II SA/Kr 1820/11

WyrokWSA w Krakowie2012-02-08

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Krystyna Daniel, Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną postępowania o podział nieruchomości, która twierdzi, że w wyniku tego podziału utraciła dostęp do drogi publicznej, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości?
Ratio decidendi
Osoba, która nie była stroną postępowania o podział nieruchomości i nie posiada żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości objętej podziałem, nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej ten podział, nawet jeśli twierdzi, że w wyniku podziału utraciła dostęp do drogi publicznej. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie z samego faktu korzystania z dostępu do drogi publicznej bez tytułu prawnego.
Stan faktyczny
H.K. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z 2005 r. zatwierdzającej podział nieruchomości, twierdząc, że została pominięta w postępowaniu mimo posiadania statusu strony oraz że decyzja naruszała jej prawo do dostępu do drogi publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że H.K. nie była stroną postępowania pierwotnego ani nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. WSA w Krakowie oddalił skargę H.K., podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Krystyna Daniel / spr. / WSA Ewa Rynczak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi H.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 12 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skargę oddala Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. , na podstawie art. 61 a § 1 i 2 oraz art. 28 kpa w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r., Nr 102, póz. 651 ze. zm.) po rozpatrzeniu wniosku H.K. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z [...] sierpnia 2005r., znak: [...] zatwierdzającej połączenie i podział działek wchodzących w skład nieruchomości położonej w obr. [...], gmina Miasto Z. , składającej się z działek ewidencyjnych nr: [...] ,[...] [...] ,[...] ,[...] ... - pochodzącej z księgi wieczystej KW Nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasto Z., , w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z 5 kwietnia 2011 r. H.K. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji z 12 sierpnia 2005 r. Wnioskodawczyni podniosła, że została pominięta w przedmiotowej sprawie, mimo, że przysługiwał jej status strony. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołała się na decyzję wywłaszczeniową z 9 sierpnia 1977r., na mocy której nieruchomość oznaczona nr ew: [...] i [...] (powinno być [...] ), na której stał i nadał stoi jej dom została pozbawiona dostępu do drogi publicznej. W pkt 4 c tej decyzji Skarb Państwa zobowiązał się do wybudowania i utrzymania drogi stanowiącej dojazd do nieruchomości z drogi publicznej, którą obecnie stanowi działka nr [...] obr. [...]. H.K. poinformowała również, że do czasu wywłaszczenia tj. do sierpnia 1977r. każdoczesny właściciel działek nr [...] i [...] miał zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez działkę ew. nr [...] , co było zapisane jako stosowna służebność gruntowa w zamkniętej obecnie Lwh nr [...]. Działka nr [...] po zamknięciu Lwh nr [...] została wpisana do Kw nr [...], jednakże organ dokonujący wywłaszczenia i przeniesienia tej działki do nowej księgi wieczystej nie wpisał istniejącej służebności gruntowej. Działka nr [...] była następnie przedmiotem połączenia i podziału dokonanego zaskarżoną decyzją z 12 sierpnia 2005r. na nowe działki ew. nr [...] i [...] , które zostały ujawnione w innej księdze wieczystej, również bez wpisania do tej księgi służebności gruntowej, obciążającej dotychczasową nieruchomość oznaczoną nr ewid. [...]. H.K. zarzuciła również, że w zaskarżonej decyzji brak jest jakiegokolwiek stwierdzenia, czy też wniosku o wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego [...] Spółdzielni Mieszkaniowej odnoście nowoutworzonej działki ew. nr [....] która otrzymała oznaczenie jako "dr", co narusza przepis art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, albo orzeczenie o podziale prawomocne. Doszło również do naruszenia art. 93 ust. 3 w zw. z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż nie został zapewniony dostęp do drogi publicznej działkom oznaczonym nr ewid. [...] i[ ...] . Zaskarżona decyzja nie zawiera również warunku z art. 99 w/w ustawy. Zdaniem Kolegium H.K. nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności w/w decyzji Burmistrza Miasta Z. z [...] sierpnia 2005r., gdyż nie jest i nie była stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału w/w działek. Również obecnie wnioskodawczyni nie wykazała, że posiada interes prawny w żądaniu wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. Organ wskazał, że stroną w myśl art. 28 kpa jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony przesądzają zatem przepisy prawa materialnego. Interes prawny polega na możliwości zastosowania w ustalonym stanie faktycznym normy prawa materialnego do podmiotu oczekującego ochrony prawnej. Zatem ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza wskazanie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego dany podmiot może domagać się czynności organu. Musi przy tym też istnieć bezpośredni związek między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest interes prawny. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli taką sytuację, w której podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może powołać się na przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Zgodnie z treścią art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek użytkownika wieczystego działek podlegających podziałowi tj. [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Podmiot ten był stroną w sprawie, brał czynny udział w postępowaniu i jemu, zgodnie z dyspozycją art. 28 § 1 kpa w zw. z art. 97 u. g. n. przysługuje obecnie prawo inicjowania nadzwyczajnego postępowania w stosunku do wydanej ówcześnie decyzji zatwierdzającej podział w/w nieruchomości. H.K. jest właścicielką nieruchomości sąsiednich oznaczonych nr ewid.: [...] i[...] , które nie były objęte zaskarżoną decyzją. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ stwierdził, że właściciele nieruchomości przyległej do nieruchomości stanowiącej własność gminy, w odniesieniu do której wszczęto postępowanie administracyjne o jej podział w trybie art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy gospodarce nieruchomościami nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. W ocenie Kolegium, okoliczności, na które powołuje się H.K. w swoim wniosku w żaden sposób nie potwierdzają posiadania przez zainteresowaną interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności w/w decyzji. H.K., w dacie dokonywania podziału nieruchomości nie przysługiwało żadne prawo rzeczowe do nieruchomości objętych projektem podziału, co nie dawało jej praw strony w postępowaniu zakończonym w/w decyzją. Również w chwili obecnej nie legitymuje się tytułem prawnym do tych nieruchomości, jak również nie przysługuje jej w stosunku do nich żadne prawo rzeczowe, z którego można by wywieść interes prawny, uprawniający do kwestionowania wydanej decyzji w trybie nadzwyczajnym, określonym w art. 156 kpa i nast. Służebność gruntowa, na którą powołuje się wnioskodawczyni nie została uwidoczniona w żadnej księdze wieczystej, w której zostało uwidocznione prawo własności i użytkowania wieczystego do nieruchomości będących przedmiotem podziału, zatwierdzonego w/w decyzją. Dotyczy to zarówno księgi wieczystej nr [...], w której działka nr [...] wskazana we wniosku H.K. była uwidoczniona przed podziałem, jak i kolejnej księgi wieczystej założonej po podziale, w której służebność ta również nie została ujęta. Brak jest zatem dokumentów świadczących o tym, że H.K. w dacie dokonywania podziału, a także obecnie przysługuje ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności drogi koniecznej na jednej z nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją. Nadto organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest dwuetapowe. W sytuacji gdy podmiot domagający się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności niebędący strona postępowania zwykłego nie wykaże swojej legitymacji do złożenia wniosku dopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniosła H.K. domagając się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z [...] sierpnia 2005 r. a następnie stwierdzenia nieważności tej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu H.K. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie będąc stroną postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia podziału działek nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Jednym z zarzutów stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, była właśnie okoliczność, iż H.K. nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza Miasta Z. . Wskazała, że orzecznictwo na które powołało się Kolegium w uzasadnieniu decyzji jest nieaktualne i powołała wyroki: NSA z 14. 10. 2009r., sygn. akt l OSK 91/2009; NSA z 25. 01. 2011 r. l OSK 458/2010; WSA w Białymstoku z 26. 01. 2010 r. II SA/Bk 119/2009 i WSA Białymstoku z 12. 