VI SA/Wa 2162/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-02
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Izabela Głowacka-Klimas, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo ochronne na znak towarowy może zostać unieważnione z powodu zgłoszenia znaku w złej wierze i sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, gdy znak ten nie jest używany, a zgłoszenie ma na celu obejście skutków prawnych wygaśnięcia wcześniejszych znaków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy jest zasadne, gdy znak został zgłoszony w złej wierze, tj. z zamiarem nieużywania go do oznaczania własnych towarów, lecz w celu obejścia skutków prawnych wygaśnięcia wcześniejszych znaków. W takiej sytuacji rejestracja znaku jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i może zostać unieważniona na podstawie art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej.Stan faktyczny
G. INC. z siedzibą w USA posiadało prawo ochronne na znak towarowy GAP udzielone przez Urząd Patentowy RP w 2006 roku. W 2008 roku M. P. złożyła wniosek o unieważnienie tego prawa, zarzucając, że znak nie jest używany w Polsce, a jego rejestracja służy blokowaniu innych przedsiębiorców. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą w podobnym zakresie i posiada własne znaki towarowe GAPPOL. Urząd Patentowy unieważnił prawo ochronne na znak GAP, uznając, że zgłoszenie znaku było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż miało na celu obejście skutków wygaśnięcia wcześniejszych znaków GAP z powodu nieużywania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę G. INC. na decyzję Urzędu Patentowego RP unieważniającą prawo ochronne na znak towarowy GAP.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi G. INC. z siedzibą w S., Stany Zjednoczone Ameryki Północnej na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy GAP oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego unieważnił prawo ochronne na znak towarowy GAP nr [...] udzielone na rzecz G. Inc. z siedzibą w S., USA, skarżącej w niniejszej sprawie.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz G. Inc., USA, prawa ochronnego na znak towarowy słowny GAP zgłoszony [...] czerwca 2001 r. przeznaczony do oznaczania towarów w klasie nicejskiej 18, 25 – nr [...].[...] października 2008 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek M. P. (uczestniczki postępowania w niniejszej sprawie) o unieważnienie prawa ochronnego objętego ww. decyzją.
W podstawie prawnej wskazano naruszenie art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
W piśmie z dnia [...] września 2010 r. wnioskodawczyni wskazała jako podstawę żądania art. 29 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych.
Ostatecznie jednak wnioskodawczyni wskazała art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych w części dotyczącej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Wnioskodawczyni stwierdziła, że uprawniony nie wystąpił o udzielenie prawa ochronnego po to, by opatrywać znakiem towarowym produkowane przez siebie towary, ale przedsięwziąć czynność "na wszelki" wypadek przewidując, że w przyszłości będzie opatrywał zarejestrowanym znakiem produkowane przez siebie towary. Zdaniem wnioskodawczyni uprawniony blokuje swoimi działaniami innych przedsiębiorców, uniemożliwiając im w istocie uzyskanie rejestracji lub wprowadzenie oznakowanych nim towarów do obrotu. Tymczasem produkty opatrzone znakiem GAP są nieobecne na polskim rynku, brak jest w Polsce sklepów firmowych firmy G. INC., zakupienie towarów jest możliwe jedynie przez Internet za pośrednictwem serwisów aukcyjnych, które sprowadzają ze Stanów Zjednoczonych towary opatrzone znakiem GAP i je następnie odsprzedają. Zatem ewentualne pojawianie się na polskim rynku towarów uprawnionego nie jest konsekwencją jego inicjatywy a działań podmiotów z nim nie związanych. Wnioskodawczyni wniosła także o dołączenie do akt niniejszego postępowania akt postępowań w sprawach jakie toczyły odnośnie znaków GAP tj. Sp. [...] oraz Sp. [...]. Jej zdaniem mają one istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, ponieważ Urząd Patentowy w tych sprawach uznał za wygasłe prawa z rejestracji znaków GAP o nr [...] oraz [...], z uwagi na ich nieużywanie, a wnioskodawcą w tych sprawach była wnioskodawczyni.
Co do interesu prawnego w unieważnieniu przedmiotowego znaku wnioskodawczyni wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarczą w tym zakresie co uprawniony i aktualnie zakres ten uległ jeszcze poszerzeniu, co potwierdza uwierzytelniony odpis zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej. Nadto wskazała, że jest uprawnioną do znaku GAPPOL o nr [...] (słowno - graficznego) oraz znaku słownego "gappol" o nr [...] i że ubiega się o zarejestrowanie w UPRP znaków towarowych GAP pod nr [...] i [...]. Właśnie tym zgłoszonym znakom Urząd Patentowy przeciwstawił znaki GAP należące do uprawnionego, będące znakami spornymi w niniejszej sprawie. Ponadto wnioskodawczyni uzasadniając swój interes prawny w sprawnie powołała się na art. 20 i 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i wynikającą z niego zasadę wolności działalności gospodarczej. Jej zdaniem, intencją uprawnionego, co wynika właśnie ze stanowiska uprawnionego w sprawach Sp. [...] oraz Sp. [...], nie było uzyskanie ochrony po to, by znakami tymi oznaczać towary i usługi na terenie Polski. Ponadto wnioskodawczyni przedłożyła do akt przedmiotowej sprawy odpis pisma - opozycji przeciwko rejestracji wspólnotowego znaku towarowego "Gappol", co dowodzi jej zdaniem tego, iż znak sporny nie był i nie jest używany przez uprawnionego na terenie Polski. Kwestie nie używania znaku spornego należy zatem wiązać z faktem zgłaszania przez uprawnionego do rejestracji znaków towarowych tylko po to, żeby osiągnąć cel inny niż ochrona towarów i usług wprowadzanych przez uprawnionego na rynek Polski.
Uprawniony zakwestionował podstawy prawne wniosku stwierdzając, że w dacie zgłoszenia tego znaku obowiązywała ustawa o znakach towarowych, zaś wymóg używania znaków spornych rozpoczyna się dopiero z dniem [...]. 02. 2011 r. Nie zgodził się z argumentami wnioskodawczyni w zakresie istnienia złej wiary w świetle art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., gdyż zła wiara uprawnionego nie została przez wnioskodawczynię w żaden sposób udowodniona. Podkreślił, iż uprawnionego nie łączyły żadne kontakty handlowe z przedsiębiorstwem wnioskodawczyni. Jego zdaniem Urząd Patentowy udzielając prawa ochronnego na znak GAP o nr [...] oraz GAP o nr [...] uznał, iż na znaki te można było udzielić prawa wyłącznego i nie kolidują one z zarejestrowanymi znakami przeciwstawionymi przez wnioskodawczynię. Ponadto, uprawniony wskazał, że wnioskodawczyni zaczęła zgłaszać do Urzędu znaki identyczne ze znakami uprawnionego tj. znak GAP o nr [...], zgłoszony [...]. 01. 1999, znak GAP o nr [...], zgłoszony [...]. 09. 2002r. oraz znak GAP o nr [...], zgłoszony [...]. 08. 2006 r. Tymczasem na terenie Polski uprawniony zgłosił swoje znaki z zamiarem uzyskania ochrony na terytorium Polski. Ponadto uprawniony zgłaszał swoje znaki w OHIM od 1996 r. a prowadzi działalność od 1969 r. do dnia dzisiejszego.
Wnioskodawczyni wskazała nadto, że jeszcze w toku postępowań spornych w sprawach Sp. [...] oraz Sp. [...], zatem przed wydaniem decyzji w tych sprawach (co miało miejsce odpowiednio w dniu [...] września 2002r. oraz w dniu [...] listopada 2002r., uprawniony dokonał zgłoszeń znaków spornych GAP o nr [...] oraz GAP o nr [...], zdając sobie sprawę z tego, jakie w tamtych sprawach zapadną rozstrzygnięcia. Zdaniem wnioskodawczyni, uprawniony działał ze świadomością, że wcześniejsze prawa GAP o nr [...] oraz GAP o nr [...] uznane zostaną za wygasłe i chciał w ten sposób zapewnić sobie kolejny okres ochronny, liczony od zgłoszenia kolejnych znaków. Takie działanie należy, zdaniem wnioskodawczyni, uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, bo powyższe działania uprawnionego podejmowane były w celu uniknięcia sankcji za nieużywanie znaków w obrocie.
Wnioskodawczyni stwierdziła nadto, że art. 6 ust. 2 i 3 u.z.t. nie stanowi podstawy do ubiegania się o rejestrację tego samego oznaczenia dla tych samych towarów, ponieważ dopuszczenie takiej rejestracji stwarzałoby możliwość obejścia obowiązku używania prawa z rejestracji znaku towarowego. Uprawniony nie wykonując tego obowiązku mógłby faktycznie zachować prawo powtarzając zgłoszenie tego samego znaku towarowego. Taka sytuacja wystąpiła, zdaniem wnioskodawczyni, w niniejszej sprawie, gdyż znak sporny zgłoszono jeszcze zanim stwierdzono wygaśnięcie takich samych znaków w zakresie tych samych towarów w postępowaniach Sp. [...] oraz Sp. [...]. Zdaniem wnioskodawczyni w złej wierze jest ten, kto stara się o ochronę na znak i nie ma zamiaru rozpoczęcia używania tego znaku.
Uprawniony natomiast podniósł, że zgodnie z art. 6 ust. 2 i 3 ustawy o znakach towarowych uprawniony mógł zgłosić sporny znak do ochrony, ponieważ wykonywał w ten sposób przysługujące mu w tym zakresie prawo. Jego zdaniem, to właśnie firmie G. można by zarzucić złą wiarę w zakresie zgłoszenia znaku GAPPOL jako podobnego do znaków GAP. Uprawniony zakwestionował także istnienie interesu prawnego wnioskodawczyni w niniejszej sprawie, o którym mowa w art. 164 ustawy p.w.p., ponieważ znak GAP o nr [...] nie został przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 25. Ponadto wniósł o oddalenie wniosku wnioskodawczyni o dołączenie do akt niniejszej sprawy akt spraw o nr Sp. [...] i Sp. [...], ponieważ nie wnoszą one żadnych nowych okoliczności do sprawy. Zdaniem uprawnionego znak sporny został przeznaczony na zupełnie różne towary i usługi niż wygaszone znaki GAP o nr [...] oraz [...], co jest istotne dla sprawy, gdyż w ten sposób, w jego ocenie, obalony został zarzut obejścia obowiązku używania wynikający z prawa z rejestracji znaku towarowego oraz zarzut działania uprawnionego w złej wierze.
Wnioskodawczyni przedłożyła do akt pisma ostrzegawcze skierowane pod jej adresem pochodzące od uprawnionego, stanowiące jej zdaniem dowód na okoliczność istnienia interesu prawnego wnioskodawczyni w niniejszej sprawie. Uprawniony natomiast stwierdził, iż między nim a wnioskodawczynią nie istniały nigdy żadne stosunki handlowe, zatem zarzut wnioskodawczyni naruszenia dobrych obyczajów kupieckich jest nieuzasadniony.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr Sp [...] Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego na podstawie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17) w zw. z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. 2003 r. nr 119, poz. 1117) i art. 98 kpa w zw. z art. 256 pwp unieważnił prawo ochronne na znak towarowy GAP nr [...] udzielony na rzecz GAP Inc. (pkt 1) i orzekł o kosztach postępowania (pkt 2).
Zdaniem Urzędu Patentowego, wnioskodawca wykazał interes prawny w domaganiu się unieważnienia kwestionowanego prawa ochronnego.
Wnioskodawca ma bowiem prawo do konkretyzacji swoich praw i obowiązków, a co za tym idzie do obrony przed działaniami podmiotów ingerujących w sferę tych praw i obowiązków. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa ocena istnienia interesu prawnego po stronie podmiotu ubiegającego się o unieważnienie prawa ochronnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją tego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na jego sytuację w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniałyby zastosowanie prawa materialnego. Pojęcie interesu odnosi się do prawnie chronionych wolności.
Powołanie się przez wnioskodawczynię na okoliczność bycia wezwanym przez uprawnionego w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r. do zaprzestania używania w działalności gospodarczej znaku GAPPOL, stanowiącego nazwę przedsiębiorstwa wnioskodawczyni oraz innych ustępstw na rzecz uprawnionego pod groźbą podjęcia działań prawnych uzasadnia istnienie interesu prawnego w domaganiu się przez nią unieważnienia spornego prawa. Ponadto powołanie się przez wnioskodawczynię na okoliczność ubiegania się o zarejestrowanie w UPRP znaków towarowych GAP pod nr [...] i [...], którym Urząd Patentowy przeciwstawił znaki GAP należące do uprawnionego, będące znakami spornymi w niniejszej sprawie w aspekcie wskazania art. 20 i 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i wynikającej z niego zasady wolności działalności gospodarczej także uzasadnia uznanie interesu prawnego wnioskodawczyni w niniejszej sprawie. Wobec powyższego decyzja unieważniająca, czy utrzymująca w mocy sporne prawo będzie nie tylko bezpośrednio, konkretnie i realnie wpływać na sytuację wnioskodawcy w zakresie prawa materialnego, ale dodatkowo usunie powstały stan niepewności w obrębie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Sporny znak towarowy GAP o nr [...], jak stwierdził Urząd Patentowy, został zgłoszony w dniu [...] czerwca 2001 roku, zatem ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego (właściwie prawa z rejestracji) na ten znak powinny być oceniane na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych , a stosownie do zakresu żądania wnioskodawcy, na podstawie art. 8 ust. 1.
Zdaniem organu wnioskodawczyni udowodniła, iż rejestracja znaku spornego jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Zasady współżycia społecznego są obiektywnym miernikiem oceny zgodnie z art. 8 pkt 1 uzt., które zostały odniesione zarówno do samego znaku towarowego, jak i do zachowania podmiotu, zgłaszającego ten znak do rejestracji. Przy badaniu naruszenia zasad współżycia społecznego należy brać pod uwagę zarówno elementy przedmiotowe jak i podmiotowe znaku, co implikuje że nie tylko znak, ale i określone, naganne zachowanie zgłaszającego może przesądzać o zaistnieniu przesłanki naruszenia zasad współżycia społecznego z art. 8 pkt 1 tej ustawy. Jako przykład naruszenia zasad współżycia społecznego (tj. działania zgłaszającego w złej wierze) może być traktowana rejestracja znaku towarowego z zamiarem jego nieużywania, w celu zablokowania innemu przedsiębiorcy możliwości prowadzenia działalności czy też wejścia na rynek (wyrok NSA z dnia 7 maja 2008r. (II GSK 493/07). W doktrynie uznaje się za analogiczną sytuację w której zgłaszającemu przyświeca inny cel niż używanie zgłoszonego znaku towarowego do oznaczania własnych towarów na rynku. Podobnie zgłoszenie znaku towarowego w celu obejścia prawa tj. uchronienia się od skutku prawnego określonego zdarzenia stanowi okoliczność sprzeczną za zasadami współżycia społecznego.
W niniejszej sprawie, zdaniem Urzędu Patentowego, zachodzą właśnie tego rodzaju okoliczności. Znak sporny GAP (o nr [...]) zgłoszony został bowiem w momencie, w którym toczyło się postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji na identyczne znaki GAP (o nr [...] oraz [...]), przeznaczone do oznaczania towarów identycznych i podobnych. Mianowicie znak słowny GAP (o nr [...]) przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 18 i 25 tj. "skóra i imitacje skóry, wyroby z tych materiałów nie objęte innymi klasami, walizy, kufry i torby podróżne, parasole, parasole przeciwsłoneczne, laski, nosidła na plecach, torby sportowe, torby z wzorzystych (haftowanych) tkanin, torby plecione, plecaki, torby na ramię, portfele, sakiewki, portmonetki, torebki damskie, torby rowerowe" (klasa 18), "ubrania, obuwie, nakrycia głowy" (klasa 25) został zgłoszony w celu uzyskania rejestracji w dniu [...] czerwca 2001r., zatem w momencie, gdy w stosunku do znaków: słownego GAP o nr [...], przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 25 tj. "odzież, zwłaszcza koszule, szorty, majtki, bluzki, spódnice, swetry, marynarki, podkoszulki, kostiumy kąpielowe, pasy, paski, szale, szaliki, apaszki, krawaty, kapelusze, osłony, rękawiczki, skarpety, bielizna, zawoje, opaski i wstęgi na głowę, buty i podwiązki" oraz znaku słownego GAP o nr [...], przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 18 tj. "torby przenośne, torby z materiału, torby na plecy, plecaki, torby ręczne, torby rowerowe" trwało postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia z powodu nieużywania, które wszczęto w dniu [...] grudnia 1999r., a które zakończono wydaniem decyzji stwierdzającej uznanie za wygasłe praw z rejestracji na te znaki w dniu [...] września 2002r. Jak wynika zatem z treści decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2002r. o sygn. Sp. [...] oraz Sp. [...] znaki towarowe GAP o nr [...] oraz [...] co do istoty zbieżne ze znakiem spornym nie były używane w sposób rzeczywisty tak, że we właściwym postępowaniu ostatecznie i prawomocnie stwierdzono wygaśnięcie praw z rejestracji jakie nań udzielono. Okoliczność nieużywania wskazanych oznaczeń była zatem okolicznością doskonale znaną uprawnionemu. W świetle powyższego należy uznać, zdaniem Urzędu, że celem zgłoszenia spornego znaku towarowego było obejście skutków postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa z rejestracji na wskazane znaki towarowe, które uprawniony przewidywał lub też z zachowaniem należytej staranności winien był przewidzieć. Wobec tego dokonał zgłoszenia identycznego znaku GAP dla identycznych i podobnych towarów, by zapewnić sobie ciągłość jego ochrony. Takie zachowanie jest wystarczającą podstawą do uznania, że zgłoszenie znaku spornego nie miało na celu rzeczywistego używania tegoż znaku do oznaczania własnych towarów, co oznacza, iż rejestracja znaku spornego była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
W skardze na tę decyzję GAP Inc. zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
• przeprowadzenie dowodu, którego przedmiotem jest okoliczność nie mająca istotnego znaczenia dla sprawy,
• nieprawidłową ocenę stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego, zaniechania, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegające na lakonicznej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego,
• nieprawidłowe uzasadnienie skarżonej decyzji w zakresie podstaw faktycznych oraz prawnych, wynikające z błędnego ustalenia stanu faktycznego, a także braku wyczerpującego i należytego wyjaśnienia przez Urząd Patentowy RP, jakie były motywy jego rozstrzygnięcia,
• nieprawidłowe uznanie istnienia interesu prawnego w odniesieniu do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy GAP o nr [...] w klasie 18 według Klasyfikacji Nicejskiej.
oraz
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez przyjęcie, że rejestracja znaku towarowego uprawnionego GAP o nr [...] została dokonana w złej wierze i dlatego nie uzasadnia udzielenia prawa ochronnego, a także przypisania uprawnionemu naruszenia zasad współżycia społecznego poprzez obejście prawa i braku rzeczywistego używania znaku, w konsekwencji poprzez błędną wykładnię przepisów powołanych jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, tj. art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych i art. 131 p.w.p. w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądzenie kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca od 1969 r. prowadzi działalność gospodarczą o zasięgu międzynarodowym i oznacza znakiem towarowym GAP swoje towary będące w sprzedaży na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, Japonii, a także w Europie w takich krajach jak Wielka Brytania, Francja, Hiszpania. Na zasadach franczyzy prowadzi również sprzedaż w Bułgarii, w Rumunii oraz na Cyprze. Wnioski o przyznanie prawa ochronnego znakom towarowym GAP, którymi G. INC. posługuje się w obrocie zostały pozytywnie rozpatrzone przez Urząd Patentowy RP i uprawnionej zostało m.in. udzielone prawo ochronne na sporny znak towarowy GAP nr [...]. Zgłoszenie powyższe było ważnym elementem strategii biznesowej realizowanej przez G. INC., w której otwarcie w Polsce [...] października 2011 r. sklepu firmowego [...] będzie jedynie kolejnym etapem. Otwarcie powyższego sklepu firmowego [...] jest rezultatem budowanej od kilkudziesięciu lat renomy znaku towarowego GAP na rynkach międzynarodowych, w tym także wśród polskich konsumentów. Dowodem w niniejszej sprawie jest kilkadziesiąt tysięcy transakcji zawartych przez polskich konsumentów dokonanych kartami płatniczymi wydanymi w Polsce na co dowód znajduje się w aktach sprawy. Konsekwentnie dokonywane zgłoszenia znaków towarowych GAP w UP RP przez Skarżącą nie miały charakteru przypadkowego i blokującego działalność lokalnych przedsiębiorców, ale stanowią wyraz przemyślanej strategii handlowej na świecie. Znaki towarowe GAP należą do kategorii znaków renomowanych. Ze względu zatem na szczególną pozycję znaków towarowych GAP na rynku międzynarodowym, uprawniony był obowiązany szczególnie zważać na ogólne okoliczności ekonomiczne w państwach, w których uruchamia lokalną sieć swoich sklepów. Tak też było w przypadku otwarcia sklepu firmowego w Polsce, które mogło zostać urzeczywistnione jedynie po zaistnieniu odpowiednich przesłanek gospodarczych na rynku polskim.
Strona podniosła, że w dacie wniesienia wniosku o unieważnienie przedmiotowego znaku towarowego, znak ten nie podlegał wymogowi używania. W związku z powyższym, zarzuty dotyczące braku rzeczywistego używania przedmiotowego znaku towarowego nie powinny być uwzględniane przez Urząd. Ponadto, zła wiara uprawnionego nie została w żaden sposób przez wnioskodawcę udowodniona.
Zdaniem skarżącej, organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób właściwy, gdyż za takie ustalenie nie można uznać przywołanego powyżej zreferowania stanowisk stron.
Zaniechał wyczerpującego uzasadnienia powiązania faktu rejestracji i równoległych postępowań o stwierdzenie wygaśnięcia i merytorycznego uzasadnienia prawnego i faktycznego, opierając się na domniemaniu, że Skarżąca mogła przewidzieć wynik postępowania o wygaszenie, dlatego dokonał kolejnej rejestracji jednego ze swoich znaków towarowych.
Nie uwzględnił dowodu w postaci dokumentu zawierającego wskaźnik operacji nabycia przez obywateli polskich produktów sygnowanych znakami towarowymi GAP za pomocą kart płatniczych wydanych w Polsce.
