak stworzony przez jego firmę. Możliwość błędnego skojarzenia znaków, zdaniem wnoszącego sprzeciw jest bardzo duża. W związku z powyższym wniósł o unieważnienie spornego znaku towarowego.
W odpowiedzi na sprzeciw uprawniony uznał przedmiotowy sprzeciw za bezzasadny oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Stwierdził, że przeciwstawione znaki nie są podobne, co wyklucza możliwość ich pomylenia, ponieważ znaki wnoszącego sprzeciw stanowią pojedyncze słowa, podczas gdy znak sporny składa się z fantazyjnego elementu "SmartDriving" i wyrażenia, "kierowca z głową na karku". Uprawniony wskazał, że wyraz SMART stanowiący element wspólny dla porównywanych znaków jest jedynie fragmentem jednego z sześciu wyrazów składających się na warstwę słowną znaków wnoszącego sprzeciw. Wskazał, że znaki różnią się na płaszczyźnie fonetycznej. Uznał, iż znak sporny jest znakiem słowno-graficznym, na który składa się poza warstwą słowną, wyrażoną wyróżniającą czcionką i kolorem, także logo umieszczone na początku oznaczenia. Jego zdaniem z tego powodu znaki różnią się w płaszczyźnie wizualnej. W warstwie znaczeniowej jak wskazał uprawniony, wyraz "smart" oznacza w języku angielskim m.in. "inteligentny", "sprytny", "mądry". Jego zdaniem znak zarejestrowany na rzecz wnoszącego sprzeciw funkcjonuje jako marka małych, miejskich samochodów i odbiorcy mogą uznać wyraz SMART za oznaczenie sugerujące jakimi cechami odznacza się ten model samochodu. W spornym znaku element "Smart" funkcjonuje w połączeniu ze słowem "Driving" i takie połączenie tych wyrazów oznacza "mądrą jazdę", które to określenie pasuje do kursów nauki jazdy. Jego zdaniem wyrażenie "kierowca z głową na karku" wskazuje na to, że element SMART odnosi się do osoby kierowcy, a nie do nazwy samochodu. Zdaniem uprawnionego ryzyko odbioru elementu znaku SmartDriving jako jazdę SMARTEM lub uznania, że oznaczona nim nauka jazdy ma jakiś bezpośredni związek z tą konkretną marką samochodu nie istnieje. Fakt ten wynika z braku na polskim rynku oferty kursów nauki jazdy skierowanych do kierowców konkretnej marki. W związku z tym, uznanie przez odbiorców znaku wnoszącego sprzeciw jako związanego z marką samochodu SMART jest całkowicie nieprawdopodobne. Błędne jest także uznanie, że porównywane znaki są do siebie podobne z uwagi na fakt, że zawierają identyczny element SMART, gdyż elementem dominującym znaku spornego nie jest sam wyraz "Smart", ale fantazyjne połączenie elementów "Smart" i "Driving", pisanych łącznie tą samą czcionką i w tym samym kolorze. Zdaniem uprawnionego znaki należy oceniać jako integralną całość, z którego nie można wyłączyć tylko jednego elementu.
Na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Zdaniem wnoszącego sprzeciw znak sporny rozumiany jako "mądra jazda kierowcy z głową na karku" nie ma zdolności odróżniającej, w związku z tym znak mogłaby wyróżniać tylko grafika. Stwierdził, ze pomimo tego, że jest to znak słowno-graficzny nie może w tym znaku zostać zignorowana warstwa fonetyczna, ponieważ przeciętny odbiorca usłyszy słowo SMART.
Organ uznał, że do stwierdzenia podobieństwa nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców, wystarczy, że istnieje taka możliwość. Nabywający towar lub usługę na ogół nie ma możliwości porównania obydwu znaków w tym samym czasie. Zdaniem organu chodzi o ocenę pewnego wrażenia jakie znak wywiera na kupującym. Organ wskazał, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Jest to usprawiedliwione z psychologicznego punktu widzenia, gdyż nabywca zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. Kieruje się on przy wyborze jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczenia z pominięciem drobnych rozbieżności. Dokonując oceny podobieństwa znaków towarowych w niniejszej sprawie organ w pierwszej kolejności porównał usługi, a następnie porównać same oznaczenia.
Wskazał, że znak sporny służy do oznaczania usług w klasach 41 i 42 tj. "usługi w zakresie edukacji i nauczania, organizowanie i prowadzenie seminariów, sympozjów, zjazdów, konferencji, organizowanie i prowadzenie imprez sportowych, edukacyjnych i rozrywkowych, organizowanie wystaw kulturalnych i edukacyjnych, organizowanie konkursów edukacyjnych lub rozrywkowych, publikowanie książek, publikowanie teksów innych niż teksty reklamowe, publikacje elektroniczne on-line książek i periodyków, organizowanie i prowadzenie kursów i szkoleń w zakresie motoryzacji, ruchu drogowego, przepisów ruchu drogowego, bezpieczeństwa ruchu drogowego, technik kierowania pojazdami, rozwijania umiejętności bezpiecznej i defensywnej jazdy samochodem, transportu, szkolenia kierowców, kursy doszkalające, kształcenie praktyczne, kursy prawa jazdy, publikowanie tekstów i poradników edukacyjnych związanych z prowadzeniem pojazdów mechanicznych oraz rozwijaniem umiejętności bezpiecznej i defensywnej jazdy samochodem, rozpowszechnianie informacji dotyczących nauczania oraz przeprowadzanych szkoleń, usługi wydawnicze, usługi wydawnicze książkowe, elektroniczne i internetowe" (klasa 41) oraz usług tj. "ekspertyzy i opinie w dziedzinie motoryzacji, ruchu drogowego, przepisów ruchu drogowego, bezpieczeństwa ruchu drogowego, technik kierowania pojazdami, rozwijania umiejętności bezpiecznej i defensywnej jazdy samochodem, transportu" (klasa 42).
Znak wnoszącego sprzeciw SMART [...] służy do oznaczania usług w klasie 41, tj. organizowanie działalności sportowej i kulturalnej". Znaki wnoszącego sprzeciw SMART [...] oraz [...] przeznaczone są do oznaczania towarów i usług w klasach 12, 36, 37, 39, 41 i 42 tj. "pojazdy i części do nich, (objęte klasą 12); pośrednictwo ubezpieczeniowe, w tym ubezpieczenia kosztów prawnych, sprzedaż ratalna pojazdów silnikowych, rozliczanie weksli w odniesieniu do pojazdów zastępczych w ramach sprzedaży ratalnej lub wypożyczonych pojazdów; serwis samochodów, w szczególności czyszczenie, serwisowanie i naprawa, w tym również wymiana wszystkich części i akcesoriów wymaganych, aby utrzymać zdolność operacyjną; zapewnianie samochodów zastępczych w przypadku sprzedaży ratalnej lub pojazdów wypożyczonych, zapewnianie miejsc parkingowych dla pojazdów silnikowych, transport pasażerów, towarów i pojazdów silnikowych, załatwianie spraw dotyczących podróży, załatwianie spraw dotyczących pojazdów silnikowych; instrukcje dotyczące prowadzenia pojazdów bezpieczeństwa, przeprowadzanie szkoleń w zakresie jazdy samochodem; tymczasowe zakwaterowanie i zapewnienie pożywienia i napojów, konsultacje techniczne i przeprowadzanie badań, zapewnienie zakwaterowania hotelu. Znak wnoszącego sprzeciw SMART [...] przeznaczony jest do oznaczania towarów i usług .w klasach 12, 36, 37, 39, 41 i 42, tj. "pojazdy i części do nich, (objęte klasą 12), za wyjątkiem poduszek powietrznych i urządzeń zapewniających bezpieczeństwo pojazdu, zakup leasingowy finansujący nabycie pojazdów silnikowych i powiązane z nim formalności, pojazdów zastępczych dla pojazdów silnikowych nabytych w ramach zakupu leasingowego, ubezpieczenia, utrzymanie pojazdów w szczególności mycie, przeglądy i naprawy, włączając wymianę wszystkich części i akcesoriów niezbędnych dla utrzymania zdolności operacyjnej; usługi wypożyczania samochodów i zwiane z tym formalności, usługi dotyczące pojazdów zastępczych dla wypożyczonych samochodów, organizowanie miejsc parkingowych dla pojazdów, transport osób i towarów pojazdem, organizowanie i przeprowadzanie formalności dotyczących podróży; szkolenia w zakresie prowadzenia pojazdów i bezpieczeństwa świadczenie usług szkoleniowych w dziedzinie motoryzacji; zakwaterowanie i usługi zaopatrzenia w żywność dla gości, konsultacje techniczne i przeprowadzanie badań, usługi zapewnienia zakwaterowania. Znak wnoszącego sprzeciw SMART [...] służy do oznaczania towarów i usług w klasach 7, 12, 35, 36, 37, 39, 41, 42, tj. "pojazdy mechaniczne i ich części zaliczane do klasy 7; pojazdy mechaniczne i ich części; prowadzenie ksiąg i rachunkowości w dziedzinie rozliczeń dotyczących pojazdów mechanicznych, ich leasingu, wynajmu, także pojazdów rezerwowych; wynajmowanie pokoi i pośrednictwo w wynajmie, usługi ubezpieczeniowe, pośrednictwo ubezpieczeniowe; usługi w dziedzinie napraw, konserwacji, czyszczenia i pielęgnacji samochodów, w tym wymiana części zamiennych i osprzętu niezbędnych do utrzymania pojazdów w dobrym stanie; organizowanie podróży, wycieczek oraz pośrednictwo w tej dziedzinie, transport osób, towarów i pojazdów mechanicznych, wynajmowanie pojazdów mechanicznych i pośrednictwo w ich wynajmie, oraz w wynajmie miejsc parkingowych dla pojazdów mechanicznych, leasing pojazdów mechanicznych i pośrednictwo w tym zakresie; szkolenie w zakresie prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz bezpieczeństwa ruchu, kształcenie w dziedzinie motoryzacji; doradztwo techniczne i sporządzanie ekspertyz technicznych, usługi w zakresie zakwaterowania i żywienia gości, doradztwo w sprawach bezpieczeństwa, usługi prawnicze". Znak wnoszącego sprzeciw SMART [...] przeznaczony jest do sygnowania towarów i usług w klasach 12, 36, 37, 39, 41 i 42 tj. "pojazdy mechaniczne i ich części; świadczenie usług związanych z pośrednictwem i rozliczeniami dotyczącymi pojazdów zastępczych przeznaczonych do leasingu lub wynajmu; świadczenie usług związanych z pośrednictwem ubezpieczeniowym; świadczenie usług w zakresie leasingu i pośrednictwa dotyczącego pojazdów mechanicznych oraz usług towarzyszących, zwłaszcza usług związanych z pielęgnacją pojazdów, w tym z czyszczeniem, konserwacją i naprawą pojazdów oraz wymianą wszystkich części i wyposażenia potrzebnego do utrzymania sprawności pojazdów; świadczenie usług związanych z pośrednictwem dotyczącym miejsc parkingowych dla pojazdów; świadczenie usług związanych z przewozem osób i transportem towarów pojazdami mechanicznymi; organizowanie podróży i pośrednictwo w tym zakresie; świadczenie usług dotyczących szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i nauki jazdy pojazdami; świadczenie usług związanych ze szkoleniem w zakresie mechaniki samochodowej; świadczenie usług związanych z zakwaterowaniem i żywieniem gości; doradztwo techniczne i sporządzanie ekspertyz technicznych; świadczenie usług związanych z pośrednictwem w wynajmowaniu pokoi". Znak wnoszącego sprzeciw SMART [...] służy do oznaczania towarów i usług w klasach 12, 36, 37, 39, 41, 42, tj. "pojazdy mechaniczne i ich części; »świadczenie usług związanych z pośrednictwem i rozliczeniami dotyczącymi pojazdów zastępczych przeznaczonych do leasingu łub wynajmu; świadczenie usług związanych z pośrednictwem ubezpieczeniowym; świadczenie usług w zakresie leasingu i pośrednictwa dotyczącego pojazdów mechanicznych oraz usług towarzyszących, zwłaszcza usług związanych z pielęgnacją pojazdów, w tym z czyszczeniem, konserwacją i naprawą pojazdów oraz wymianą wszystkich części i wyposażenia potrzebnego do utrzymania sprawności pojazdów; świadczenie usług związanych z pośrednictwem dotyczącym miejsc parkingowych dla pojazdów; świadczenie usług związanych z przewozem osób i transportem towarów pojazdami mechanicznymi; organizowanie podróży i pośrednictwo w tym zakresie; świadczenie usług dotyczących szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i nauki jazdy pojazdami; świadczenie usług związanych ze szkoleniem w zakresie mechaniki samochodowej; świadczenie usług związanych z zakwaterowaniem i żywieniem gości; doradztwo techniczne i sporządzanie ekspertyz technicznych; świadczenie usług związanych z pośrednictwem w wynajmowaniu pokoi".
Z analizy organu wynika, że przeciwstawne znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania identycznych i podobnych usług w klasach 41 i 42. Organ wskazał, że sporny znak towarowy tak jak znak towarowy wnoszącego sprzeciw SMART o nr [...] przeznaczony jest, w ogólności, do sygnowania usług związanych z działalnością sportową i kulturalną (organizowanie i prowadzenie imprez sportowych, edukacyjnych i rozrywkowych, organizowanie wystaw kulturalnych i edukacyjnych, organizowanie konkursów edukacyjnych lub rozrywkowych). Wskazał również, znak ten tak jak znaki wnoszącego sprzeciw przeznaczony w całości, do oznaczania usług nauczania (organizowanie kursów i szkoleń w zakresie nauki jazdy i nie tylko). Ponadto znak ten tak jak znaki wnoszącego sprzeciw SMART [...] oraz [...] przeznaczony jest do oznaczania takich usług jak sporządzanie ekspertyz technicznych, w stosunku do których komplementarne są takie usługi jak konsultacje techniczne i przeprowadzanie badań do sygnowania których przeznaczone są inne znaki wnoszącego sprzeciw.
Organ stwierdził, że znak sporny nie jest podobny do znaków przeciwstawnych. Wskazał, że znaki wnoszącego sprzeciw stanowią pojedyncze słowo SMART, podczas gdy znak sporny składa się z fantazyjnego połączenia słów "SmartDriving" oraz wyrażenia "kierowca z głową na karku". Organ zgodził się ze stanowiskiem uprawnionego, że wyraz SMART stanowiący element wspólny porównywanych znaków jest, jedynie fragmentem znaku spornego, co stanowi różnice zarówno w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej pomiędzy przeciwstawionymi znakami. Znak sporny jest znakiem słowno- graficznym, na który składa się poza warstwą słowną, wyrażoną wyróżniającą czcionką i kolorem, także element graficzny umieszczony na początku oznaczenia w postaci kropki (kulki) zamkniętej w eliptycznej obwódce. Zdaniem organu powyższe powoduje, że przeciwstawione znaki różnią się w płaszczyźnie wizualnej.
Organ wskazał na formę znaczeniową, wyrazu SMART, który oznacza w jęz. angielskim m.in. "inteligentny", "sprytny", "mądry", co nie było sporne między stronami. Wskazał także, że gdyby nawet przyjąć, iż zarejestrowane na rzecz wnoszącego sprzeciw znaki funkcjonują w świadomości odbiorców jako marka małych, miejskich samochodów i odbiorcy zdaniem organu mogą uznać wyraz SMART za oznaczenie sugerujące jakimi cechami odznacza się ten właśnie model samochodu, to w znaku spornym element "Smart" funkcjonuje w połączeniu ze słowem "Driving" i takie połączenie tych wyrazów oznacza "mądrą jazdę", które to określenie pasuje do kursów nauki jazdy. Organ uznał, że znak sporny przeznaczony został do oznaczenia usług, a nie towarów jakimi są samochody, dodatkowo wyrażenie "kierowca z głową na karku" wskazuje na to, że przymiotnik SMART odnosi się do osoby kierowcy, a nie do nazwy samochodu, co nadaje określony kontekst znaczeniowy znakowi spornemu. W związku z tym organ wskazał, że twierdzenie wnoszącego sprzeciw o uznaniu przez odbiorców znaku wnoszącego sprzeciw jako związanego z marką samochodu SMART jest całkowicie bezpodstawne. Podkreślił również, że elementem dominującym znaku spornego nie jest sam wyraz "Smart", ale fantazyjne połączenie elementów "Smart" i "Driving", pisanych łącznie tą samą czcionką i tym samym kolorem. Organ wskazał, że znaki należy oceniać jako integralną całość, z którego nie można wyłączyć tylko jednego elementu.
Zdaniem organu analiza podobieństwa przeciwstawionych znaków prowadzi do wniosku, iż znaki te nie są podobne w stopniu uzasadniającym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, polegające na możliwości skojarzenia znaku spornego ze znakami należącymi do wnoszącego sprzeciw, wobec czego art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Ryzyko wprowadzenia odbiorców zakłada występowanie identyczności (podobieństwa) towarów lub usług porównywanych znaków towarowych przy jednoczesnej identyczności (podobieństwie) samych znaków w takim stopniu że dochodzi do pomylenia znaków towarowych przez przeciętnego odbiorcę. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie występują znaki, które nie są podobne choć przeznaczone do oznaczania identycznych i podobnych usług w klasach 41 i 42, lecz wskazane usługi mają charakter wyspecjalizowany i przeciętny odbiorca dokonując ich wyboru postępuje z większą rozwagą. Zdaniem organu znak usługowy ze swej natury skłania przeciętnego odbiorcę do zasięgnięcia informacji o usługach do opatrywania których jest on przeznaczony. Dodatkowo, jeśli usługi mają charakter wyspecjalizowany tak jak w niniejszej sprawie, przeciętny odbiorca dokonując wyboru właściwego dla siebie usługodawcy uczyni to z większą rozwagą i zastanowieniem. Ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd w takiej sytuacji zdaniem organu nie występuje.
Organ wskazał na ugruntowane orzecznictwo wspólnotowe, z którego wynika, że ryzyko wprowadzenie odbiorców w błąd wynikające z istnienia serii znaków istnieje tylko w przypadku spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze znaki wchodzące w skład rodziny muszą być obecne na rynku powinien być nie tylko podobny do znaków należących do rodziny lecz wykazywać także cechy pozwalające na przyporządkowanie go do tej rodziny. Organ uznał, że sporny znak towarowy poza słowem SMART funkcjonującym w spornym znaku nieodłącznie ze słowem DRIVING nie wykazuje w sposób szczególny i stały cech, które mogą prowadzić polskiego odbiorcę do skojarzenia tego znaku ze wszystkimi znakami wnoszącego sprzeciw postrzeganymi jako rodzina i w ten sposób pomylić się co do pochodzenia czy źródła usług nim oznaczonych. Zarówno bowiem na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej, a także znaczeniowej znak ten odróżnia się od znaków wnoszącego sprzeciw, w szczególności poprzez dodanie elementów DRIVING oraz kierowca z głową na karku.
Tę decyzję zaskarżył wnoszący sprzeciw wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. kpa), które miało wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy, a także w sposób istotny wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że w przedmiotowej sprawie dokonano wszechstronnej analizy podobieństwa znaków, biorąc pod uwagę wszelkie możliwe aspekty, zarówno elementy przemawiające za ich podobieństwem jaki i różnice. Pomimo pewnych cech wspólnych organ uznał, że nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do źródeł pochodzenia towarów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).
Przedmiotem oceny jest decyzja Urządu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r., oddalająca sprzeciw o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy SmartDriving kierowca z głową na karku.
W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę, należy przyjąć, iż zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP - narusza przepisy prawa materialnego, art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej a także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze zostały podniesione zarzuty: naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.
W myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na datę zgłoszenia słowno graficznego znaku towarowego SmartDriving kierowca z głową na karku, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawo ochronne lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Tak więc, aby rejestracja znaku była niedopuszczalna muszą wystąpić następujące przesłanki:
• rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju;
• podobieństwo do znaku zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa;
• podobieństwo znaków musi być kwalifikowane to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów w szczególności poprzez ryzyko skojarzenia między znakami.
Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.
Znak sporny uprawionego służy do oznaczania usług w klasach 41 i 42 tj.
1. "usługi w zakresie edukacji i nauczania, organizowanie i prowadzenie seminariów, sympozjów, zjazdów, konferencji, organizowanie i prowadzenie imprez sportowych, edukacyjnych i rozrywkowych, organizowanie wystaw kulturalnych i edukacyjnych, organizowanie konkursów edukacyjnych lub rozrywkowych, publikowanie książek, publikowanie teksów innych niż teksty reklamowe, publikacje elektroniczne on-line książek i periodyków, organizowanie i prowadzenie kursów i szkoleń w zakresie motoryzacji, ruchu drogowego, przepisów ruchu drogowego, bezpieczeństwa ruchu drogowego, technik kierowania pojazdami, rozwijania umiejętności bezpiecznej i defensywnej jazdy samochodem, transportu, szkolenia kierowców, kursy doszkalające, kształcenie praktyczne, kursy prawa jazdy, publikowanie tekstów i poradników edukacyjnych związanych z prowadzeniem pojazdów mechanicznych oraz rozwijaniem umiejętności bezpiecznej i defensywnej jazdy samochodem, rozpowszechnianie informacji dotyczących nauczania oraz przeprowadzanych szkoleń, usługi wydawnicze, usługi wydawnicze książkowe, elektroniczne i internetowe" (klasa 41)
oraz
2. usług tj. "ekspertyzy i opinie w dziedzinie motoryzacji, ruchu drogowego, przepisów ruchu drogowego, bezpieczeństwa ruchu drogowego, technik kierowania pojazdami, rozwijania umiejętności bezpiecznej i defensywnej jazdy samochodem, transportu" (klasa 42).
Znaki skarżącego:
1. SMART [...] służy do oznaczania usług w klasie 41, tj.organizowanie działalności sportowej i kulturalnej",
2. SMART [...] oraz [...] przeznaczone są do oznaczania towarów i usług w klasach 12, 36, 37, 39, 41 i 42 tj. "pojazdy i części do nich, (objęte klasą 12); pośrednictwo ubezpieczeniowe, w tym ubezpieczenia kosztów prawnych, sprzedaż ratalna pojazdów silnikowych, rozliczanie weksli w odniesieniu do pojazdów zastępczych w ramach sprzedaży ratalnej lub wypożyczonych pojazdów; serwis samochodów, w szczególności czyszczenie, serwisowanie i naprawa, w tym również wymiana wszystkich części i akcesoriów wymaganych, aby utrzymać zdolność operacyjną; zapewnianie samochodów zastępczych w przypadku sprzedaży ratalnej lub pojazdów wypożyczonych, zapewnianie miejsc parkingowych dla pojazdów silnikowych, transport pasażerów, towarów i pojazdów silnikowych, załatwianie spraw dotyczących podróży, załatwianie spraw dotyczących pojazdów silnikowych; instrukcje dotyczące prowadzenia pojazdów bezpieczeństwa, przeprowadzanie szkoleń w zakresie jazdy samochodem; tymczasowe zakwaterowanie i zapewnienie pożywienia i napojów, konsultacje techniczne i przeprowadzanie badań, zapewnienie zakwaterowania hotelu,
3. SMART [...] przeznaczony jest do oznaczania towarów i usług .w klasach 12, 36, 37, 39, 41 i 42, tj. "pojazdy i części do nich, (objęte klasą 12), za wyjątkiem poduszek powietrznych i urządzeń zapewniających bezpieczeństwo pojazdu, zakup leasingowy finansujący nabycie pojazdów silnikowych i powiązane z nim formalności, pojazdów zastępczych dla pojazdów silnikowych nabytych w ramach zakupu leasingowego, ubezpieczenia, utrzymanie pojazdów w szczególności mycie, przeglądy i naprawy, włączając wymianę wszystkich części i akcesoriów niezbędnych dla utrzymania zdolności operacyjnej; usługi wypożyczania samochodów i zwiane z tym formalności, usługi dotyczące pojazdów zastępczych dla wypożyczonych samochodów, organizowanie miejsc parkingowych dla pojazdów, transport osób i towarów pojazdem, organizowanie i przeprowadzanie formalności dotyczących podróży; szkolenia w zakresie prowadzenia pojazdów i bezpieczeństwa świadczenie usług szkoleniowych w dziedzinie motoryzacji; zakwaterowanie i usługi zaopatrzenia w żywność dla gości, konsultacje techniczne i przeprowadzanie badań, usługi zapewnienia zakwaterowania,
4. SMART [...] służy do oznaczania towarów i usług w klasach 7, 12, 35, 36, 37, 39, 41, 42, tj. "pojazdy mechaniczne i ich części zaliczane do klasy 7; pojazdy mechaniczne i ich części; prowadzenie ksiąg i rachunkowości w dziedzinie rozliczeń dotyczących pojazdów mechanicznych, ich leasingu, wynajmu, także pojazdów rezerwowych; wynajmowanie pokoi i pośrednictwo w wynajmie, usługi ubezpieczeniowe, pośrednictwo ubezpieczeniowe; usługi w dziedzinie napraw, konserwacji, czyszczenia i pielęgnacji samochodów, w tym wymiana części zamiennych i osprzętu niezbędnych do utrzymania pojazdów w dobrym stanie; organizowanie podróży, wycieczek oraz pośrednictwo w tej dziedzinie, transport osób, towarów i pojazdów mechanicznych, wynajmowanie pojazdów mechanicznych i pośrednictwo w ich wynajmie, oraz w wynajmie miejsc parkingowych dla pojazdów mechanicznych, leasing pojazdów mechanicznych i pośrednictwo w tym zakresie; szkolenie w zakresie prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz bezpieczeństwa ruchu, kształcenie w dziedzinie motoryzacji; doradztwo techniczne i sporządzanie ekspertyz technicznych, usługi w zakresie zakwaterowania i żywienia gości, doradztwo w sprawach bezpieczeństwa, usługi prawnicze",
5. SMART [...] przeznaczony jest do sygnowania towarów i usług w klasach 12, 36, 37, 39, 41 i 42 tj. "pojazdy mechaniczne i ich części; świadczenie usług związanych z pośrednictwem i rozliczeniami dotyczącymi pojazdów zastępczych przeznaczonych do leasingu lub wynajmu; świadczenie usług związanych z pośrednictwem ubezpieczeniowym; świadczenie usług w zakresie leasingu i pośrednictwa dotyczącego pojazdów mechanicznych oraz usług towarzyszących, zwłaszcza usług związanych z pielęgnacją pojazdów, w tym z czyszczeniem, konserwacją i naprawą pojazdów oraz wymianą wszystkich części i wyposażenia potrzebnego do utrzymania sprawności pojazdów; świadczenie usług związanych z pośrednictwem dotyczącym miejsc parkingowych dla pojazdów; świadczenie usług związanych z przewozem osób i transportem towarów pojazdami mechanicznymi; organizowanie podróży i pośrednictwo w tym zakresie; świadczenie usług dotyczących szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i nauki jazdy pojazdami; świadczenie usług związanych ze szkoleniem w zakresie mechaniki samochodowej; świadczenie usług związanych z zakwaterowaniem i żywieniem gości; doradztwo techniczne i sporządzanie ekspertyz technicznych; świadczenie usług związanych z pośrednictwem w wynajmowaniu pokoi,
6. SMART [...] służy do oznaczania towarów i usług w klasach 12, 36, 37, 39, 41, 42, tj. "pojazdy mechaniczne i ich części; »świadczenie usług związanych z pośrednictwem i rozliczeniami dotyczącymi pojazdów zastępczych przeznaczonych do leasingu łub wynajmu; świadczenie usług związanych z pośrednictwem ubezpieczeniowym; świadczenie usług w zakresie leasingu i pośrednictwa dotyczącego pojazdów mechanicznych oraz usług towarzyszących, zwłaszcza usług związanych z pielęgnacją pojazdów, w tym z czyszczeniem, konserwacją i naprawą pojazdów oraz wymianą wszystkich części i wyposażenia potrzebnego do utrzymania sprawności pojazdów; świadczenie usług związanych z pośrednictwem dotyczącym miejsc parkingowych dla pojazdów; świadczenie usług związanych z przewozem osób i transportem towarów pojazdami mechanicznymi; organizowanie podróży i pośrednictwo w tym zakresie; świadczenie usług dotyczących szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i nauki jazdy pojazdami; świadczenie usług związanych ze szkoleniem w zakresie mechaniki samochodowej; świadczenie usług związanych z zakwaterowaniem i żywieniem gości; doradztwo techniczne i sporządzanie ekspertyz technicznych; świadczenie usług związanych z pośrednictwem w wynajmowaniu pokoi".
Przeciwstawne znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania identycznych i podobnych usług w klasach 41 i 42. Sporny znak towarowy tak jak znak towarowy skarżącego SMART o nr [...] przeznaczony jest, w ogólności, do sygnowania usług związanych z działalnością sportową i kulturalną (organizowanie i prowadzenie imprez sportowych, edukacyjnych i rozrywkowych, organizowanie wystaw kulturalnych i edukacyjnych, organizowanie konkursów edukacyjnych lub rozrywkowych). Znak ten tak jak znaki skarżącego wnoszącego sprzeciw przeznaczony w całości, do oznaczania usług nauczania (organizowanie kursów i szkoleń w zakresie nauki jazdy i nie tylko). Ponadto znak ten tak jak znaki skarżącego SMART [...] oraz [...] przeznaczony jest do oznaczania takich usług jak sporządzanie ekspertyz technicznych, w stosunku do których komplementarne są takie usługi jak konsultacje techniczne i przeprowadzanie badań do sygnowania których przeznaczone są inne znaki wnoszącego sprzeciw.
W świetle przytoczonego wyżej art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem.
O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym jest kategorią błędu a nie samodzielną przeszkodą w rejestracji oderwaną od funkcji oznaczenia pochodzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 113/07).
Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial vs. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51).Tak więc w przypadku braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.
Innymi słowy, we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch -ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie - podobieństwa (jednorodzajowości) towarów/usług, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przystępując do porównania znaków towarowych należy najpierw ocenić podobieństwo lub identyczność towarów do oznaczania których służą oba znaki. Dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń. Z kolei ustalenie ryzyka błędu co do źródła pochodzenia towarów i/lub usług będzie polegało na określeniu wypadkowej identyczności (podobieństwa) towarów i/lub usług oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi oraz identyczności (podobieństwa) samych oznaczeń (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt 1671/08, LEX nr 510739).
W niniejszej sprawie identyczność usług została prawidłowo przesądzona przez organ w związku z czym należy przejść do oceny podobieństwa oznaczeń.
Ocenę podobieństwa oznaczeń przeprowadza się z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy, który jest osobą uważną dobrze zorientowaną, która postrzega jednak znak jako całość.
Przede wszystkim, warto w tym miejscu powołać się na stanowisko wyrażone przez prof. M. Kępińskiego, który przy dokonywaniu analizy dwóch znaków sugeruje uwzględniać "...ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcy. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Jest to usprawiedliwione z psychologicznego punktu widzenia, gdyż nabywca zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. Kieruje się więc przy wyborze jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczenia, z pominięciem odrębnych rozbieżności..." (M. Kępiński: Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI nr 28, str. 48).
Powyższy pogląd podziela prof. R. Skubisz, wskazując na pierwszym miejscu wśród zasad, którymi winien kierować się nie tylko Urząd Patentowy RP, ale także sądy przy porównywaniu znaków, iż "..po pierwsze, należy uwzględniać ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń". (R. Skubisz "Prawo znaków towarowych" Komentarz Warszawa 1997, s. 90-91).
Analogiczne stanowisko wyrażają również komentatorzy na gruncie ustawy -Prawo własności przemysłowej, w szczególności na przypomnienie zasługuje myśl wyrażona przez U. Promińską: "Jedna z powszechnie przyjętych reguł stanowi, że podobieństwo znaków ocenia się według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic. Zatem różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Gdy różnice są dominujące - ryzyko pomyłki jest mało prawdopodobne, a zatem podobieństwo w rozumieniu ustawy nie zachodzi. Gdy dominują cechy wspólne, to choć różnice istnieją, kupujący może być wprowadzony w błąd, a zatem można mówić o podobieństwie uzasadniającym postawienie zarzutu naruszenia prawa do znaku oryginalnego" ("Prawo własności przemysłowej" pod red. U. Promińskiej, Warszawa 2004, s. 261).
Zasada, iż dla odbiorców priorytetowe znaczenie mają zbieżne cechy oznaczeń, a nie występujące pomiędzy nimi różnice znalazła potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 28 marca 2002 r. w sprawie znaku towarowego KRÓLEWSKA PARA, sygn. akt II S.A. 2778/01.
Podkreślenia wymaga również, że do stwierdzenia podobieństwa oznaczeń nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaku przez odbiorców.
Przy ocenie podobieństwa oznaczeń (znaków) stosuje się m. in. następujące zasady:
1. Porównania należy dokonywać w trzech płaszczyznach:
- fonetycznej
- wizualnej
- znaczeniowej.
Podobieństwo w jednej płaszczyźnie może być wystarczające dla uznania porównywanych znaków za podobne.
2. Należy uwzględniać ogólne wrażenie, jakie wywierają porównywane oznaczenia na odbiorcach towarów. Dla odbiorcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy. Nabywca zachowuje w pamięci ogólny zarys oznaczenia.
3. Im bardziej podobne są towary w porównywanym znakach, tym większa możliwość uznania znaków za podobne.
4. Dla oceny podobieństwa nie jest wymagane rzeczywiste pomylenie znaków, wystarczy istnienie takiej możliwości.
Dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Podobieństwo wizualne ocenia się z punktu widzenia liczby słów bądź liter w ogóle, liczby słów bądź liter takich samych, ich kształtu, układu jak i koloru.
W tej sytuacji, na gruncie rozpatrywanej sprawy, Urząd Patentowy RP zobowiązany był ocenić w toku postępowania nie tylko kwestię podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, ale również rozważyć problem podobieństwa usług.
Ponadto powinien zbadać, czy nie występują inne okoliczności wpływające na zmniejszenie lub też zwiększenie ryzyka kontuzji. Przy czym przeprowadzając porównanie znaku zgłoszonego ze znakiem przeciwstawionym w pierwszej kolejności ocenie powinno zostać poddane podobieństwo lub identyczność usług/towarów, do oznaczania których służą te znaki. Dopiero bowiem przesądzenie o jednorodzajowości usług implikowało konieczność dokonania porównania oznaczeń.
Zdaniem Sądu Urząd Patentowy prawidłowo przesądził o jednorodzajowości usług zgłoszonych w klasie 41 i 42 znaku zgłoszonego oraz oznaczenia przeciwstawionego, tak więc zasadnym było rozważanie w niniejszej sprawie podobieństwa omawianych oznaczeń.
Jeśli chodzi o podobieństwo lub identyczność usług należy zauważyć, iż jak wynika z wniosku o zarejestrowanie, sporny znak zgłoszono dla usług w klasie 41 i 42.
Niewątpliwie wskazane wyżej usługi oraz usługi wskazane dla zarejestrowanego znaku z uprzednim pierwszeństwem "SMART " - rejestracja na rzecz D. AG z siedzibą S. (Niemcy) i przeznaczonego do oznaczania usług m.in. w klasie 41 i 42.
Dla uznania identyczności usług/towarów nie jest konieczne używanie identycznych sformułowań. Przy ocenie jednorodzajowości (identyczności) usług stosuje się różnorakie kryteria, takie jak: przeznaczenie usług, zasada działania, krąg odbiorców do których są skierowane usługi, sposób działania, sposób sprzedaży (dystrybucji) towarów, czas użytkowania, pomocniczo wygląd wyrobów.
Pamiętać należy że klasy towarów i usług podlegały przez lata modyfikacji ale z uwagi na fakt, że powyższe usługi skierowane są, do tego samego kręgu odbiorców, a wiec osób ogólnie zainteresowanych motoryzacją należy zachować szczególną ostrożność.
Zdaniem sądu organ przeprowadzając analizę porównawczą znaku towarowego "SmartDriving kierowca z głową na karku" z wcześniejszymi znakami towarowymi "SMART", niesłusznie uznał wszystkie elementy znaku spornego za równorzędne. W wieloelementowym znaku towarowym bardzo rzadko wszystkie elementy mają jednakowe znaczenie dla jego postrzegania i powinno to być wzięte pod uwagę przy takiej analizie. Powinno być wzięte również pod uwagę to, że odbiorcy swoje odczucia opierają na prostych skojarzeniach z tym, co jest im już dobrze znane, a co z kolei wykorzystują twórcy nowych znaków towarowych, w większym lub mniejszym stopniu przestrzegając zasad uczciwej konkurencji.
W warstwie fonetycznej znaku towarowego "SmartDriving kierowca z głową na karku", która jest bardzo istotna skoro znak jest słowno-graficzny i postrzegany będzie nie tylko wizualnie, odbiorca, w kontekście nauki jazdy, ruchu drogowego, motoryzacji, a więc wszystkiego co jest nierozerwalnie związane z samochodami, usłyszy przede wszystkim pierwsze słowo SMART, jedyne fantazyjne w ciągu innych jeszcze słów, tj. "driving", które znaczy Jazda" oraz "kierowca z głową na karku", przy czym to pierwszoplanowe słowo SMART jest identyczne ze znakami towarowymi SMART Skarżącego i rozpoznawane na rynku motoryzacyjnym jako marka samochodu. UP RP w swych rozważaniach nie uwzględnił okoliczności, że w odbiorze fonetycznym wszystkie inne słowa, poza początkowym słowem SMART, które istnieje już jako znak towarowy w świadomości odbiorców motoryzacji, mogą nie zostać uznane za stanowiące znak towarowy, ale wzięte za informacje - zwłaszcza polskojęzyczne określenie "kierowca z głową na karku" nie ma żadnych cech znaku towarowego.
W przypadku wielowyrazowych znaków towarowych dobra jest percepcja zorientowanego klienta dotyczy jedynie wyrazów początkowych, natomiast końcowe wyrazy nie tylko nie zapadają w pamięci przeciętnych odbiorców, i często nie są nawet. Wnioski organu co do warstwy wizualnej znaku towarowego SmartDriving kierowca z głową na karku nr [...] nie dotyczą przeciętnego odbiorcy.
W przedmiotowej sprawie napis "kierowca z głową na karku" został zapisany zdecydowanie mniejszą czcionką co z założenia umniejsza jego znaczenie w znaku i powoduje, że napis ten może pozostać niezauważony. Słowo "Smart" występuje jako pierwsze i zostało ono wyodrębnione jako pierwsze, ponieważ pierwsza litera tego słowa jest duża, a pozostałe litery są małe oraz pierwsza litera drugiego słowa jest duża - pomimo braku spacji jest to wyraźnie drugie słowo - a pozostałe litery są małe, a zatem uwagę odbiorcy także w warstwie wizualnej, w znaku jako całości, przyciągnie wyodrębnione pierwsze słowo SMART.
Co do warstwy znaczeniowej spornego znaku i jego tłumaczenia z języka angielskiego słowa "smart" ma to z punktu istnienia tego znaku nie ma znaczenia. Słowo "smart" stanowi chroniony na rzecz skarżącego znak towarowy i bardzo dobrze rozpoznawane na rynku nie tylko przez osoby interesujące się motoryzacją ale przez bardzo liczną część społeczeństwa jak właśnie "smart" bez tłumaczenia czy też określania jego znaczeń.
Zdaniem sądu późniejszy znak towarowy SmartDriving kierowca z głową na karku - przeznaczony został do oznaczania związanych z branżą motoryzacyjną takich samych i podobnych usług, co znaki towarowe SMART należące do Skarżącego, stanowiące jednocześnie nazwę znanej i dobrze rozpoznawanej na polskim rynku marki samochodu już w 2003 roku.
Możliwość spowodowania błędu wśród odbiorców polegającego na powstaniu ryzyka skojarzenia znaków. Zdaniem sądu usługi oferowane przez uprawionego wymienione w klasie 41 są usługami powszechnego rodzaju, natomiast usługi wymienione w klasie 42 wymagają od ich wykonawcy posiadania odpowiednich kwalifikacji, nie czyni ich to jednak usługami wysoko specjalistycznymi. O ile potencjalny kursant nauki jazdy samochodem może nie sądzić, że nauka ta odbywać się będzie samochodem SMART, to potencjalny kursant nauki jazdy samochodem może sądzić, że naukę tę organizuje właściciel marki samochodu SMART lub firma z nim powiązana.
Ponieważ podobieństwo oznaczeń jest wysokie, a usługi nimi oznaczone identyczne w związku z powyższym należy uznać, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka konfuzji, zwłaszcza, że usługi opatrzone porównywanymi znakami skierowane są do tej samej grupy odbiorców tj. osób związanych z motoryzacją.
Zważywszy na powyższe niejasności Sąd uznał, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wyjaśniło kwestii zasadniczych dla rozstrzygnięcia, a to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni argumenty sądu przedstawione poniżej.
Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a. i c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło