I OSK 2243/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski, po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 13/12 w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: uchylić pkt 1 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 13/12 w punkcie 1 oddalił skargę J. S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej (poz. [...]) (dot. informacji o tym, kto w latach 1990-2002 prowadził w Gminie Klembów sprawy geodezji, budownictwa, podatkowe i meldunkowe dla mieszkańców [...]), natomiast w pkt 2 przyznał na rzecz adw. P. R. kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny: J. S. pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwrócił się do Wójta Gminy Klembów o przekazanie informacji kto pełnił funkcje: 1. wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, kierowników referatów: budownictwa, podatkowego, meldunkowego, urzędu stanu cywilnego, przewodniczącego rady gminy i przewodniczącego komisji rewizyjnej rady gminy, w latach 1990-2000, 2. naczelnika urzędu gminy Klembów w latach 1972-1990 oraz kto prowadził w tym okresie sprawy geodezji, budownictwa, podatkowe i meldunkowe dla mieszkańców [...], 3. przewodniczącego gromadzkiej rady narodowej K. w latach 1954-1972 oraz kto prowadził w tym okresie sprawy geodezji, budownictwa, podatkowe i meldunkowe dla mieszkańców [...]. Pismem z dnia [...] września 2011 r., doręczonym skarżącemu w dniu 8 września 2011 r., organ przekazał skarżącemu listę osób pełniących funkcje wskazane w pkt 1 wniosku. Ponadto poinformował, iż informacje, których domaga się skarżący w pkt 2 wniosku stanowią informację publiczną przetworzoną, wobec czego skarżący winien wskazać interes publiczny w celu ich uzyskania. Organ poinformował także, że Urząd Gminy nie posiada dokumentów uwierzytelniających pełnienie przez konkretne osoby funkcji określonych w pkt 3 wniosku. W dniu [...] września 2011 r. J. S. zwrócił się do Wójta Gminy Klembów z wnioskiem o poinformowanie kto w latach 1990-2002 prowadził w gminie sprawy geodezji, budownictwa, podatkowe i meldunkowe dla mieszkańców [...] oraz o sprecyzowanie, w jakim okresie poszczególne osoby wymienione przez organ w piśmie z dnia [...] września 2011 r. sprawowały wymienione w tym piśmie funkcje. W piśmie z dnia [...] września 2011 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 7 października 2011 r.) organ poinformował J. S., iż wnioskowane przez niego informacje mają charakter informacji przetworzonej, ponadto żądania wskazane we wniosku są nieprecyzyjne. W dniu 29 listopada 2011 r. J.S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy Klembów, polegającą na nieudzielaniu informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 12 września 2011 r. i wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego udzielenia ww. informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wskazał, że żądanie zawarte we wniosku o wskazanie przedziałów czasowych pełnienia funkcji przez konkretne osoby było dostatecznie precyzyjne i nie wymagało dodatkowych wyjaśnień. W ocenie skarżącego organ błędnie uznaje, że przeglądanie dokumentów będących w posiadaniu organu jest przetwarzaniem informacji, bowiem w jego wyniku nie powstaje żadna nowa informacja. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Klembów wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi i wskazał, że w dniu [...] grudnia 2011 r., w uzupełnieniu pisma z dnia [...]września 2011 r., przekazał skarżącemu informacje na temat okresów, w jakich osoby wymienione w piśmie z dnia [...] września 2011 r. sprawowały wymienione w tym piśmie funkcje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę J.S. wskazał, że żądane przez skarżącego informacje zostały mu udostępnione w zakresie, w jakim Wójt Gminy Klembów informacjami tymi dysponował. Jakkolwiek udostępnienie informacji nastąpiło dopiero po złożeniu skargi, bowiem w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r., to jednak w dniu wydania wyroku skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż organ nie pozostawał już w bezczynności. Odnośnie żądania dotyczącego udzielenia informacji w zakresie "pilnego poinformowania skarżącego, kto w latach 1990-2002 prowadził w gminie sprawy geodezji" organ pismem z dnia [...] września 2011 r. udzielił odpowiedzi, iż "żądania są nieprecyzyjnie sformułowane, gdyż sprawy geodezji nie wchodziły w zakres kompetencji Urzędu Gminy". Dlatego w tym zakresie skarga również podlegała oddaleniu. Trudno wymagać od organu, aby udzielał informacji, których treść nie została precyzyjnie sformułowana, albo których nie posiada z uwagi na fakt, że określone sprawy nie pozostawały w jego kompetencjach. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 18 maja 2012 r. wniósł J. S., reprezentowany przez adw. P. R., zaskarżając go w części dotyczącej pkt 1, wnosząc o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. 1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi; 2. art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w sytuacji, gdy postępowanie stało się z innych przyczyn bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że organ udostępnił skarżącemu informacje żądane przez niego we wniosku z dnia [...] września 2011 r. dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r., przy czym skarga na bezczynność organu w tym przedmiocie złożona została w dniu 29 listopada 2011 r. Z powyższego wynika, że w chwili złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, bowiem wniosek skarżącego nie został załatwiony w jednej z prawnych form działania organu, o których mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Organ załatwił natomiast wniosek skarżącego dopiero w dniu [...] grudnia 2011 r., a zatem to od tej daty nie pozostawał już w bezczynności. Wobec tego postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte skargą J.S. stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Brak było natomiast podstaw do zastosowania w takiej sytuacji przepisu art. 151 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem. Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 P.p.s.a. Prawidłowo wskazano w skardze kasacyjnej, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie zastosował art. 151 P.p.s.a. oddalając skargę kasacyjną. Z niespornego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia skarżącemu informacji zawartych we wniosku z dnia [...] września 2011 r. złożona została w dniu [...] listopada 2011 r. Organ załatwił wniosek skarżącego w dniu [...] grudnia 2011 r. udostępniając skarżącemu żądane informacje. Z powyższego wynika, że w chwili złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, bowiem wniosek skarżącego nie został załatwiony w jednej z prawnych form działania organu, o których mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednakże od dnia załatwienia sprawy, tj. od dnia [...] grudnia 2011 r., organ nie pozostawał już w bezczynności. Jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje być bezczynny. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.p.s.a. Nie ma natomiast podstaw do oddalania skargi w takiej sytuacji, ponieważ powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność. Oznacza to, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności. Uznawszy, że organ był bezczynny w dacie złożenia skargi do sądu administracyjnego, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność, sąd powinien uznać, że przestał istnieć cel postępowania sądowoadministracyjnego (zmuszenie organu do podjęcia nakazanych prawem działań), a co za tym idzie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Nie ma w tej sytuacji również żadnych powodów przemawiających za wydaniem wyroku oddalającego skargę, który jest orzeczeniem stwierdzającym, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny. Ponadto, co najważniejsze, uwzględnienie skargi na bezczynność przez organ administracji może nastąpić jedynie w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.). wywołuje ono m. in. ten skutek, że skarga została przez organ rozpoznana, a więc sąd nie może ponownie rozpoznawać tej samej skargi. Inaczej mówiąc, skoro organ uwzględnił skargę, to tej samej skargi sąd nie może ani uwzględnić ani oddalić (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 388-389). W skardze kasacyjnej prawidłowo wskazano zatem, że Sąd rozpoznający sprawę nie zastosował przepisu art. 161 § 3 P.p.s.a., który powinien być zastosowany i uzasadniono, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach naruszenia przepisów prawa, na mocy art. 189 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.