Nadto skarżąca zarzuciła nieprawidłowe uznanie istnienia interesu prawnego wnioskodawcy w zakresie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy w odniesieniu do części kategorii towarów, dla których został zarejestrowany, tj. dla klasy 18 (tj. skóra i imitacje skóry, wyroby z tych materiałów nie objęte innymi klasami, walizy, kufry i torby podróżne, parasole, parasole przeciwsłoneczne, laski, nosidła na plecach, torby sportowe, torby z wzorzystych (haftowanych) tkanin, torby plecione, plecaki, torby na ramię, portfele, sakiewki, portmonetki, torebki damskie, torby rowerowe) według Klasyfikacji Nicejskiej.
Wnioskodawca posiada prawo ochronne na znaki towarowe GAPPOL [...] oraz [...] jedynie w odniesieniu do kategorii dóbr w klasie 24 (tj. tkaniny, dzianiny, tekstylne produkty finalne, koce, pościel, obrusy, nakrycia) ujętej według Klasyfikacji Nicejskiej. Przedmiotowe znaki towarowe nie znajdują się zatem w kolizji w odniesieniu do całości swych zakresów ochronnych.
Błędy popełnione w toku oceny stanu faktycznego dokonanej na podstawie złożonych materiałów dowodowych polegają również, zdaniem skarżącej, na bezpośrednim przyjęciu twierdzeń pochodzących z akt odrębnych postępowań o wygaszenie dotyczących znaków towarowych GAP uprawnionego. Proste przyjęcie ustaleń faktycznych i prawnych z dwóch przywołanych postępowań bez rozróżnienia kontekstu odmienności obydwu sporów: postępowania o wygaszenie i postępowania o unieważnienie znaku towarowego stanowi naruszenie zasady bezpośredniości i koncentracji dowodów w postępowaniu administracyjnym. Toczące się postępowanie w sprawie spornego znaku jest postępowaniem niezależnym w stosunku do dwóch poprzednich, dlatego też Urząd powinien przeprowadzić własną analizę ustaleń faktycznych i dowodów w sprawie, nie zaś dopuszczać jako dowód ustalenia innej sprawy, a w szczególności za naruszenie prawa należy uznać posłużenie się zastępczo aktami innej sprawy w miejsce przeprowadzenia analizy właściwej, która brałaby pod uwagę konkretny kontekst przedmiotowej sprawy.
Urząd Patentowy dopuszczając jako dowód ustalenia pochodzące ze spraw o wygaszenie innych znaków towarowych GAP zaniechał wnikliwej analizy stanu faktycznego i w konsekwencji, błędnie utożsamił przedmiot obydwu spraw. Przedmiotem spraw [...] i [...] było bowiem nie tyle zarzucane w niniejszej sprawie zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze, ale wygaszenie znaku w związku z zarzutem jego nieużywania. Tym samym błędnie utożsamiono istotę dwóch różnych postępowań. W niniejszym postępowaniu o unieważnienie znaku towarowego dowód powinien stanowić o istnieniu przesłanek z art. 8 pkt 1 u.z.t,, a nie uzasadniać podstawy wygaszenia znaku towarowego.
Urząd Patentowy nie mógł zastosować w niniejszej sprawie argumentów odnoszących się do braku używania w obrocie gospodarczym w sposób rzeczywisty znaku towarowego GAP [...]. W dacie zgłoszenia spornego znaku obowiązywała ustawa o znakach towarowych, zaś wymóg używania znaku spornego rozpoczął się z dniem [...].02. 2011 r., tj. przed wszczęciem niniejszego postępowania.
Nadto strona zarzuciła, że Urząd Patentowy nie odniósł się do argumentów powołanych przez nią, w szczególności nie podjął rozważenia zarzutu bezprzedmiotowości dowodu z akt spraw o stwierdzenie wygaśnięcia innych znaków towarowych GAP, a więc błędnych kryteriów, którymi kierował się UP RP przy rozważaniu istnienia złej wiary po stronie uprawnionego.
Nadto w skardze podniesiono, że zarzut obejścia prawa jest nieuzasadniony, bo w przepisach ustawy o znakach towarowych brak jest normy prawnej wykluczającej powtórną rejestrację znaku.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie i takie też stanowisko prezentował na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. pełnomocnik uczestniczki postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 p. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ppsa.
Stosownie do art. 2558 ust. 1 pwp istotnym składnikiem decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne przy czym uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł i jeżeli jest to uzasadnione stanem sprawy, wskazanie przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Tak bowiem stanowi art. 107 § 3 kpa mający w postępowaniu spornym odpowiednie zastosowanie z mocy art. 256 ust. 1 pwp.
Z powyższego wynika, iż organ uzasadniając rozstrzygnięcie winien dać wyraz ustaleniom faktycznym i ocenie prawnej zaistniałego stanu rzeczy. Referowanie stanowisk stron, w uzasadnieniu decyzji nie jest tożsame z ustaleniami faktycznymi ani też wyjaśnieniem stanu prawnego sprawy i o tyle szerokie ich przytaczanie, na co zasadnie zwróciła uwagę skarżąca, a tak czyni Urząd poświęcając tym stanowiskom kilka stron uzasadnienia jest w świetle powołanego przepisu zbędne.
Przedstawienie stanowisk stron winno zatem ograniczać się do istoty ich twierdzeń i żądań ze zwięzłym omówieniem.
Rozbudowane w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie stanowi jednak, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, uchybienia, które mogło mieć wpływ na jej wynik, a tylko takie uchybienie o charakterze procesowym skutkuje w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uwzględnieniem skargi.
Z uzasadnienia decyzji wynika bowiem, iż Urząd Patentowy RP zawarł w nim zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę zaistniałego stanu rzeczy z punktu widzenia przepisów prawa mających zastosowanie w tej sprawie. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie w tym zakresie jest wystarczające dla uznania, iż zarówno podstawa faktyczna, jak i prawna rozstrzygnięcia została przez Urząd Patentowy wyjaśniona zgodnie z powyższymi wymogami.
Zgodnie z art. 164 ustawy pwp prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione w całości lub części, na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.
Urząd Patentowy RP działający w postępowaniu spornym winien zatem poczynić stosowne ustalenia co do istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w żądaniu objętym wnioskiem i w przypadku uznania, iż taki interes wnioskodawcy służy dokonać oceny żądania z punktu widzenia wskazanego w podstawie prawnej wniosku przepisu prawa wskazującego, zdaniem wnioskodawcy, iż określona w przepisie przesłanka stanowiąca ustawowy warunek udzielenia ochrony nie została spełniona.
W takim zakresie Urząd Patentowy RP wniosek rozpoznał uznając, iż wnioskodawca ma w powyższym żądaniu interes prawny, a odwołanie się do art. 8 pkt 1 uzt jest uzasadnione i skutkuje unieważnieniem znaku. Skarżąca nie podważa ustalenia i oceny prawnej organu co do istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w unieważnieniu znaku w zakresie towarów z kl. 25. Wątpliwości skarżącej w tym względzie sprowadzają się do kwestionowania interesu prawnego co do towarów z kl. 18 podnosząc, że wnioskodawca posiada prawo ochronne na znaki towarowe GAPPOL [...] i [...] jedynie w odniesieniu do kategorii osób w kl. 24 i wobec tego ww. znaki towarowe nie znajdują się w kolizji w odniesieniu do całości swych zakresów ochronnych.
Podnieść jednak należy, iż Urząd Patentowy uzasadniając interes prawny wnioskodawczyni odwołał się w szczególności do pisma skarżącej z dnia [...] czerwca 2008 r., w którym to piśmie skarżąca wzywa do zaprzestania używania w działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawczynię znaku Gappol i fakt tak sformułowanego żądania potwierdza stanowisko Urzędu co do zasadności jego ustalenia, iż interes prawny istnieje po stronie wnioskodawczyni w zakresie wszystkich towarów, do których oznaczania sporny znak jest przeznaczony tj. tych z kl. 25, jak i z kl. 18.
Nie bez znaczenia w tym względzie jest również okoliczność, iż wnioskodawczyni ubiega się o ochronę znaków towarowych GAP nr [...] i [...], którym Urząd Patentowy przeciwstawił znaki GAP należące do skarżącej, co w świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP i przepisów ustawy o swobodzie gospodarczej także stanowi o zasadności powyższej oceny Urzędu w aspekcie interesu prawnego wnioskodawcy.
Ocena kontrolowanej decyzji w pozostałym zakresie wymaga w zw. z zarzutami skargi uprzedniego wyjaśnienia i podkreślenia, że zarówno z rozstrzygnięcia, jak i jego uzasadnienia wprost wynika, iż Urząd Patentowy RP w postępowaniu spornym unieważnił sporny znak towarowy na podstawie art. 8 pkt 1 uzt, zgodnie z którym niedopuszczalna jest rejestracja znaku, sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Z uwagi na to, że został zgłoszony wówczas, gdy w stosunku do znaków GAP [...] przeznaczonego do oznaczenia towarów z kl. 25 i GAP nr [...] przeznaczonego do oznaczania towarów z kl. 18 toczyło się postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia z powodu ich nieużywania zakończone decyzjami wygaszającymi. Urząd Patentowy w rozpoznawanej sprawie w żadnym zakresie nie rozważał kwestii używania spornego znaku ani też żadnych ustaleń w tym zakresie nie czynił. Zarzut, iż Urząd nie mógł "stosować" argumentów odnoszących się do nieużywania spornego znaku jest zatem nie tylko nieuzasadniony ale też niezrozumiały.
Z tego też względu bez istotnego znaczenia są twierdzenia strony co do używania znaku we wskazanych krajach i przedsięwzięć podejmowanych w celu jego używania w Polsce. Błędnym są również twierdzenia skarżącej, iż w postępowaniu utożsamiono istotę dwóch różnych postępowań: w sprawie unieważnienia prawa ochronnego i wygaśnięcia prawa. Urząd Patentowy w przedmiotowym postępowaniu uwzględnił jedynie okoliczność, iż toczyło się w ww. sprawach postępowanie w sprawie wygaśnięcia znaków zakończone decyzjami o wygaśnięciu z powodu ich nieużywania. Decyzje te są prawomocne i wiążą Urząd Patentowy. Obowiązkiem organu w zw. z treścią żądania objętego wnioskiem o unieważnienie było zatem ich uwzględnienie w niniejszym postępowaniu, bez potrzeby czynienia ustaleń, które stanowiły podstawę powyższych rozstrzygnięć. Nie chodzi przy tym o "dopuszczenie, jako dowodu ustaleń innej sprawy" jak twierdzi strona, tylko o uwzględnienie decyzji, które pozostają w obrocie prawnym, a w których stwierdzono, że doszło do wygaśnięcia z powodu nieużywania ww. znaków, których odpowiednikiem jest znak sporny. Oczywistym jest, że skoro kwestia nieużywania znaków została ww. decyzjami prawomocnie stwierdzona, to w świetle obowiązującego prawa nie ma możliwości ponownego jej badania i jak wyżej wskazano Urząd Patentowy kwestii używania znaków objętych ww. decyzjami ani też używania spornego znaku nie badał. Zarzuty skargi w tym zakresie co do wadliwości o charakterze procesowym nie znajdują uzasadnienia.
Zdaniem Sądu nie można również przypisać zaskarżonej decyzji wadliwości w postaci naruszenia prawa procesowego, tj. art. 8 pkt 1 uzt.
Urząd Patentowy definiując zasady współżycia społecznego w rozumieniu powołanego przepisu i czyniąc ustalenia co do ich naruszenia uwzględnił utrwalone w tym względzie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i uznał, że zarówno rejestracja znaku towarowego z zamiarem jego nieużywania, jak i zgłoszenie w celu obejścia prawa tj. uchronienia się od skutku prawnego określonego zdarzenia stanowi okoliczność sprzeczną z zasadami współżycia społecznego.
Urząd Patentowy stwierdził, że sporny znak został zgłoszony w czasie, gdy toczyło się postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego na identyczne znaki GAP [...] i [...] przeznaczone do oznaczania towarów z kl. 18, 25, bo w dniu [...] czerwca 2001 r. Skarżąca w żadnym zakresie tych twierdzeń nie podważa. Nie może budzić wątpliwości, iż jak podkreślił Urząd Patentowy okoliczność nieużywania ww. znaków towarowych stwierdzona prawomocnymi decyzjami z dnia [...] września 2002 r. była skarżącej znana i co przyznał pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. skarżąca liczyła się z ryzykiem wygaszenia ww. znaków, a mimo to w dacie, kiedy jeszcze prawa ochronne pozostawały w mocy dokonała zgłoszenia spornego znaku. Takie działanie uzasadnia przyjęte przez Urząd Patentowy stanowisko, iż w istocie celem zgłoszenia spornego znaku było obejście skutków spodziewanego przez skarżącą wygaśnięcia prawa z rejestracji i prawidłowości takiej oceny nie niweczy przepis art. 6 ust. 2 i 3 uzt, bo z tych przepisów wynika, iż rejestracja znaku towarowego dla określonych towarów nie wyłącza rejestracji innych znaków towarowych na rzecz tego samego przedsiębiorstwa dla towarów tego samego przedsiębiorstwa dla towarów tego samego lub innego rodzaju, będących przedmiotem jego działalności (ust. 2) oraz, że rejestracja znaku towarowego dla określonych towarów nie wyłącza rejestracji takiego samego znaku na rzecz tego samego przedsiębiorstwa dla innych towarów będących przedmiotem działalności.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło