I SA/Gl 918/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-02-01
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Teresa Randak, Ewa Madej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowle kolejowe będące własnością podatnika, wydzierżawione innemu podmiotowi pełniącemu funkcję zarządcy infrastruktury kolejowej, mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nie są wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego?Ratio decidendi
Budowle kolejowe i grunty pod nimi nie korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, jeśli właściciel wydzierżawił je innemu podmiotowi pełniącemu funkcję zarządcy infrastruktury kolejowej i wykorzystuje je na własne cele gospodarcze, w tym do przewozu własnych produktów. Zwolnienie ma charakter przedmiotowy i wymaga wyłącznego wykorzystywania budowli na potrzeby publicznego transportu kolejowego, co nie zachodzi w przypadku dzierżawy i wykorzystywania infrastruktury na potrzeby własne właściciela.Stan faktyczny
A S.A. w K. była właścicielem infrastruktury kolejowej, którą w 2005 roku wydzierżawiła spółce A1 sp. z o.o., pełniącej funkcję zarządcy infrastruktury kolejowej. A S.A. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie eksploatacji złóż kruszyw oraz przewozów kolejowych, w tym przewozu własnych produktów po wydzierżawionych liniach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, uznając, że budowle kolejowe nie były wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Teresa Randak, Sędzia NSA Ewa Madej, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2012r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A S.A. w K. (dalej również A) od decyzji Burmistrza Miasta K. Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie [...]zł – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r., a następnie wydał decyzję określającą to zobowiązanie podatkowe. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej A wniosła o jej uchylenie zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613), w brzmieniu obowiązującym w roku 2005, ( dalej ustawa podatkowa ) oraz art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej w związku z postanowieniem z dnia 5 stycznia 2011 r.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej ustawa uzależniała nabycie prawa do zwolnienia od podatku od łącznego spełnienia następujących przesłanek:
- zwolnienie dotyczyło wyłącznie budowli stanowiących całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami służącymi do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiających dokonywanie przewozów osób lub rzeczy,
- zwolnienie dotyczyło wyżej wymienionych budowli, jednakże pod warunkiem ich wykorzystania na potrzeby "publicznego transportu kolejowego",
- wykorzystywanie budowli na potrzeby "publicznego transportu kolejowego" miało charakter wyłączny,
- grunty pod budowlami kolejowymi korzystały ze zwolnienia jedynie wówczas, gdy posadowione na nich budowle również korzystały z takiego zwolnienia.
Organ drugiej instancji podniósł, że wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego pozwalają na przyjęcie, że A w badanym okresie nie wykorzystywała swojej infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Ustalił, że w roku 2005 podatnik, jako właściciel infrastruktury kolejowej pełnił funkcję przewoźnika kolejowego nie będąc zarządcą infrastruktury kolejowej, gdyż funkcję tę pełnił inny podmiot gospodarczy, tj. A1 Sp. z o.o., któremu podatnik oddał teren i infrastrukturę w dzierżawę na podstawie umowy z dnia [...], mocą której dzierżawca był zobowiązany do zapłaty czynszu dzierżawnego. A była większościowym udziałowcem zarządcą infrastruktury.
Stwierdził, że wyłączone z opodatkowania budowle oraz usytuowane pod nimi grunty, były udostępnione w pierwszej kolejności, za odpłatnością, innemu podmiotowi gospodarczemu, na realizację jego własnych celów gospodarczych. Dopiero ten podmiot, jako zarządca, udostępniał linie kolejowe zainteresowanym przewoźnikom kolejowym, w tym właścicielowi. Zdaniem organu podatkowego przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy istotne znaczenie miało to, że właściciel ( będący podatnikiem podatku od nieruchomości ) jest zwolniony z tego podatku w zakresie budowli i usytuowanych pod nimi gruntów tylko wtedy, gdy są one wykorzystywane "wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego", rozumianego jako udostępnianego wyłącznie zainteresowanym przewoźnikom kolejowym, na równych prawach. W niniejszej sprawie infrastruktura kolejowa była przedmiotem umowy dzierżawy zawartej przez właściciela ( przewoźnika ) z innym podmiotem gospodarczym ( zarządcą), tym samym nie jest udostępniana na równych prawach wyłącznie zainteresowanym przewoźnikom. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że budowle kolejowe były wykorzystywane przez A również dla prywatnych celów, gdyż A otrzymywała wynagrodzenie za dzierżawę infrastruktury kolejowej, jak również prowadziła na wydzierżawionych liniach kolejowych usługi przewozowe powiązane ze sprzedażą własnych produktów ( piasku, żwiru),czyli prowadziła przewozy w ramach swojego procesu produkcyjnego.
Organ odwoławczy wskazał na przeprowadzoną przez organ pierwszoinstancyjny dokładną, wręcz drobiazgową analizę dzienników ruchu w powiązaniu ze służbowym rozkładem jazdy pociągów, gdzie wyjaśnione i opisane zostały poszczególne oznaczenia dla : rodzaju pociągu, właściciela taboru kolejowego, rodzaju przewożonego towaru, wreszcie trasy pociągu, nr linii kolejowej.
Odnosząc się do zarzutu, podniesionego w odwołaniu, w kwestii nie zaliczenia budynku nastawnii do budowli kolejowych, organ odwoławczy stwierdził, że rozumienie pojęcia budowla przedstawione zostało w art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej. W pojęciu tym nie mieści się budynek. Tym samym coś co jest budynkiem, a nie budowlą nie korzysta z przedmiotowego zwolnienia.
W kwestii postanowienia z dnia [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia dowodów z informacji dotyczących innego podatnika, organ odwoławczy wyjaśnił znaczenie art. 180 i 188 Ordynacji podatkowej, a następnie zauważył, że w rozpatrywanej sprawie informacje podatkowe dotyczące PKP PLK S.A. – nie miały kompletnie znaczenia dla jej rozstrzygnięcia z uwzględnieniem przedmiotu sprawy.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca A S.A. w K. wniosła o jej uchylenie wskazując na nierozpatrzenie zarzutów podatnika w zakresie ustaleń faktycznych oraz zarzucając naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej w związku z przepisami ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym ( Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.), dalej ustawa kolejowa, poprzez brak jego wykładni i niewłaściwe zastosowanie.
Uzasadniając skargę strona skarżąca podniosła, że w odwołaniu od decyzji podatnik akcentował zagadnienie związane z zakresem prowadzonej działalności gospodarczej. Potencjalny zakres takiej działalności wyliczony jest w statucie Spółki, a na tej podstawie w odpisie z KRS. Z tej bardzo szerokiej możliwości prowadzenia aktywności gospodarczej w bardzo różnych płaszczyznach, nie można jednak wyprowadzać negatywnych skutków podatkowych w procesie stosowania art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej. W przepisie tym nie znajduje odzwierciedlenia pojęcie "proces produkcyjny". Również udostępnianie tras przewoźnikom jest elementem tego procesu. Podatnik, na podstawie posiadanej licencji, uprawniony był do prowadzenia działalności przewoźnika kolejowego, reglamentowanej przepisami ustawy kolejowej. Przyjmowanie więc przez organ odwoławczy, że wykonywanie tejże działalności tj. korzystanie z udostępnionych linii dla celów przewozowych może rodzić negatywne skutki na gruncie podatku od nieruchomości było co najmniej nieuprawnione.
Strona skarżąca przytoczyła fragmenty uzasadnienia wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2007 r. sygn. akt II FSK 14/06 odnoszące się do pojęcia "publiczny transport kolejowy" i jego wykładni oraz za utrwalony uznała pogląd, że "o publicznym charakterze transportu kolejowego przesądza to, czy zarządca udostępnia linie kolejowe uprawnionym przewoźnikom kolejowym, a nie to, że faktycznie z linii korzystają niektórzy z nich, którzy mają w tym interes gospodarczy". Pogląd ten podzielono w zaskarżonej decyzji.
W dalszej kolejności skarżąca wskazała na faktyczne kształtowanie się w Polsce struktury własnościowej całej sieci kolejowej podnosząc, że przeważająca jej część jest zarządzana przez PKP PLK S.A., zaś infrastruktura ta została przekazana temu zarządcy na podstawie umowy dzierżawy. Jednak od tak przekazanej infrastruktury kolejowej nie jest odprowadzany podatek od nieruchomości. Oznacza to łamanie prawa tolerowane przez organy podatkowe i inne podmioty. Skarżąca przedstawiła implikacje zaistniałej sytuacji co do opodatkowania właścicieli tej infrastruktury.
Strona skarżąca podniosła, że w 2010 r. trzy gminy, w których posiada linie kolejowe, uznały jej argumentację, zaś jej pogląd co do stosowania art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej przyjęty został również na terenie właściwości WSA w K.
Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie wyjaśnił kluczowych zwrotów przedmiotowego zwolnienia, w tym np. pojęcia "transport kolejowy", "publiczny transport kolejowy", "na potrzeby", "wyłącznie", przyjmując do stosowania pojęcia zaczerpnięte z ustawy kolejowej, nadając im znaczenie zupełnie potoczne. Według skarżącej pojęcie "wyłącznie" dotyczy zagadnienia sposobu wykorzystania budowli, a to bądź na potrzeby publicznego transportu kolejowego, bądź na inne potrzeby. Jeżeli więc skarżąca, będąc jednocześnie właścicielem w rozumieniu cywilno-prawnym określonych rzeczy, posiadała licencję na wykonywanie przewozów, to w żaden sposób – jako przewoźnik – nie wykorzystywała tych budowli kolejowych na "potrzeby własne jednostki". Wręcz przeciwnie, będąc licencjonowanym przewoźnikiem, skarżąca korzystała z budowli kolejowych na takich samych zasadach, jak inni przewoźnicy.
Strona skarżąca podniosła, że " potrzeby własne" jest pojęciem bliżej nieokreślonym bądź potocznym bądź wynikającym z ustawy kolejowej. W pierwszym przypadku należy uznać, że każdy zarządca wykorzystuje infrastrukturę na własne potrzeby, gdyż z tego tytułu osiąga przychód. Przyjęcie tej tezy powoduje, że omawiany przepis jest martwy, gdyż każdy zarządca prowadzi działalność gospodarczą polegającą właśnie na zarządzaniu, w tym udostępnianiu posiadanej infrastruktury. W drugim przypadku odwołanie się do ustawy kolejowej prowadzi do wniosku, że z całą pewnością sytuacja taka w niniejszej sprawie nie występuje.
Skarżąca zauważyła, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej należy do kategorii zwolnień przedmiotowych a nie podmiotowych. Ponadto art. 7 kilkakrotnie posługuje się zwrotami "zajęta pod", "służące", "położone", "zajęte na".
W każdym z tych przypadków ustawodawca wydaje się rozróżniać zagadnienie własności w rozumieniu cywilno-prawnym, czy tytułu posiadania, od aktualnego "przeznaczenia" tych przedmiotów opodatkowania. Jest to zasadny zabieg legislacyjny.
Według strony skarżącej przyjęcie poglądu, iż przekazanie infrastruktury kolejowej zarządcy na podstawie umowy dzierżawy wyklucza przedmiotowe zwolnienie to niewątpliwie cała infrastruktura PKP winna zostać opodatkowana i to znacznie przed 2005 r.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Oceniając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że stan faktyczny sprawy był w zasadzie bezsporny. Jak ustaliły to organy podatkowe i czemu strona skarżąca nie przeczyła w badanym roku podatkowym A prowadziła działalność gospodarczą m.in. w zakresie eksploatacji złóż kruszyw oraz świadczenia usług przewozowych w transporcie kolejowym. W ramach wykonywanej przez A działalności przewozowej, transportowane były również produkty własne A ( kruszywa, piasek ). Budowle kolejowa służące do ruchu pojazdów kolejowych na przedmiotowej linii kolejowej stanowiły własność A, zaś grunty pod tymi budowlami znajdowały się w jej wieczystym użytkowaniu.
Poza sporem było również, iż 2005 r. A, jako właściciel przedmiotowej infrastruktury kolejowej, pełniła funkcję przewoźnika kolejowego, a jej zarządcą był inny podmiot gospodarczy tj. A1 sp. z o.o. w K., której większościowym udziałowcem była A S.A. w K. tj. podatnik. Na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] podatnik ( A ) oddał teren i infrastrukturę kolejową w dzierżawę A1 spółka z o.o., która zobowiązała się do zapłaty czynszu dzierżawnego. Bezsporne było, że zarządca udostępniał przedmiotowe linie kolejowe wszystkim potencjalnym użytkownikom tj. uprawnionym przewoźnikom kolejowym, w tym podatnikowi.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy podatkowej podatnikami podatku od nieruchomości są (...) osoby prawne (...) będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 ( pkt 1 ), użytkownikami wieczystymi gruntów ( pkt 3 ). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle kolejowe stanowiące całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy – wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty.
Poza sporem było, że przedmiotowe budowle kolejowe odpowiadały warunkom z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej, zaś spór dotyczył tego czy budowle te były w badanym roku podatkowym "wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego".
Ustawa regulująca m.in. zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową i jej utrzymania, zasady prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych czy zasady i instrumenty regulacji transportu kolejowego jest ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
( t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.), dalej ustawa kolejowa. Ustawa ta w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. stanowiła, że jej przepisów nie stosuje się do kolejowego transportu wewnątrzzakładowego ( art. 3 pkt 2 ) oraz określała znaczenie użytych w ustawie pojęć jak infrastruktura kolejowa ( art. 4 pkt 1), linia kolejowa ( art. 4 pkt 2) czy zarządca infrastruktury ( art. 4 pkt 7 ). W myśl art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy kolejowej zarządzanie infrastrukturą kolejową polega na : udostępnianiu tras pociągów dla przejazdu pociągów na liniach kolejowych i świadczenia usług z tym związanych ( pkt 4 ) i zarządzaniu nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej ( pkt 5 ). Zgodnie z treścią art. 29 ustawy kolejowej udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej z zastrzeżeniem ust. 2 ( ust. 1 ), zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielanych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, o których mowa w art. 32, zwanym dalej "regulaminem", z zachowaniem zasady równego ich traktowania ( ust. 2 ), przewoźnik kolejowy nabywa prawo do korzystania z przydzielonych i wyznaczonych w rozkładzie jazdy pociągów tras pociągów po zawarciu odpowiedniej umowy z zarządcą ( ust. 3), z tytułu udostępniania infrastruktury kolejowej jej zarządca pobiera opłaty, o których mowa w art. 33 ( ust. 4). Kolejne przepisy tej ustawy, w art. od 30 do 35 stanowią m.in. o kierowaniu i przydzielaniu tras pociągów, sposobach i warunkach korzystania z tras pociągów, regulaminie opracowywanym przez zarządcę, wysokości opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej przez przewoźników kolejowych, ich podwyższeniu czy obniżeniu. Natomiast stosowanie do art. 36 pkt 2 ustawy kolejowej przepisów art. 29 – 35 nie stosuje się do infrastruktury kolejowej przeznaczonej do użytku właściciela w celu wykonywania przewozów rzeczy wyłącznie dla jego własnych potrzeb.
Należy w tym miejscu zauważyć, że obowiązujące w 2005 r. przepisy ustawy podatkowej nie odsyłały do stosowania przepisów ustawy kolejowej w zakresie opodatkowania bądź zwolnienia z opodatkowania budowli kolejowych oraz nie posługiwały się pojęciem infrastruktury kolejowej. Należy także stwierdzić, że przepisy ustawy kolejowej nie wyłączały możliwości wykonywania funkcji zarządcy infrastruktury ( kolejowej ) przez podmioty nie będący jej właścicielem czy samoistnym posiadaczem.
Stosownie do brzmienia art. 693 § 1 k.c. przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. W umowie dzierżawy można zawrzeć zastrzeżenie, że oprócz czynszu dzierżawca będzie obowiązany uiszczać podatki i inne ciężary związane z własnością lub z posiadaniem przedmiotu dzierżawy ( art. 702 k.c.). Zastrzeżenie to ma na celu zwolnienie dłużnika z obowiązku świadczenia. W niniejszej sprawie zastrzeżenie takie nie miało miejsca, gdyż w umowie dzierżawy przedmiotowej "infrastruktury kolejowej" zawarto w § 4 pkt 2 zapis, iż podatki od nieruchomości obciążać będą wydzierżawiającego ( tj. A ).
Umowa dzierżawy jest umową konsensualną i wzajemną, dochodzącą do skutku poprzez zgodne oświadczenie woli obu stron, z których każda zobowiązuje się wobec drugiej do określonych świadczeń, będących odpowiednikiem świadczeń drugiej strony. Umowa dzierżawy nie przenosi prawa własności, oddanych do używania dzierżawcy, rzeczy. Przenosi wyłącznie posiadanie takiej rzeczy w zakresie możliwości jej użytkowania i pobierania z niej pożytków.
Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przepis ten stanowi odpowiednik art. 2 ust. 1 wcześniejszej ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Działalność gospodarcza może polegać na wykonywaniu transportu kolejowego towarów, wynajmie i dzierżawie, czy zarządzaniu nieruchomościami na zlecenie lub zarządzaniu infrastrukturą kolejową.
Poza sporem było, że "infrastruktura kolejowa" jako zbiór rzeczy, które nie ulegają zniszczeniu przez samo ich używanie i pobieranie z nich pożytków, może stanowić przedmiot dzierżawy. Zaś jej wydzierżawienie innemu podmiotowi (dzierżawcy) stanowiło rodzaj działalności gospodarczej A
( wydzierżawiającego ), gdyż z tego tytułu A otrzymała zarobek ( czynsz dzierżawny), a działalność ta wykonywana była przez A w sposób zorganizowany i ciągły oraz we własnym imieniu. Wydzierżawiając przedmiotową infrastrukturę A pozostawała właścicielem wchodzących w jej skład budowli kolejowych ( w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej ). Infrastruktura ta stanowiła – jako rzeczy o określonych właściwościach, "przedmiot" wykorzystywany w prowadzonej przez A działalności gospodarczej. Tak określony "przedmiot" (infrastruktura kolejowa ) służyła A, jako właścicielowi, do realizacji jej własnej działalności gospodarczej – w postaci wydzierżawienia ( wynajęcia ) majątku , nie związanej z potrzebami publicznego transportu kolejowego. A będąca właścicielem budowli kolejowych poprzez ich wydzierżawienie wykorzystała je na własne potrzeby, we własnym interesie. Udostępniła przedmiotową infrastrukturę wyłącznie dzierżawcy ( zarządcy infrastruktury ), a nie zainteresowanym przewoźnikom kolejowym, na równych prawach.
Dlatego też można stwierdzić, że w 2005 r. budowle kolejowe, a także zajęte pod nie grunty, nie korzystały ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej, w sytuacji, gdy podatnik będący ich właścicielem ( wieczystym użytkownikiem gruntów), w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, wydzierżawił je innemu podmiotowi pełniącemu funkcję zarządcy obejmującej również te budowle, "infrastrukturę kolejową".
Zarządca "infrastruktury kolejowej", o ile nie spełnia warunków z art. 3 ustawy podatkowej, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Tym samym nie dotyczy go zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Należy przy tym zauważyć, że omawiane zwolnienie ma charakter przedmiotowy co powoduje, że jakakolwiek inne niż wskazane w powołanym wyżej przepisie wykorzystanie wymienionych tam budowli kolejowych skutkuje jego niezastosowaniem. Wydzierżawienie budowli kolejowych innemu podmiotowi ( zarządcy infrastruktury kolejowej ) wyłącza możliwość uznania, że budowle te wykorzystywane są wyłącznie, a więc jedynie, na potrzeby publicznego transportu kolejowego nawet wówczas, gdy ich dzierżawca jako zarządca infrastruktury w skład której wchodzą te budowle, udostępnia ją zainteresowanym przewoźnikom, w tym wydzierżawiającemu.
Budowle kolejowe, które w 2005 roku nie były wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, lecz również na potrzeby innego rodzaju, w tym do prowadzenia działalności gospodarczej ich właściciela, nie korzystały ze zwolnienia opisanego w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej.
O publicznym charakterze transportu kolejowego przesądza to czy zarządca udostępnia linie kolejowe wyznaczonym przewoźnikom kolejowym, zaś o wyłącznym wykorzystywaniu budowli kolejowych na potrzeby tak określonego transportu decyduje stan faktyczny wykluczający ich wykorzystywanie na inne potrzeby niż potrzeby publicznego transportu kolejowego.
Nie można mówić o wyłącznie publicznym charakterze transportu kolejowego w przypadku, gdy dana infrastruktura kolejowa przeznaczona jest do użytku nie tylko uprawnionym przewoźnikom kolejowym lecz również jej właściciela, w celu wykonywania przewozów rzeczy wyłącznie dla jego własnych potrzeb. Tego rodzaju transport można nazwać transportem na potrzeby podmiotu gospodarczego realizującego własne przedsięwzięcie (produkcja i sprzedaż), jako transport, w ramach jednego przedsiębiorstwa, np. z miejsca produkcji do miejsca zbytu.
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że w badanym okresie podatnik przewoził przedmiotowymi liniami kolejowymi usytuowanymi na terenie Gminy własne produkty w celach służących wykonywanej działalności gospodarczej. Świadczy o tym dokonana przez organ pierwszoinstancyjny analiza zgromadzonych dokumentów w tym dzienników ruchu oraz służbowego rozkładu jazdy pociągów. W skardze strona skarżąca nie kwestionowała tej okoliczności podnosząc, że fakt dokonywania przez nią przewozów dla różnych kontrahentów nie może wprowadzać negatywnych skutków podatkowych w procesie stosowania art.7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej. Pogląd taki nie wydaje się być uzasadniony już choćby z tego powodu, iż odmiennie niż inni przewoźnicy świadczący usługi przewozowe na przedmiotowych liniach, była ich "właścicielem", czerpiąc z tego tytułu określone korzyści ( czynsz dzierżawny), których pozbawieni byli inni przewoźnicy.
Skoro, jak w niniejszej sprawie podatnik odpłatnie, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej innej niż transport kolejowy, wydzierżawił innemu podmiotowi infrastrukturę kolejową, w skład której wchodziły, będące jego własnością, budowle kolejowe, wykorzystując je w ten sposób dla własnych celów gospodarczych, a ponadto wykorzystywał wydzierżawioną infrastrukturę, której był właścicielem, w celu wykonywania przewozów rzeczy wyłącznie dla własnych potrzeb, przewożąc własne produkty w związku z ich sprzedażą, po własnych choć wydzierżawionych liniach kolejowych, to tak wykorzystywane budowle kolejowe nie były budowlami wykorzystywanymi wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego.
W skardze podatnik nie podważał stanowiska organu podatkowego w zakresie braku podstaw prawnych do objęcia przedmiotowym zwolnieniem budynków. Tym niemniej Sąd zauważa, że omawiane zwolnienie ( w 2005 r.) obejmowało wyłącznie budowle kolejowe oraz wymienione tam instalacje i urządzenia ( oraz grunty ), a nie infrastrukturę kolejową w rozumieniu przepisów prawa kolejowego ( np. budynek nastawnii). Ponadto, na co wskazał organ odwoławczy, definicję "budynku" czy "budowli" zawiera przypis art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy podatkowej, odwołującej się do przepisu prawa budowlanego a nie ustawy kolejowej.
Dlatego też organy podatkowe słusznie uznały, że przedmiotowe budowle kolejowe nie spełniają warunków opisanych w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej i nie korzystają z przewidzianego tym przepisem zwolnienia od podatku od nieruchomości.
Podniesiony w skardze zarzut błędu w ustaleniach faktycznych był nieuzasadniony, gdyż poza kwestionowaniem zasadności opodatkowania przedmiotowych nieruchomości i braku opodatkowania innego podmiotu ( PKP S.A.) skarżący nie wskazał na czym błąd ten miałby polegać.
Sąd zauważa, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie decyzji będącej przedmiotem skargi i tylko podatnika skargę taką składającego. Badanie okoliczności prawnopodatkowych innych podmiotów będących jakoby w podobnej co skarżąca sytuacji wykraczało poza zakres niniejszego postępowania i rozstrzyganej sprawy. Tym samym organ odwoławczy zasadnie uznał, że dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z informacji dotyczących innego podatnika nie mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie miało znaczenia dla oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Nie doszło więc do naruszenia art. 180 i 187 Ordynacji podatkowej. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miała również wpływu okoliczność istnienia w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia ( z dnia [...]) w sprawie zwrotu podatku skoro podatnik rozstrzygnięcia tego nie kwestionował a zwrot podatku został dokonany. Strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała by wydanie wskazanego postanowienia miało jakiekolwiek znaczenie w rozstrzyganej sprawie.
Skoro zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło