II SA/Kr 1760/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Ewa Rynczak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nakazał T.J. i Z.J. jako inwestorom zrealizowanej rozbudowy budynku mieszkalno - usługowego, położonego na działce nr 1 w K. przy ul. [...], wykonanie rozbiórki prowadzonej rozbudowy tego budynku mieszkalno - usługowego o wymiarach w rzucie po obrysie 17,80 m x 2,00 m i wysokości 3,50 m wraz z tarasem ziemnym o powierzchni trapezu 1/2 x (3,40 m + 4,30 m) x 17,00 m o wysokości zmiennej 1,50 m - 2,10 m z trzema ścianami stanowiącymi mur oporowy o długościach: 3,40 m o wysokości 2,10 m, 4,30 m o wysokości 1,50 m, 17,00 m o wysokości 1,50 m - 2,10 m - wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r. Nr 243 poz. 1623, z późn. zm.). Po rozpoznaniu odwołania Z.J. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Postępowanie administracyjne organu I instancji zostało wszczęte z urzędu po zawiadomieniu złożonym przez A. i L.Z. oraz P. i R.B. . Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 14.12.2009 r. oraz oględzin w dniu 11.02.2010 r. inspektorzy PINB stwierdzili, że do ściany zewnętrznej budynku mieszkalno - usługowego, położonego na działce nr 1 w K. domurowano na istniejących fundamentach pomieszczenie o wymiarach 17,80 m x 2,00 m x 3,50 m., a w pomieszczeniu tym wylany został strop żelbetowy monolityczny. Stwierdzono także, iż dobudowane pomieszczenie posiada ściany zewnętrzne z pustaków ceramicznych Porotherm o grubości 18,5 cm, a w ścianie zewnętrznej znajduje się otwór okienny i otwór drzwiowy, w którym osadzono drzwi prowadzące na taras ziemny, wykonany wraz z dobudówką, natomiast taras ziemny o wymiarach: 17,00 m x (3,40 m do 4,30 m) x (1,50 m do 2,10 m) obudowany został murem oporowym z pustaków zalanych betonem. Od strony działki nr 2 w K. wysokość wynosi 2,10 m, od strony działki nr 3 mur usytuowano na istniejącej podmurówce betonowej. Roboty powyższe zostały wykonane przez inwestorów T i Z.J. - współwłaścicieli budynku nr [...] jako remont zabudowanej loggi od strony południowej w budynku mieszkalno – usługowym bez zmian konstrukcyjnych, który został zgłoszony w Wydziale Architektury, Budownictwa, Inwestycji i Remontów, Filia Starostwa Powiatowego w K. w K. w dniu 18 czerwca 2009 r., zarejestrowany pod sygnaturą akt: [...]. Zgodnie z ustaleniami organu I instancji po dokonaniu rozbiórki loggi o konstrukcji drewnianej wymurowane zostało pomieszczenie o innym przeznaczeniu niż loggia, mające służyć wg oświadczenia inwestorów jako magazyn oraz część socjalna dla pracowników zatrudnionych w części handlowo - usługowej (sklepach), znajdującej się w poziomie parteru budynku. Zakres robót, zgłoszony przez inwestorów do organu architektoniczno - budowlanego obejmował rozebranie spróchniałych ścian i okien i wymianę ich na nowe, skucie spękanej wylewki i zrobienie w to miejsce nowej. Nowe okna przewidziano w tej samej lokalizacji z uwzględnieniem tych samych materiałów, okna i drzwi o tych samych wymiarach, pokrycie dachu analogiczne jak na budynku. Natomiast w wyniku przeprowadzonych przez inwestorów prac w dobudowane zostało pomieszczenie o konstrukcji murowanej, o powierzchni zabudowy 17,80 m x 2,00 m, nad parterem którego wylany został strop żelbetowy. Do dobudowanego pomieszczenia, po nasypaniu gruzu i ziemi na wysokość ok. 1,50 m, usypano taras ziemny o kształcie trapezu, który następnie obudowano z trzech stron murem oporowym o wymiarach ścian: 17,00 m oraz 3,40 m i 4,30 m. Rozbudowany w ten sposób przez inwestorów budynek mieszkalno - usługowy sięgnął granicy z działką nr 3 w K. , której właścicielem jest Rejonowa Spółdzielnia Zaopatrzenia i Zbytu w K. Uznając, iż wykonane przez inwestorów roboty budowlane stanowią roboty, które nie mieszczą się w dokonanym zgłoszeniu, organ I instancji wydał postanowienie nr [...] z dnia [...].03.2010 r., znak:[...], którym wstrzymano inwestorom prowadzenie dalszych robót oraz nakazano przedłożenie dokumentów, które umożliwiłyby zalegalizowanie dokonanej samowoli budowlanej. Inwestorzy żądanych dokumentów w zakreślonym terminie nie przedłożyli. W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...].03.2011 r., znak: [...] Z.J. w odwołaniu podniósł, iż roboty budowlane polegały na remoncie, a nie na rozbudowie jak to określiła przywołana decyzja PINB z dnia [...] marca 2011 r. . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił zaskarżoną decyzję jako prawidłową. Podkreślił, iż wykonane przez inwestorów roboty budowlane w zakresie rozbiórki drewnianej loggi oraz budowy w tym miejscu pomieszczenia murowanego, objęte zgłoszeniem z dnia 18.06.2009 r. zarejestrowanym pod sygnaturą akt: [...] jako remont zabudowanej loggi od strony południowej w budynku mieszkalno - usługowym bez zmian konstrukcyjnych, w istocie miały charakter zupełnie inny, niż ujęty w zgłoszeniu, wobec czego trafnie organ I instancji uznał je za samowolę budowlaną. Art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane za remont uznaje "wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie w stanie pierwotnym". Biorąc pod uwagę kontekst powołanego przepisu MWINB w K. przyjął, iż są to roboty budowlane bardziej skomplikowane niż modernizacja czy bieżąca konserwacja, ale z drugiej strony nie tak zaawansowane, jak przebudowa czy rozbudowa obiektu, a dodatkowo efektem tego typu robót musi być przywrócenie stanu pierwotnego obiektu. Organ odwoławczy powołał się na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, iż remontować można jedynie budynek istniejący, a więc jego rozebranie i wybudowanie obiektu nowego nie będzie stanowiło remontu, ale odbudowę. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, iż wskutek wykonanych robót nie nastąpiło przywrócenie stanu poprzedniego, lecz powstało zupełnie inne, zarówno pod względem konstrukcyjnym, jak i funkcjonalnym pomieszczenie. Stwierdził, iż dobudówka istniejąca poprzednio stanowiła właściwie przeszkloną werandę, a więc pomieszczenie o funkcji zasadniczo rekreacyjnej, a trudno uznać, żeby takie funkcje mogło pełnić pomieszczenie aktualnie istniejące, posiadające jedynie otwór drzwiowy i jeden otwór okienny. Ponadto podkreślił, iż zupełnie inna jest konstrukcja powstałego pomieszczenia – nie posiada już ono konstrukcji lekkiej, przeszklonej, otworów jest o wiele mniej, mają inne wymiary i są inaczej rozmieszczone. Co więcej pomieszczenie przykryte jest stropem żelbetowym, a takiej sytuacji nie można uznać, że inwestorzy odtworzyli stan poprzednio istniejący. Organ odwoławczy ponownie podkreślił trafność uznania przez organ I instancji, iż nastąpiła właściwie rozbiórka istniejącej poprzednio przybudówki i w tym miejscu dobudowano dodatkowe pomieszczenie budynku mieszkalno - usługowego. Organ II instancji stwierdził również, iż niemożliwe jest uznanie za wiarygodne wyjaśnienia skarżącego, iż "tymczasowo" zamurował otwory okienne, aby chronić instalacje budynku przed uszkodzeniem w zimie, gdyż sposób wiązania pustaków wskazuje jednoznacznie na planowane takie a nie inne rozmieszczenie otworów w nowowybudowanej ścianie i ich docelową liczbę. W zakresie dobudowanego tarasu ziemnego także uznał za trafne ustalenia organu I instancji, gdyż roboty o opisanym zakresie i charakterze wymagały wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazał, iż zarówno mur oporowy, jak i sam taras ziemny (nawet bez takiego muru) stanowią w myśl ustawy Prawo budowlane budowlę, a zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Powołane przepisy nie przewidują w katalogu wyjątków budowy tego typu obiektu, a zatem zgodnie z zasadą ogólną na jego budowę wymagane było stosowne pozwolenie. Organ odwoławczy uznał, iż bez znaczenia był w tej sytuacji fakt, iż częściowo taras ten powstał na istniejącej podmurówce czy fundamencie, a także fakt, że obie inwestycje zostały zrealizowane w pewnej odległości czasowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podkreślił także, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie mające na celu zalegalizowanie wykonanych robót, jednakowoż w związku z nieprzedłożeniem przez inwestorów wymaganych dokumentów dokonanie legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej stało się niemożliwe. Na powyższą decyzję Z.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący wskazał, iż prace będące przedmiotem sporu w niniejszej sprawie polegały na remoncie, a nie na przebudowie loggi na działce nr 1. Skarżący podniósł również, iż nie można na podstawie nie dokończonego remontu wyciągać wniosków co do przyszłego wyglądu jak i przeznaczenia remontowanego pomieszczenia. Jego zamiarem nie była ani zmiana konstrukcji, ani przeznaczenia pomieszczenia, o którym mowa. Co do zarzutu zamurowaniu otworów loggi skarżący podał, iż zabieg ten miał na celu wyłącznie ochronę pomieszczenia przed okresem zimowym i niedopuszczenie do awarii instalacji wodnej, co było konieczne, gdyż to właśnie zaskarżona decyzja uniemożliwiła skarżącemu wstawienie wcześniej zakupionych okien. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu administracyjnym, obejmujące w szczególności zakres wykonanych robót budowlanych oraz zakres robót objętych zgłoszeniem. Skarżący w żaden sposób nie kwestionuje tych ustaleń, natomiast spór pomiędzy nim a organami nadzoru budowlanego sprowadza się do oceny, czy wykonane roboty budowlane mieściły się w zakresie dokonanego przez inwestora zgłoszenia, stanowiąc remont istniejącego budynku, czy też, wykraczając poza granice dokonanego zgłoszenia,- wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Definicja pojęcia "remont" na potrzeby ustawy Prawo budowlane została zamieszona w art. 3 pkt 8 tej ustawy, zgodnie z którym pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W takim też znaczeniu ustawodawca użył pojęcia "remont" w art. 29 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Tak rozumiany remont zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego wymaga jednak dokonania zgłoszenia i dopiero przyjęcie zgłoszenia bez sprzeciwu upoważnia do rozpoczęcia robót budowlanych. W zgłoszeniu z dnia 18 czerwca 2009 r. inwestorzy wskazali, że planowane roboty budowlane będą polegać na remoncie zabudowanej loggi od strony południowej w budynku mieszkalno - usługowym na działce nr 1 bez zmian konstrukcyjnych, a prace polegać będą na rozebraniu spróchniałych ścian i okien i wymianie ich na nowe oraz skuciu spękanej wylewki i zrobieniu w to miejsce nowej. Nowe okna i drzwi miały się znajdować w tych samych miejscach co dotychczas i miały mieć te same wymiary, analogiczne miało być też pokrycie dachu. Skarżący uzupełnił zgłoszenie pismem z 30 października 2009 r. wskazując, że stolarka okienna i drzwiowa będą wykonane z aluminium (kolor brązowy), ściany będą zrobione z pustaka protherm 50 * 19, a pokrycie dachu - z blachy trapezowej w kolorze ciemnozielonym. Zgłoszenie przyjęto bez sprzeciwu (pismo Starosty z dnia 23 listopada 2009 r., k. [...] akt administracyjnych I instancji), bowiem wyżej opisane roboty budowlane mieściły się w omawianym wyżej pojęciu remontu. Wykonane faktycznie przez inwestorów roboty budowlane wykraczają jednak poza powyższy zakres. W szczególności wykonano taras, który obudowano murem oporowym z pustaków zalanych betonem. Z porównania zdjęć na k. [...] (stan obiektu przed rozpoczęciem robót budowlanych) oraz na k. [...] akt administracyjnych I instancji (stan w dniu 15 grudnia 2009 r.) wynika ponadto, że w miejsce ściany, która na całej długości miała okna powstała ściana zabudowana jednolicie pustakami z tylko jednym otworem okiennym. Sąd podziela w tym zakresie ocenę Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , który za niewiarygodne uznał twierdzenia skarżącego, iż zamurowanie otworów okiennych miało charakter tymczasowy i miało na celu zapobieżenie uszkodzeniom instalacji w zimie. Skarżący twierdzi, że takie prace zabezpieczające było konieczne wobec wydania w dniu 1 marca 2010 r. postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, które uniemożliwiło mu zamontowanie zakupionych już wcześniej okien. Wyjaśnienia te są niewiarygodne, ponieważ powołane wyżej zdjęcia wykonane zostały jeszcze przed wydaniem tego postanowienia, a już wówczas konstrukcja przedmiotowego obiektu była zasadniczo odmienna od konstrukcji istniejącej wcześniej. Okoliczności te, jak również inne okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczące różnic pomiędzy stanem poprzednim a stanem po wykonaniu robót budowlanych uniemożliwiają uznanie wykonanych robót budowlanych za remont. Organy nadzoru budowlanego słusznie więc uznały, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z remontem, lecz z rozbiórką istniejącego obiektu budowlanego i jego odbudową, co wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z 1 marca 2010 r., to prawidłowo orzeczono o nakazie rozbiórki zrealizowanej rozbudowy budynku mieszkalno - usługowego. Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).