I OZ 312/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Go 790/11 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i w naturze postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 790/11. Postanowieniem z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Go 790/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił skarżącemu A.T. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z dnia 25 stycznia 2012 r. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie spełnił przesłanki z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., albowiem uchybił terminowi z własnej winy. Nadto podniesiono, że skarżący dwukrotnie został pouczony o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku – pierwszy raz już w zawiadomieniu o terminie rozprawy, a po raz drugi na rozprawie po ogłoszeniu i wydaniu wyroku, w której uczestniczył osobiście. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że nie było przeszkód, by skarżący samodzielnie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący działający przez profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu wskazano, że rozstrzygając niniejszy wniosek nie można pominąć kwestii przedmiotu sprawy – dotyczy przyznania zasiłku celowego i w naturze, a ocena działań skarżącego winna się odbywać przez pryzmat stanu jego percepcji i kondycji psychicznej. Podniesiono także, że pouczenie o podjęciu dalszych działań wyłącznie za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika oraz złożenie przez skarżącego wniosku w tym zakresie mogło wprowadzić go w błąd co do istnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Dlatego nie sposób uznać, że uchybienie terminu do dokonania opisywanej czynności procesowej nastąpiło z winy skarżącego. Podkreślono także, że z akt sprawy wynika, iż w toku postępowania przed Sądem I instancji skarżący był w złej kondycji psychofizycznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przy czym obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na wnioskodawcy (art. 87 § 2 powołanej ustawy). Zatem z powyższego wynika, że brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. Przepisy regulujące instytucję przywrócenia terminu nie wskazują wedle jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, co uzasadnia pogląd, że ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, oczywiście przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, jakie sąd uzna za istotne, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy (porównaj: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Pod red. T. Wosia, wyd. LexisNexis Warszawa 2011, str. 484-485). Co do zasady przyjmuje się, że zły stan zdrowia w każdym przypadku nie stanowi przesłanki przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej strony działającej osobiście, chyba że rzeczywiście uniemożliwił stronie zachowanie terminu. W niniejszej sprawie do momentu przyznania skarżącemu przez Sąd Wojewódzki pełnomocnika z urzędu działał on osobiście. Jak wynika z akt sprawy skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, całkowicie niezdolną do pracy i utrzymującą się z przyznanych zasiłków. Nadto, jak podnosił skarżący zarówno w piśmie z dnia 8 grudnia 2011 r. jak i na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012r. oraz w treści zażalenia, cierpi on na szereg chorób, w tym zaniki pamięci. Zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu skarżący złożył w dniu wydania wyroku przez Sąd I instancji. Wprawdzie z akt sprawy wynika, co wskazał także Sąd Wojewódzki, że o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę skarżący został pouczony dwukrotnie, jednakże powyższe, w świetle wskazanych wyżej okoliczności, a zwłaszcza złej kondycji psychofizycznej skarżącego (zaniki pamięci), nie uzasadnia odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie tego uzasadnienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności wskazują, że skarżący nie dochował terminu do dokonania przedmiotowej czynności bez swojej winy, a zatem zaskarżone postanowienie należało uchylić i przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wydanego w sprawie. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.