I OW 192/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-02

Skład orzekający: Monika Nowicka, Joanna Runge- Lissowska, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej jest organ gminy, w której znajduje się dom pomocy społecznej, czy organ gminy właściwej miejscowo dla osoby ubiegającej się o umieszczenie, zgodnie z miejscem zamieszkania?
Ratio decidendi
Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej jest organ gminy, w której osoba ubiegająca się o umieszczenie ma miejsce zamieszkania, rozumiane jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Miejsce zamieszkania nie musi być tożsame z miejscem zameldowania. W przypadku, gdy osoba przebywa w domu pomocy społecznej i składa wniosek o umieszczenie w tym samym domu, potwierdza to zamiar stałego pobytu w tej miejscowości, co czyni organ gminy właściwym.
Stan faktyczny
Wójt Gminy W. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Prezydentem Miasta Ż. w sprawie wniosku G. G. o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w B. Wójt Gminy W. uważał, że właściwy jest Prezydent Miasta Ż., ponieważ G. G. była tam zameldowana. Prezydent Miasta Ż. natomiast wskazywał na Wójta Gminy W., argumentując, że G. G. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w B. z zamiarem stałego pobytu, a jej więzi z Ż. zostały zerwane.
Rozstrzygnięcie
Wskazano Wójta Gminy W. jako organ właściwy w sprawie rozpatrzenia wniosku G. G. o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy W. a Prezydentem Miasta Ż. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku G. G. o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. postanawia: wskazać Wójta Gminy W. jako organ właściwy w sprawie Wnioskiem z dnia 10 listopada 2011 r. Wójt Gminy W. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy nim, a Prezydentem Miasta Ż. w sprawie rozpatrzenia wniosku G. G. o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że G. G. jest zameldowana na pobyt stały w mieszkaniu wnuka w Ż. oś. [...]. Z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika zaś, że decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania. Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie — w chwili ubiegania się o umieszczenie w domu pomocy społecznej. G. G. w dniu kierowania do domu pomocy społecznej nie była mieszkanką Gminy W. Jej pobyt na terenie Gminy W. związany jest z miejscem korzystania ze świadczeń pomocy społecznej w formie usług polegających na całodobowej opiece pielęgnacyjnej i rehabilitacyjnej wraz z żywieniem, sprzątaniem i praniem, w domu pomocy społecznej a nie z miejscem zamieszkania. Procesy życiowe G. G. były związane z Gminą Ż. Na terenie małej Gminy W. znajdują się trzy domy pomocy społecznej – Wojewody, finansowany z budżetu państwa oraz wyznaniowy z miejscami komercyjnymi i prywatny. Uznanie że Gmina W. jest właściwa skutkowałoby konstatacją jakoby gmina położenia domu pomocy społecznej była właściwa do rozpatrywania wszelkich spraw mieszkańców tych domów przebywających tam na zasadach "komercyjnych" tj. bez skierowania właściwego organu. Wobec tego wniesiono o wyznaczenie Prezydenta Miasta Ż. jako organu właściwego do załatwienia wniosku G. G. o umieszczenie jej w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Ż. wniósł o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego poprzez wskazanie Wójta Gminy W., jako organu właściwego do rozpoznania wniosku G. G. W uzasadnieniu wskazano, że G. G. w swoim wniosku zwróciła się o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B., aktualnie przebywając w tym Domu i będąc tam zameldowaną do dnia [...] grudnia 2012 r. G. G. od 2010 r. nie zamieszkuje w Mieście Ż., gdyż wraz z wnukiem J. P. wyjechała za granicę, a mieszkanie, w którym zamieszkiwała przed wyjazdem stanowi własność wnuka J. P. i jest obecnie wynajmowane. G. G. nie ma więc możliwości ponownego w nim zamieszkania. G. G. zamieszkała w Domu Pomocy Społecznej "[...]" ze względu na swój stan zdrowia i konieczność opieki osób drugich co pozwala na przyjęcie, że przebywa na terenie gminy W. z zamiarem stałego pobytu. Tam znajduje się jej centrum interesów życiowych. O stałości pobytu na danym terytorium decyduje takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych majątkowych interesów. G. G. zerwała swoje więzi z Miastem Ż. od czasu wyjechania za granicę tj. od 2010 r. i nie zamierza powrócić do mieszkania gdzie jest zameldowana na pobyt stały, gdyż mieszkanie to nie stanowi jej własności i jest wynajmowane innym osobom. G. G. nie ma rodziny zamieszkałej na terenie Ż., która mogłaby wspomóc ją w codziennym funkcjonowaniu. Od czasu powrotu do kraju G. G. nie przebywała na terenie gminy Ż., lecz u swojej wnuczki E. Ł. w P. przy ul. [...]. Obecnie centrum interesów życiowych strony znajduje się w B., z Ż. strona utraciła wszelkie więzi, poza tym, że jest zameldowana w Ż. G. G. przebywa w B. położonej na terenie gminy W. i ma tam zamiar dalszego pobytu o czym świadczy złożenie wniosku o umieszczeniem w DPS "[...]". Jako miejsce mieszkania strony należy uznać miejscowość B. w gminie W., co prowadzi do wniosku, że organem właściwym do udzielenia stronie pomocy jest Wójt Gminy W. Nawet gdyby stosować art. 21 §2 kpa, to i tak Prezydent Miasta Ż. nie byłby właściwy do rozpatrzenia wniosku G. G., gdyż zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania nie nastąpiło na terenie Miasta Ż. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 §1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Wójtem Gminy W. położonej w obszarze właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, a Prezydentem Miasta Ż. położonego w obszarze właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Organy te nie mają zatem wspólnego organu wyższego stopnia właściwego - w ramach art. 22 §1 pkt 1 kpa - do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu kompetencyjnego, dlatego właściwym do rozstrzygnięcia tego sporu jest Naczelny Sąd Administracyjny. Spór kompetencyjny powstał na tle stosowania art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.) w którego ust. 1 stwierdzono, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Właściwość organu administracji w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej ustala się zatem według miejsca zamieszkania osoby wnioskującej, które to miejsce jest kategorią prawa cywilnego unormowaną w art. 25 kc, będące miejscowością, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Miejsce zamieszkania osoby fizycznej nie musi być zatem tożsame z miejscem jej zameldowania. Meldunek jest bowiem czynnością jedynie techniczną, administracyjną, związaną z miejscem faktycznego pobytu osoby. O zamiarze natomiast jej stałego pobytu w określonej miejscowości decyduje wola tej osoby. Miejscem zamieszkania G. G. w dacie wystąpienia z wnioskiem o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. była ta miejscowość. Wnioskodawczyni mieszka bowiem dotychczas w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. na podstawie złożonej przez siebie prośby i jej zaakceptowaniu przez prowadzących ten Dom. Wnioskując o umieszczenie jej w tym Domu potwierdza tym samym zamiar dalszego zamieszkiwania w tym miejscu, co w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 25 kc stanowi o spełnieniu ustawowej przesłanki zamieszkiwania na terenie gminy B. W związku z powyższym, organem właściwym do rozstrzygnięcia wniosku G. G. o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej jest Wójt Gminy W., dlatego na podstawie art. 15 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło