II SA/Bk 815/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 lutego 2012 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego - oddala skargę.- Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...].10.2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Pani B. Z. (zwanej również Skarżącą) od decyzji z dnia [...].09.2011 r. nr [...]wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta G. przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. dotyczącej ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 01.02.2009 r. do 30.09.2009 r. w kwocie 4.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami w wys. 1.172,32 zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, na skutek wniosku Skarżącej z dnia [...].10.2008 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. decyzją z dnia [...].10.2008 r. nr [...] przyznał ww. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł miesięcznie od 1.10.2008 r. do 30.09.2009 r. Następnie decyzją z dnia [...].07.2011 r. nr [...], w wyniku wznowienia postępowania powyższa decyzja została uchylona i przyznano Skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1.10.2008 r. do 31.01.2009 r., albowiem organ I instancji w dniu 7.06.2009 r. otrzymał pismo Sądu Okręgowego w Ł. nr [...] z [...].06.2011 r. informujące o zamknięciu postępowania w sprawie dotyczącej dochodzenia roszczeń alimentacyjnych od dłużnika przebywającego za granicą -Pana C.R.Z.(ojca Skarżącej) w związku z jego śmiercią w dniu 13.01.2009 r. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...].08.2011 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż w dniu wydania decyzji z dnia [...].10.2008 r. nie istniała jeszcze okoliczność faktyczna w postaci zgonu dłużnika alimentacyjnego, który nastąpił dopiero w dniu 13.01.2009 r. W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca podniosła, że jest ona wadliwa, gdyż o śmierci ojca dowiedziała się dopiero z informacji sądu z dnia [...].06.2011 r. Wskazała, że do ww. daty pobierała nieświadomie świadczenie z funduszu alimentacyjnego, które przeznaczała na studia i wyżywienie. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że stanowisko organu pierwszej instancji jest prawidłowe. W uzasadnieniu Kolegium zaznaczyło, że śmierć dłużnika alimentacyjnego spowodowała ustanie przyczyny wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego od dnia 1.02.2009 r. W tym stanie rzeczy pobrane przez Skarżącą świadczenia w okresie od dnia 1.02.2009 r. do 30.09.2009 r. są świadczeniami nienależnymi na podstawie art. 2 pkt 7 lit.a ustawy z dnia 7.09.2007 r. w sprawie pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "ustawą", i podlegają zwrotowi na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy. Końcowo organ odwoławczy zaznaczył jednak, że zgodnie z art. 23 ust. 8 ustawy. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Ł. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta G. może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Stąd też Kolegium wskazało, że Skarżąca może wystąpić z oddzielnym wnioskiem do ww. organu. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że decyzje SKO w Ł. są niezgodne z prawem. Oświadczyła, że ani ona, ani jej najbliższa rodzina nie miała kontaktów i informacji o miejscu pobytu dłużnika alimentacyjnego– C. Z. Dodała również, że w związku z tym, że Sąd Okręgowy w Ł. od 2008 do 2010 roku informował ją o stanie sprawy dotyczącej dochodzenia roszczeń dłużnika alimentacyjnego przebywającego zagranicą, była w przekonaniu, że posiada uprawnienia do korzystania ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Sąd, badając legalność zaskarżonych decyzji w oparciu o wspomniane wyżej kryteria stwierdził, że odpowiadają ona prawu, tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 7.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów określającej zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego w przypadku bezskuteczności egzekucji, warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów zwanych dalej "świadczeniami z funduszu alimentacyjnego", zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zasady finansowania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych. Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. a ustawy, nienależnie pobrane świadczenie oznacza świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części. W myśl z kolei art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Z prawidłowo ustalonych przez organy administracyjnej w sprawie okoliczności faktycznych wynika, iż decyzją z dnia [...].10.2008 r. przyznano Skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1.10.2008 r. do 30.09.2009 r. Powyższa decyzja zawierała jednocześnie pouczenie, w którym - z powołaniem stosownych przepisów ustawy - wskazano, że w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. Wskazano również, że z mocy art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że na skutek dostarczenia w dniu 6.06.2009 r. do organu pierwszej instancji pisma Sądu Okręgowego w Ł. nr [...] z [...].06.2011 r. informującego o zamknięciu postępowania w sprawie dotyczącej dochodzenia roszczeń alimentacyjnych od dłużnika przebywającego za granicą -Pana C. R. Z. (ojca Skarżącej) w związku z jego śmiercią w dniu 13.01.2009 r., decyzją z dnia [...].07.2011 r. (po wznowieniu postępowania) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. uchylił własną decyzję z dnia [...].10.2008 r. i przyznał świadczenie alimentacyjne w wysokości 500,00 zł miesięcznie na okres od 01.10.2008 r. do 31.01.2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że wprawdzie decyzją z dnia [...].10.2008 r. zostało Skarżącej przyznane świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł na okres od 01.10.2008 r. do 30.09.2009 r., ale śmierć dłużnika alimentacyjnego w dniu 13.01.2009 r. spowodowała ustanie przyczyny wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do miesiąca lutego 2009 r. W związku z powyższym przyznano Skarżącej świadczenie w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 01.10.2008 r. do 31.01.2009 r. Z akt sprawy wynika również, że po rozpatrzeniu odwołania Kolegium decyzją z dnia [...].08.2011 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji, w związku z brakiem postawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Następnie decyzją z dnia [...].09.2011 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ustalił wysokość nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz Skarżącej w okresie od 01.02.2009 r. do 30.09.2009 r. w kwocie 4.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 1.172,32 zł. . Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy zaskarżoną decyzją. Zdaniem Sądu w tych okolicznościach sprawy, wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku Skarżącej, organy rozpoznające sprawę prawidłowo uznały, mając na względzie wyżej powołany art. 2 pkt 7 lit.a ustawy , że w związku ze śmiercią ojca Skarżącej w dniu 13.01.2009 r., począwszy od dnia 1.02.2009 r. do 30.09.2009 r. nie należą się jej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W związku z powyższym , skoro Skarżąca pobrała je nienależnie, jest zobowiązana zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. W ocenie Sądu brak podstawy prawnej do świadczenia alimentacyjnego miał charakter obiektywny. Obowiązek alimentacyjny wygasa niezależnie od wiedzy osoby pobierającej świadczenie o śmierci dłużnika alimentacyjnego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 473/11, opublikowane na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem zarzuty strony skarżącej dotyczące braku wiedzy o zgonie dłużnika alimentacyjnego są bezzasadne. Należy również zaznaczyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w zaskarżonej decyzji pouczyło Skarżącą, że może zwrócić się Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z prośbą o umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami za zwłokę w całości lub części , rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności (art. 23 ust. 8 ustawy). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację rozstrzygnięć organów obu instancji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 kpa). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.