I SA/Lu 770/11

WyrokWSA w Lublinie2012-02-08

Skład orzekający: Małgorzata Fita, Wiesława Achrymowicz, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo orzekł o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (prezesa zarządu) za zaległości podatkowe spółki, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a spółka nie złożyła wniosku o upadłość we właściwym czasie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo orzekł o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a spółka nie złożyła wniosku o upadłość we właściwym czasie, co stanowiło podstawę do przypisania odpowiedzialności członkowi zarządu zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że "właściwy czas" na złożenie wniosku o upadłość należy oceniać obiektywnie, a wniosek złożony przez ZUS został oddalony z powodu braku majątku na pokrycie kosztów postępowania, co potwierdzało niewłaściwy moment jego złożenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności R.W. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki A z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2006 r. Organ podatkowy ustalił, że spółka nie uiściła w pełnej wysokości należnego zobowiązania, a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. R.W., jako prezes jednoosobowego zarządu, nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że nastąpiło to bez jego winy, ani nie wskazał mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości. Skarżący zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych, pominięcie innych członków zarządu oraz niewłaściwą interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania R.W., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Jak wynika z akt, postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął wobec R. W. postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe A w P. z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2006 r. wraz z należnymi odsetkami. Organ podatkowy I instancji ustalił, w dniu 26.03.2007r Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za październik 2006 r., wykazując podatek należny do zapłaty w kwocie 7.976 zł. Ustalono, że Spółka nie uiściła w pełnej wysokości należnego zobowiązania. W dniu 21.05.2007r., w wyniku postępowania egzekucyjnego, wpłacono 5.636,90 zł, a następnie w dniu 06.06.2007r. 139,10 zł. Tym samym do zapłaty pozostało 2 200 zł należności głównej. Termin płatności przedmiotowego zobowiązania przypadał na dzień 27.11.2006r. Na podstawie wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego organ ustalił, że w czasie powstania należnego zobowiązania skarżący pełnił funkcję Prezesa zarządu Spółki. Ustalił, że zarząd był jednoosobowy. Ustalił, że egzekucja z majątku Spółki nie jest możliwa z uwagi na brak środków na rachunku bankowym i brak ruchomości oraz nieruchomości możliwych do zajęcia. Wskazał, że na zaległości w podatku VAT za październik 2006r w związku z brakiem zapłaty zobowiązania wystawiono tytuł wykonawczy nr SM [...] z dnia 30.04.2007 r., doręczony w dniu 24.05.2007r. Zajęcie rachunku bankowego w dniu 24.05.2007r nie przyniosło efektów z uwagi na brak środków na koncie. W dniu 22.08.2007r. organ wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w O. o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej, celem zabezpieczenia należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. i 2006 r. oraz w podatku od towarów i usług za 2005 r. i 2006 r. w łącznej kwocie 34.871,30 zł. Wpisu dokonano na podstawie zawiadomienia SR z dnia 23.08.2007 r. Wyjaśnił, że prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne zostało zakończone sprzedażą użytkowania wieczystego z nieruchomości, a plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży, zatwierdzony przez Sąd (postanowieniem z dnia 13.11.2009), nie zaspokoił wszystkich ciążących na Spółce zobowiązań. Z ksiąg wieczystych wykreślone zostały hipoteki i inne obciążenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego uzasadniał również, że skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, jak również nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł o odpowiedzialności R.W., jako osoby trzeciej za zaległości w podatku od towarów i usług spółki A za październik 2006 r. w kwocie 2.200 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.141 zł. W odwołaniu, R.W. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że nie było majątku Spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa oraz pominięciu, że członkami zarządu Spółki były inne osoby. Zarzucił niewłaściwą i fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego i przeprowadzenie tego postępowania w ograniczonym zakresie, a także wydanie decyzji co do kwot przedawnionych i przy niewłaściwej interpretacji art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: "op"). Skarżący podnosił, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony przez ZUS a postępowanie zostało umorzone ze względu na brak środków na prowadzenie postępowania upadłościowego i wniósł o dopuszczenie dowodów między innymi z: z akt rejestrowych Spółki na okoliczność ustalenia jej kondycji finansowej oraz zmian składu reprezentacji Spółki w latach 2004-2008; akt Sądu Rejonowego w L. XVIII Wydział Gospodarczy w sprawie do sygn. akt [...] - na okoliczność wyjaśnienia przyczyn oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Wnioskował również o zwrócenie się do Komornika przy Sądzie Rejonowym w O. o przesłanie informacji, czy nieruchomość będąca własnością Spółki została sprzedana w drodze licytacji, w celu wyjaśnienia - czy można było zaspokoić wierzytelności Skarbu Państwa oraz do SR w O. Wydział Ksiąg Wieczystych o przesłanie informacji dotyczącej nieruchomości, na okoliczność wykazania, że Spółka była właścicielem nieruchomości, z której organ mógł uzyskać zaspokojenie swoich należności. Wnosił o zwrócenie się do KRS o przesłanie całej dokumentacji dotyczącej Spółki B i C, na okoliczność ustalenia majątku ruchomego i nieruchomego Spółki i wykazania zmian podmiotowych w Spółce, a także do SR dla K. – [...] Wydział VII Upadłości względnie w L. o przesłanie informacji, czy przeciwko jego osobie toczyło się postępowanie w trybie art. 17 pkt 2 Prawa upadłościowego - na okoliczność, że takie postępowanie nie toczyło się, w związku z tym brak było podstaw do ogłoszenia upadłości. Wnosił również o dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony, oraz członków zarządu: P. A. C., R. M. J. i I. J. i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości na okoliczność wykazania, że spółka A była w stanie wyłączającym ogłoszenie upadłości. Dyrektor Izby Skarbowej, po przeprowadzeniu, w trybie art. 229 op, uzupełniającego postępowania dowodowego, nie podzielił zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu. Z odwołaniem do regulacji art. 107 § 1 i art. 116 op wyjaśnił, że odpowiedzialność członka zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały za okres, w którym pełnił on obowiązki, jako członek zarządu a przesłankami decydującymi o tej odpowiedzialności są: powstanie zobowiązań podatkowych spółki w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu i bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. W pierwszej kolejności wyjaśnił, że pełnienie przez skarżącego funkcji jednoosobowego zarządu Spółki w listopadzie 2006 r. (termin płatności podatku VAT za październik 2006 r.) nie budzi wątpliwości. Wskazał, że z wpisu do KRS wynika, iż od 21.06.2006 r. skarżący pełnił funkcję jednoosobowego zarządu spółki A, w dniu 12.03.2007 r. został wykreślony, a w dniu 18.06.2007 r. ponownie wpisany. Ponadto zgodnie z pismem skierowanym przez skarżącego do Spółki złożył on rezygnację z funkcji Prezesa zarządu z dniem 29.02.2008 r. Dlatego za niezasadny uznał wniosek dowodowy strony o przesłuchanie, wskazanych w odwołaniu świadków, gdyż, zgodnie z wpisem do KRS, osoby te pełniły funkcję członków zarządu Spółki w innym okresie niż objęty skarżoną decyzją. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej spełniona została również druga przesłanka decydująca o odpowiedzialności, tj. bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. Organ odwoławczy podkreślił, że bezskuteczność egzekucji, co wyraźnie wynika z treści art. 116 § 1 op, może być wykazywana różnymi środkami dowodowymi i nie musi być w formalny sposób stwierdzona, przez umorzenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu, bezskuteczność egzekucji oznacza stan, w którym pozostały niezaspokojone zobowiązania, których nie można wyegzekwować od samej Spółki i wystarczy, że z okoliczności sprawy wynika niezbicie, iż Spółka nie ma żadnego majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swej należności. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, zgromadzony materiał dowodowy świadczy o bezskutecznej egzekucji z majątku Spółki. Wyjaśnił, że kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości nie zaspokoiła wszystkich ciążących na Spółce zobowiązań - majątek Spółki był obciążony wierzytelnościami przekraczającymi jego wartość. Brak możliwości skutecznej egzekucji z majątku Spółki wynika również – w ocenie organu - ze sprawozdania finansowego oraz sprawozdania o stanie majątku dłużnika za rok 2007 r. sporządzonego przez Tymczasowego Nadzorcę Sądowego Spółki ustanowionego postanowieniem SR w Lublinie XVIII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 18.10.2007 r. Odnosząc się do przesłanek egzoneracyjnych, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że po pierwsze akta niniejszej sprawy świadczą, że skarżący nie wskazał mienia, z którego byłoby możliwe zaspokojenie zaległości podatkowych. Wyjaśnił, ze z jednej strony skarżący powoływał się na dokumentację spółek B i C dzięki której byłaby możliwość ustalenia majątku Spółki, a z drugiej strony przesłuchany w dniu 26.07.2011 r. zeznał, że nigdy nie spotkał się z takimi spółkami i takich spółek nie zna. Dlatego też i ten wniosek strony o uzyskanie dokumentacji tych Spółek uznać należało za niezasadny. W ocenie organu odwoławczego, skarżący nie wykazał także, że w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 116 § 1 pkt a oraz pkt b op. Wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy, skarżący nie składał wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, pomimo, że jako jedyny członek zarządu Spółki, w okresie, którego dotyczy decyzja, posiadał formalne uprawnienia do podejmowania decyzji w zakresie finansów i majątku Spółki. Wyjaśnił, że choroba i nieobecność w pracy - nie są wystarczającą okolicznością egzoneracyjną, poza tym argumenty te nie zostały poparte stosownymi dowodami, poza kartą wypisu szpitalnego, potwierdzającą kilkudniowy pobyt w szpitalu w dniach 16.02.2011 r. do 21.02.2011 r. Zważył, że zebrany materiał dowodowy w sprawie świadczy o tym, że sytuacja finansowa Spółki pogarszała się już od 2005 r., a skarżący tę świadomość miał od początku pełnienia funkcji Prezesa zarządu, co wynika zarówno z załączonych do sprawy dokumentów finansowych Spółki, jak również z protokołu przesłuchania strony w dniu 26.07.2011 r., gdzie zeznał, że z chwilą, gdy został prezesem Spółki długi przewyższały wartość Spółki. Zważył, że analiza sprawozdania finansowego Spółki już za 2005 r. wskazuje na jej trudną sytuację finansową ( strata wynosiła 1.526.588,53 zł, przychody 680.180,45 zł, koszty działalności 2.206.778,98 zł, zapasy według stanu na dzień 31.12.2005 r. wynosiły 428.746.34 zł, należności 15.713.31 zł, zobowiązania 4.418.617,14 zł). Zwrócił uwagę, że dane te w porównaniu z analogicznymi parametrami za 2004 r. uległy pogorszeniu, a Spółka pomimo wielokrotnych wezwań - nie złożyła sprawozdania finansowego i zeznania podatkowego CIT-8 za 2006 r. Zeznanie finansowe za 2006 r. organ podatkowy I instancji otrzymał od tymczasowego nadzorcy sądowego, a sprawozdanie finansowe Spółki za 2006 r. bez podpisu zarządu organ podatkowy pozyskał z urzędu od biura rachunkowego, które prowadziło sprawy Spółki. Organ odwoławczy wyjaśnił, że analiza bilansu wskazuje na dalsze pogorszenie się sytuacji finansowej Spółki w 2006 r. Wartość majątku trwałego zmalała w porównaniu ze stanem na dzień 31.12.2005 r. z wartości 3.770.378,64 zł do 2.589.406,36 zł na dzień 31.12.2006 r., zapasy zmniejszyły się z wartości 428.746,34 zł do zera. W tym czasie zobowiązania krótkoterminowe Spółki wzrosły niemal dwukrotnie - z kwoty 2.411.379.60 zł do kwoty 4.851.888,91 zł. Straty z lat ubiegłych zwiększyły się na koniec 2006 r. z kwoty 1.001.646,91 zł do kwoty 2.528.235.44 zł, jak również straty pozostałe wzrosły z kwoty 1.526.588,53 zł do kwoty 1.641.109,36 zł. co świadczy, że Spółka nie tylko nie była w stanie realizować swoich zobowiązań, lecz także zwiększały się bieżące straty (wg stanu na koniec 2005 r. i 2006 r.). Sumy bilansowe Spółki na koniec 2006 r. również uległy dwukrotnemu zmniejszeniu z porównaniu ze stanem na dzień 31.12.2005 r. z zwartości 4.410.595,50 zł do 2.620.245,75 zł. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że skoro na dzień 31.12.2006 r. zobowiązania Spółki dwukrotnie przewyższały majątek Spółki, a sytuacja ta znana była skarżącemu, to nie można uznać, że niezłożenie przedmiotowego wniosku lub niewszczęcie postępowania zapobiegającemu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Organ ustalił, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 17.10.2007 r., jednakże został oddalony, na podstawie art. 13 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego ze względu na brak majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania. Z powyższego wynika zatem, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie był złożony we właściwym czasie. W ocenie organ odwoławczego, organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy, który oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Materiał ten nie był w żadnej mierze szczątkowy, a organy podatkowe dołożyły wszelkiej staranności by ustalić stan faktyczny sprawy. Z odwołaniem do art. 188 op, Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniał, że wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości jest całkowicie niezasadny, z uwagi na fakt, że zebrany materiał dowodowy był w pełni wystarczający dla dokonania przez organy podatkowe właściwej analizy sytuacji finansowej Spółki, także pod kątem ustalenia właściwego czasu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Za nieuzasadniony organ uznał również wniosek skarżącego o zwrócenia się do SR o przesłanie informacji, czy przeciwko skarżącemu toczyło się postępowanie w trybie art. 17 pkt 2 Prawa upadłościowego, z uwagi na brak wpływu na rozstrzyganie. Za zasadny natomiast organ odwoławczy uznał wniosek o przesłuchanie skarżącego w charakterze strony, które odbyło się w dniu 26.07.2011 r. Zważył, że wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzja organu nie odnosi się do kwoty przedawnionej, gdyż zgodnie z art. 70 § 1 op zobowiązanie w VAT za październik 2006 r. przedawni się z końcem 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R.W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź jej zmianę zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 8 i art. 77 ustawy z dnia 16.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "kpa"), poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny wszystkich okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, niewłaściwą i fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego, a także art. 107 kpa wskutek wadliwego uzasadnienia decyzji. Zarzucił też naruszenie art. 116 op poprzez jego niewłaściwą interpretację. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację odwołania i wnioski dowodowe w nim zawarte, argumentując, że nie przeprowadzenie wnioskowanych dowodów naruszyło słuszny interes strony, zasadę obiektywizmu postępowania i wpłynęło na niewłaściwą i fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W związku z zarzutami skargi, na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 kpa, jego przepisów nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie – Ordynacja podatkowa, w tym spraw w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich unormowanych w rozdziale 15 Działu III Ordynacji podatkowej. Z tego względu powołane w skardze przepisy kpaart. 7, art.8, art. 77 i art. 107 nie miały w sprawie zastosowania, a treściowo ich odpowiednikami są przepisy Ordynacji podatkowejart. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 204 op. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i zupełny. Organ podatkowy wyczerpująco zebrał materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Dokonał wszechstronnej i trafnej jego oceny i dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Właściwie zastosował przepisy prawa materialnego, a swoją argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, w sposób wyczerpujący uzasadnił, wskazując fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dały wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności ( art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 op). Materialnoprawną podstawę decyzji orzekającej odpowiedzialność podatkową członka zarządu spółki z o.o. stanowi art. 116 op. Zgodnie z art. 116 § 1 op, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 op). W związku z treścią tych przepisów, zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz jego ocena zawarta w decyzji powinny wskazywać przedmiotowy zakres odpowiedzialności podatkowej i istnienie przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członka zarządu (art. 116 § 2 op) oraz brak przyczyn wyłączających odpowiedzialność (art. 116 § 1 pkt 1 i 2 op). W pierwszej kolejności odnieść się więc należy, do pierwszej z podstawowych przesłanek warunkujących odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki, tj. bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, której zaistnienie zobligowany jest wykazać organ podatkowy. Przez bezskuteczność egzekucji należy rozumieć taką sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia wierzytelności podatkowej z majątku Spółki, a stwierdzenie bezskuteczności egzekucji nie wymaga formalnego zakończenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, w ramach prowadzonego wobec Spółki postępowanie egzekucyjnego wyegzekwowano cześć należności za październik 2006 r. w kwocie 5.776 zł, a co do pozostałej kwoty 2.200 zł egzekucja okazała się bezskuteczna. Zajęcie rachunku bankowego nie przyniosło efektów z uwagi na brak środków, zajęcie ruchomości w postaci wtryskarki również nie powiodło się (zostało uchylone w związku z jej przewłaszczeniem na rzecz banku), a plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży użytkowania wieczystego z nieruchomości nie zaspokoił wszystkich ciążących na Spółce zobowiązań. W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ podatkowy zaistnienie tej przesłanki wykazał. Jak wykazał również organ podatkowy w czasie powstania zobowiązania w podatku VAT za października 2006 r. zarząd spółki A był jednoosobowy, a funkcję Prezesa pełnił skarżący. Nie jest też sporne, że skarżący wniosku o ogłoszenie upadłości, czy otwarcie postępowania układowego nie składał. Wniosek o upadłości spółki A złożył wierzyciel – ZUS w dniu 17.10.2007 r. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie jest dowolna ocena organu podatkowego, że wniosek ZUS o upadłość nie został zgłoszony we właściwym czasie, w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a op. Na podstawie zgromadzonych dowodów księgowych organ ustalił że sytuacja finansowa Spółki, na dzień objęcia przez skarżącego funkcji Prezesa zarządu, tj. na dzień 21.06.2006r. uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do lat ubiegłych i uzasadniała złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący jednak jako jedyny reprezentant Spółki takich działań nie podjął Organ ustalił, a skarżący tych ustaleń nie podważył, że w 2006 r. Spółka nie była już w stanie realizować sowich zobowiązań, które na koniec 2006 r. dwukrotnie przewyższały majątek Spółki. W zgromadzonym materiale dowodowym (dokumenty finansowe, zeznanie strony) znajduje również uzasadnienie ocena organu podatkowego, że skarżący miał świadomość pogarszającej się sytuacji finansowej Spółki. Zwrócić uwagę należy, że art. 116 § 1 op. określając moment zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości posługuje się elastycznym i niedookreślonym zwrotem "właściwy czas". Użycie przez ustawodawcę takiego określenia i brak odesłania wprost do przepisów Prawa upadłościowego nie jest przypadkowe i oznacza, że oceny, czy złożenie wniosku o upadłość nastąpiło we właściwym czasie należy dokonywać w okolicznościach indywidualnego przypadku, biorąc pod uwagę, iż powinno to nastąpić w takim momencie, aby chronić zagrożone interesy wierzycieli, tak żeby po ogłoszeniu upadłości mieli oni możliwość uzyskania równomiernego, choćby tylko częściowego, zaspokojenia z majątku Spółki, a nadto z uwzględnieniem celu, jakiemu uregulowanie zawarte w powołanym przepisie ma służyć, a którym jest ochrona należności publicznoprawnych. Niemniej jednak – w ocenie Sądu - ustalenie czy wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został zgłoszony w odpowiednim czasie wymaga uwzględnienia przepisów regulujących podstawy oraz terminy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy, tj. ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm. , dalej: "pun"). Zgodnie z regulacją art. 10 pun upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie natomiast z regulacja art. 11 tej ustawy dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Zgodnie z art. 21 pun reprezentant dłużnika będącego osoba prawną jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W kontekście brzmienia wskazanych regulacji prawnych, uznać należy, że "właściwym czasem" nie jest ani krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności, ani też całkowite zaprzestanie płacenia długów w następstwie wyzbycia się przez podmiot gospodarczy całego (lub prawie całego) majątku, lecz chwila kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań. Określenie tej chwili powinno być, jak już wskazano, ustalane obiektywnie, w zależności od okoliczności konkretnego wypadku, w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy, dla określenia której nie ma znaczenia subiektywne przekonanie członków zarządu spółki. W tym stanie prawnym i mając na względzie analizę sytuacji finansowej Spółki, szczegółowo przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie jest dowolna ocena organu odwoławczego, że wniosek o upadłość złożony przez ZUS nie został złożony we właściwym czasie. Wniosek ten jak wynika z rozstrzygnięcia SR w Lublinie Sądu Gospodarczego XVIII Wydział Gospodarczy z dnia 11 grudnia 2007 r. i informacji przesłanej przez ZUS z dnia 18 sierpnia 2011 r. został oddalony, na podstawie art. 13 ust. 1 pun, zgodnie z którym sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, co dodatkowo potwierdza , w ocenie Sądu, trafność oceny organu, co do czasu złożenia wniosku o upadłość. W ocenie Sądu prawidłowa, bo znajdująca oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym pozostaje również ocena organu, co do braku przesłanki wykluczającej odpowiedzialności skarżącego, o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 2 op. Skarżący nie wskazał bowiem mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wobec powyższego, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło