VII SAB/Wa 195/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi G. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] I. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania odwołania G. C. z dnia 17 sierpnia 2011 roku od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia i zwrotu akt organowi, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego G. C. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. G. C. złożył, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę datowaną na dzień 7 października 2011 r. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], polegającą na nie rozpoznaniu przez ten organ jego odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. W skardze wskazał, iż w dniu 17 sierpnia 2011 r. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2011 r. za pośrednictwem tego organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Odwołanie wpłynęło do organu II instancji w dniu 23 sierpnia 2011 r. Mimo ustawowego okresu, skarżący nie otrzymał żadnej odpowiedzi, a zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwanej dalej k.p.a.) powinienem zostać poinformowany o nie załatwieniu sprawy w terminie. W dniu 23 września 2011 r. skarżący wystąpił z ponagleniem do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Sprawa nie została jednak załatwiona przez organ odwoławczy pomimo osobistych i telefonicznych monitów skarżącego w sprawie. W odpowiedzi na ww. skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i złożyło wyjaśnienia w związku ze złożoną przez G. C. skargą na bezczynność. Organ wskazał, iż Kolegium dwukrotnie, pismami z 4 października 2011 r. oraz z dnia 3 listopada 2011 r. informowało zainteresowanego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy oraz o przyczynach nierozpoznania jego odwołania w terminie miesięcznym. Organ podniósł, iż w szczególności przyczyną drugiego przedłużenia terminu załatwienia sprawy była potrzeba rozwiązania przez Naczelny Sąd Administracyjny (rozprawa w dniu 10 listopada 2011 r.) istotnych wątpliwości prawnych, zaistniałych w sprawie o identycznym stanie faktycznym, jaki zaistniał w sprawie G. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Rozpatrując skargę na bezczynność organu Sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Natomiast na podstawie art. 149 § 1 tej ustawy Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności albo stwierdzenia lub uznania uprawnienia czy obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania decyzji lub innego aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej aktu i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa. Rozstrzygnięcie sprawy powinno nastąpić niezwłocznie. W szczególności niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ, o czym stanowi art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.). Sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w terminach określonych w powołanym art. 35 k.p.a. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego, do którego wydania był zobowiązany. Zauważyć należy, iż zasada legalizmu, o której mowa w art. 6 k.p.a., odnosi się również do przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia sprawy administracyjnej. Terminy określone w art. 35 k.p.a. są to terminy maksymalne. Przepis ten koresponduje z art. 12 k.p.a., który ustanawia zasadę szybkości postępowania. Organy administracji publicznej zobowiązane są działać sprawnie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. W przypadkach skarg na bezczynność organów, kontrola sprawowana przez sądy administracyjne ogranicza się do zbadania, czy postępowanie organu zaskarżane jako bezczynność nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. W tym zakresie kwestia bezczynności organu administracji publicznej zdeterminowana jest określoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, a także terminami załatwienia spraw określonymi w przepisach art. 35 § 3 i § 4 k.p.a., w tym instytucją zawiadamiania stron o przypadkach niezałatwienia sprawy w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Organ wyznaczający na podstawie art. 36 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 § 2 k.p.a. i art. 35 § 1 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu. Organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w przepisach art. 7, 12 § 1 i 35 k.p.a. Organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu orzeczenia. Treść obowiązku wynikającego z art. 35 § 1 k.p.a. oznacza zakaz nieuzasadnionego przedłużania postępowania w sprawie. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał istnienie bezczynności organu, co dało podstawę do nałożenia obowiązku określonego w wyroku. Uwagi powyższe są szczególnie ważne przy ocenie zarzutu bezczynności organu, który jest centralnym organem administracji publicznej zobowiązanym do kontroli działalności innych organów orzekających w przedmiotowej kategorii spraw. W niniejszej sprawie skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2011r. odmawiającej zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w dniu 17 sierpnia 2011r. i do dnia 2 lutego 2012r. ( tj. do dnia rozprawy ) odwołanie to nie zostało rozpoznane. W dniu 4 października 2011r. organ odwoławczy na podstawie art. 36 § 2 kpa poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 31 października 2011r, a następnie w dniu 3 listopada 2011r. o przedłużeniu ponownym do dnia 30 listopada 2011r. Powodem przedłużenia terminu załatwienia sprawy była potrzeba rozwiązania przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnych wątpliwości prawnych zaistniałych w sprawie o sygn. akt. VIISA/Wa 1041/10 o identycznym stanie faktycznym jaki zaistniał w sprawie G. C. W piśmie z dnia 3 listopada 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało skarżącego, że sprawa przed NSA została wyznaczona na dzień 10 listopada 2011r. Mimo upływu blisko trzech miesięcy od tej daty i wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej wymienionej sprawie organ odwoławczy nie rozpoznał odwołania G. C. z dnia 17 sierpnia 2011r. Bezsporny zatem jest fakt bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Na marginesie już tylko zauważyć należy, że sprawa przed NSA na którą powoływał się organ przedłużając dwukrotnie termin do rozpoznania odwołania dotyczyła zupełnie innego stanu faktycznego choć dotyczyła odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy ( skarżący został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu ). Rozpoznając przedmiotową sprawę, SKO w Warszawie wyda akt administracyjny w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.