01.2010 r., II SA/Bk 758/2009, konkludując, że powinna być stroną zaskarżonej decyzji, gdyż jako osoba posiadające prawo własności nieruchomości sąsiednich podlegających podziałowi została pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Podstawa materialnoprawna interesu prawnego w rozstrzygnięciu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. wynika z treści przepisu art. 93 ust. 3 w zw. z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreśliła, że wskutek podziału powstała działka o nr [...], która została ujawniona w rejestrze gruntów jako "dr" tj. droga publiczna. Skoro zatem powstała droga publiczna z nowopowstałej działki to użytkowanie wieczyste wygasa z mocy prawa. Interes prawny wnioskodawczyni wprost wynika z okoliczności, iż zgodnej z prawem decyzji - uzyskałaby dostęp do drogi publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. postanowieniem z [...] września 2011 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 61 a § 1 i 2 i art. 28 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją procesową tworzącą możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami o charakterze materialnoprawnym tj. takich, które powodują, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zależy od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Kolegium podzieliło ustalenia oraz rozważania prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że H.K. nie była stroną postępowania w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, jak i obecnie nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia jej nieważności. Wskazało, że zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym wyrok NSA z 9. 03. 2011 r., sygn. akt l OSK 669/10, w którym Sąd stwierdził wprost, że osoba nieposiadająca żadnego tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem podziału nie ma interesu prawnego do występowania w tym postępowaniu w charakterze strony, w konsekwencji nie jest również legitymowana do domagania się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Sąd wyjaśnił, że udział w postępowaniu o podział ewidencyjny nieruchomości jest uprawnieniem związanym z prawem do nieruchomości dzielonej. Tak więc interes prawny do bycia stroną posiadają podmioty, które są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa. Organ konkludował, że argumenty podnoszone przez H.K. wskazują jedynie na istnienie po jej stronie interesu faktycznego, a nie prawnego. H.K. w dacie podziału nieruchomości nie miała bowiem żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości dzielonej, a fakt że w jej ocenie dokonany podział pozbawił ją dojazdu do nieruchomości, nie daje jej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, w sytuacji, gdy działka dzielona pod względem prawnym (np. w drodze służebności) dojazdu tego nie zapewniała. W tym momencie można tylko domniemywać, że był to dojazd grzecznościowy nie poparty żadnym wiążącym dokumentem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła H.K,. , domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia z 27 czerwca 2011 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie: - art. 28 kpa poprzez uznanie, iż skarżącej nie przysługuje interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z 12 sierpnia 2005 r.; - art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady praworządności i nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy; - art. 9 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej i zasadności przesłanek, które stanowią podstawę wydania zaskarżonego postanowienia; - art. 75 i art. 77 kpa poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie; - art. 93 ust. 3 w zw. z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem te przepisy dają podstawę materialnoprawną interesu prawnego w rozstrzygnięciu jakie podjął Burmistrz Miasta Z. w zakresie podziału nieruchomości objętych zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją; - art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż w chwili ustanowienia nowej działki gruntu przeznaczonej pod drogę publiczną, ustanowione prawo użytkowania wieczystego wygasa z mocy prawa, czego SKO nie uwzględniło; - art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady ochrony własności; - art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równości w zakresie bycia przez skarżącą stroną postępowania administracyjnego; art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady ochrony praw nabytych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że stwierdzenie w zaskarżonym postanowieniu, że organ domniemuje, iż skarżąca jako właściciel nieruchomości nr [...] i[...] dysponuje dostępem do drogi publicznej w innym miejscu stanowi o niekompetencji Kolegium oraz ignorancji praw obywatelskich skarżącej. Z mapy ewidencyjnej będącej w posiadaniu organu wynika, że skarżąca nie posiada dostępu do drogi publicznej przez inne działki, które powstały w wyniku połączenia i podziału. Ponownie wskazała, że jej przymiot strony w sprawie wynika z faktu, że decyzją z 9 sierpnia 1977 r. Urząd Miejski w Z. wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położone w Z. obr. [...] nr [...] ,[...] zapisanych księdze wieczystej KW nr [...]. W wyniku wywłaszczenia nieruchomość skarżącej stanowiąca działki nr [...] i [...] na której stał i nadal stoi dom jednorodzinny została pozbawiona dostępu do drogi publicznej . Dlatego też w punkcie 4c Skarb Państwa zobowiązał się do wybudowania i utrzymania drogi stanowiącej dojazd do nieruchomości z drogi publicznej (działka nr [...]). Obowiązek ten wynikał z art. 28 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (DZ. U. z 1974, Nr 10, póz. 64 ze zm.). Identyczne zapisy istniały w dalszych ustawach regulujących zagadnienie wywłaszczenia, a obecnie powyższą kwestię reguluje art. 120 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Następnie wywłaszczone działki zostały oddane w użytkowanie wieczyste w 1995 r. [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, a w 2005 r. dokonano podziału nieruchomości, nie uwzględniając faktu, że nieruchomości skarżącej nie mają dostępu do drogi publicznej. Skarżąca nadmieniła, że 4 kwietnia 2011 r. złożyła wniosek do Starosty T. o wykonanie punktu 4c decyzji wywłaszczającej i ustalenie odszkodowania za niedogodności związane z dostępem do drogi publicznej. Wniosek ten nie został jeszcze rozpoznany. Skarżąca konkludowała, że w decyzji z 12 sierpnia 2005 r. Burmistrz Miasta Z. winien nałożyć na spółdzielnię warunek ustanowienia służebności gruntowej na nowoutworzonej działce nr [...] na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...] i [...] stanowiących współwłasność skarżącej, a także działki nr [...] stanowiącej własność Gminy i Miasta Z. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o oddalenie skargi. Organ wskazał, że decyzja wywłaszczeniowa w punk 4 c rzeczywiście nakładała obowiązek wybudowania drogi jednak nie określała, że droga ta ma zostać wybudowana na działce którą wskazuje skarżąca. Nie można również przesądzić, że na podstawie tej decyzji skarżąca nabyła prawo do korzystania z działki objętej podziałem w formie służebności drogi koniecznej. Organ podniósł także, że jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a stosownie do art. 99 podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Przepis ten dotyczy jednak tylko nieruchomości które mają powstać w wyniku podziału, a nie nieruchomości sąsiednich. Organ administracji publicznej nie jest powołany do decydowania jakie nieruchomości ma obciążać służebność drogowa. Służebność taka ustanawiana jest w drodze czynności cywilnoprawnej, bądź też na mocy orzeczenia sądu powszechnego. Jednocześnie zdaniem organu art. 93 ust. 3 musi być interpretowany w sposób, który zapewnia ochronę prawa własności także właścicielom działek sąsiadujących z nieruchomością podlegającą podziałowi w wyniku którego działki te pozbawiane są dostępu do drogi publicznej. Skoro zatem skarżąca nie miała zapewnionego dojazdu w drodze np. służebności do swoich nieruchomości poprzez nieruchomości będące przedmiotem podziału to sam fakt, że z takiego dojazdu korzystała nie sprawia, że decyzja o podziale ingeruje w jej prawo własności. Kolegium podkreśliło również, że nie twierdziło, że skarżąca posiada dostęp do drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 §1 kpa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest dwuetapowe. W pierwszym etapie podejmowane jest rozstrzygnięcie dotyczące wszczęcia lub odmowy wszczęcia tego postępowania, a dopiero w drugim etapie badana są przesłanki nieważnościowe z art. 156 § 1 kpa. W sytuacji gdy organ w pierwszym etapie stwierdzi, że strona wnosząca o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie posiada legitymacji do jego wszczęcia organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania i nie przechodzi do drugie etapu postępowania. Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. prawidłowo ustaliło, iż H.K. nie posiadała przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, ani w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Burmistrza Miasta Z. z [...] sierpnia 2005r., znak: [...] zatwierdzającej połączenie i podział działek wchodzących w skład nieruchomości położonej w obr. [...] Gminy Miasto Z. , składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] , [...] [...] ,[...] ... - pochodzącej z księgi wieczystej KW N nr [...] , stanowiącej własność Gminy Miasto Z. , w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, ani w przedmiotowym postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 12 sierpnia 2005 r. Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Trzeba podkreślić, że to czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony zależy od przepisów prawa materialnego, a dokładnie od możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji zindywidualizowanego podmiotu prawa. Interes prawny wynika zatem z przepisów prawa materialnego, które w okolicznościach danej sprawy dają podstawę do uznania danego podmiotu za stronę konkretnego postępowania. Natomiast jeżeli strona postępowania nie może wykazać się tak rozumianym interesem prawnym - organ odmawia na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcia postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 97 ust. 1 i 2 ustawy z 21. 08. 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz.651 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.g.n. podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny (ust. 1 ab. initio). Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych (ust. 2 ab initio) W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości i jest niesporne, że H.K. nie przysługiwało prawo własności, współwłasności, użytkowania wieczystego lub współużytkowania wieczystego nieruchomości podlegających połączeniu i podziałowi w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza Miasta Z. z 12 sierpnia 2005 r. Prawo do ww. nieruchomości przysługiwało bowiem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Należy podkreślić, zgadzając się ze stanowiskiem Kolegium przedstawionym w zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej decyzji tego samego organu, że właścicielom nieruchomości sąsiednich w stosunku do nieruchomości objętych decyzją o podziale nie przysługuje status strony w tym postępowaniu. Czynność podziału nie ma bowiem wpływu na granice zewnętrzne gruntu objętego ww. postępowaniem gdyż granice te pozostają niezmienione. Oznacza to, że z fakt, iż działki strony skarżącej stanowią działki sąsiednie w stosunku do obszaru gruntu podlegającego połączeniu, a następnie podziałowi nie czyni H.K. stroną postępowania. Z kolei odnosząc się do kwestii podnoszonej przez skarżącą, która wywodzi swoje ograniczone prawo rzeczowe do jednej z działek (nr ewid. [....] - objętej postępowaniem zakończonym wydaniem decyzji z 12 sierpnia 2005 r. - z przysługującego jej jako właścicielowi działek nr [...] i[...] prawa służebności gruntowej drogi koniecznej po działce nr [...] , które było ujawnione w zamkniętej Lwh [...] na rzecz każdoczesnego właściciela działek nr [...] i[...] należy podkreślić, że przedmiotowa służebność gruntowa nie została uwidoczniona w żadnej księdze wieczystej, w której wpisane jest prawo własności lub wieczystego użytkowania nieruchomości objętych przedmiotowym postępowaniem działowym. W szczególności służebność drogi koniecznej po dz. nr [...] nie była wpisana w księdze wieczystej nr [....], w której uwidoczniona była przed podziałem, a po zamknięciu Lwh nr [...] działk anr [...]. Nie można również uznać, że interes prawny w przedmiotowej sprawie przysługuje H.K. , ponieważ w wyniku podziału dokonanego decyzją z 12 sierpnia 2005 r. posiadane przez nią działki nr [...] i[...] zostały pozbawione dostępu do drogi publicznej, a wcześniej korzystała z dostępu do drogi publicznej po działce nr [...] (jakkolwiek w księdze wieczystej drogi koniecznej na ww. działce do działek skarżącej nie ujawniono). Także obecnie takiego wpisu w księdze wieczystej nie ujawniono. Dla statusu skarżącej jako strony w przedmiotowym postępowaniu nie ma również znaczenia fakt, iż w wyniku wydania decyzji wywłaszczeniowej przez Urząd Miejski w Z. z 9. 08.1977 r., ze względu na pozbawienie posiadanych przez nią nieruchomości ozn. nr [...] dostępu do drogi publicznej (obecnie dz. nr [...] obr. ) w punkcie 4 c ww. decyzji organ zobowiązał się do wybudowania drogi zapewniającej taki dostęp. Zobowiązanie takie nie rodzi bowiem żadnych praw rzeczowych do nieruchomości objętych postępowanie podziałowym, a nadto z decyzji tej nie wynika po jakich działkach miała być wybudowana droga o jakiej mowa w decyzji wywłaszczeniowej. A zatem organ zasadnie uznał, że w dacie wydania decyzji podziałowej H.K. nie posiadała interesu prawnego ponieważ nie przysługiwało jej żadnego prawa rzeczowego do chociażby jednej nieruchomości wchodzącej w skład obszaru podlegającego połączeniu, a następnie podziałowi. Sam fakt, iż w wyniku tego postępowania skarżąca utraciła dojazd z drogi publicznej do posiadanych działek nr [...] i[...] , z którego korzystała bez tytułu prawnego nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Konkludując należy się zgodzić z SKO , ze skarżąca nie posiada interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny w postępowaniu o stwierdzenie w trybie art. 156 § 1 k.p.a. nieważności decyzji Burmistrza Z. z 12 sierpnia 2005 r., brak bowiem normy prawnej prawa materialnego, na której skarżąca mogłaby oprzeć swoje żądanie wszczęcia takiego postępowania. Nie dają takich podstaw przepisy Konstytucji wskazane w odwołaniu, ani art. 93 ust. 3 u. g.n. w zw. z art. 99 u.g.n. W odniesieniu do ww. przepisów u.g.n. należy zauważyć, że odnoszą się one do obszaru podlegającego podziałowi, który to podział jest niedopuszczalny w sytuacji, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej (art. 93 ust. 3), natomiast przepis art. 99 ustawy stanowi o konieczności zagwarantowania dostępu do drogi koniecznej w sytuacji zbywania wydzielonych działek gruntu. W tej sytuacji zarzuty skargi wskazujące na naruszenie ww. przepisów nie zasługują na uwzględnienie ponieważ nie mają zastosowania do niniejszej sprawy. W tej sytuacji, w oparciu o przepis art. 151 ustawy z 30. 08. 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło