I SA/Gd 928/11
WyrokWSA w Gdańsku2012-02-08
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Irena Wesołowska, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Starosty nakazującą zwrot dotacji podmiotowej pobranej w nadmiernej wysokości, w sytuacji gdy szkoła posiadała uprawnienia do kształcenia w nowych zawodach, mimo braku formalnej zmiany decyzji nadającej uprawnienia szkoły publicznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy błędnie zastosował przepisy dotyczące zwrotu dotacji. Kluczowe było ustalenie momentu 'stwierdzenia nieprawidłowości', który powinien być powiązany z zapoznaniem się kontrolowanego z protokołem kontroli, a nie z jednostronną czynnością jego sporządzenia. Ponadto, sąd wskazał na nieprawidłowe zastosowanie § 16 pkt 18 Uchwały Rady Powiatu, co naruszyło zasadę praworządności.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. prowadząca Policealną Szkołę Zawodową "A" otrzymała dotację podmiotową. Kontrola wykazała nieprawidłowości w liczbie uczniów i kształceniu w zawodach, w których szkoła nie posiadała formalnych uprawnień. Starosta nakazał zwrot nadmiernie pobranej dotacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie przepisów o zwrocie dotacji oraz niewłaściwą interpretację uprawnień szkoły do kształcenia w nowych zawodach.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 4 lipca 2011 r., sygn. akt [...] w przedmiocie dotacji podmiotowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 lipca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o. o. z siedzibą w Ł. (zwanego dalej Spółką) utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 12 stycznia 2011 r., którą określono Spółce wysokość należności z tytułu dotacji podmiotowej pobranej w nadmiernej wysokości za okres od stycznia do czerwca 2010 r. podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu przez Spółkę w kwocie 100.778,80 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 9 września 2010 r. do dnia zapłaty.
Podstawą rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego był następujący stan faktyczny:
Posiadająca uprawnienia szkoły publicznej Policealna Szkoła Zawodowa "A"
w K. (zwanej dalej Szkołą) prowadzona przez Spółkę otrzymała z budżetu Powiatu dotację podmiotową na 2010 r. w kwocie 1.393,20 zł rocznie na jednego ucznia. Podstawę przyznanej dotacji stanowił art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz § 5 ust. 3 uchwały Rady Powiatu Nr XXXV/210/2009 z dnia 31 sierpnia 2009 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji udzielonych dla szkół i placówek zakładanych oraz prowadzonych na terenie Powiatu przez podmioty inne niż ministrowie i jednostki samorządu terytorialnego (Dz. Urz. Woj. Pomor. Nr 146, poz. 2722 z późn. zm.).
W dniach 21 – 23 czerwca 2010 r. przeprowadzono w Szkole kontrolę w zakresie prawidłowości przedstawienia informacji o faktycznej liczbie uczniów za okres od stycznia
do czerwca 2010 r. Kontrola ta wykazała, że informacja o faktycznej liczbie uczniów Szkoły za marzec 2010 r. została wykazana w sposób nieprawidłowy, albowiem liczba uczniów była niezgodna ze stanem wynikającym z księgi uczniów. W informacji
wg stanu na 1 marca 2010 r. wykazano 189 uczniów, natomiast faktyczna ich liczba wynikająca z księgi uczniów wynosiła 190 osób. Ponadto stwierdzono, że liczba uczniów wykazana przez Szkołę w złożonych informacjach o faktycznej liczbie uczniów dotyczy uczniów kształconych w zawodach: technik administracji, technik logistyk
oraz technik bezpieczeństwa i higieny pracy, podczas gdy Szkoła zgodnie z decyzją
w sprawie nadania uprawnień szkoły publicznej posiada w/w uprawnienia jedynie
w zakresie kształcenia w zawodzie technika administracji.
Przedstawione ustalenia kontrolne zawarto w protokole nr [...], którego doręczenie Dyrektorowi Szkoły nastąpiło w dniu 31 sierpnia 2010 r.
Pismem z dnia 9 listopada 2010 r. Starosta zlecił Szkole zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kotwcie 100.774,80 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w ciągu 15 dni roboczych od dnia stwierdzenia okoliczności uzasadniających zwrot dotacji, tj. od dnia 24 sierpnia 2010 r., kiedy to podpisano protokół z kontroli. Pismo zawierało pouczenie, że odsetki od dotacji podlegającej zwrotowi nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu.
Wobec niezastosowania się do obowiązku zwrotu dotacji z godnie z zaleceniem pokontrolnym, decyzją z dnia 12 stycznia 2011 r. działający na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy o finansach publicznych Starosta określił Spółce wysokość należności z tytułu dotacji podmiotowej pobranej w nadmiernej wysokości
za okres od stycznia do czerwca 2010 r. podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu w kwocie 100.778,80 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 9 września 2010 r. do dnia zapłaty.
W odwołaniu Spółka zarzuciła organowi liczne nieprawidłowości, w tym naruszenie:
– art. 252 ustawy o finansach publicznych poprzez jego bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie,
że dotacje zostały udzielne w nadmiernej wysokości,
– art. 85 ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną interpretację
i uznanie, że Szkoła nie posiada uprawnień szkoły publicznej kształcącej
w zawodach: technik logistyk oraz technik bezpieczeństwa i higieny pracy,
– art. 90 ust. 3 w/w ustawy poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że Szkole nie przysługuje dotacja na uczniów kształcących się w Szkole w w/w zawodach;
– art. 90 ust. w/w ustawy poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie,
– art. 107 § 1 kpa poprzez brak w zaskarżonej decyzji powołania prawidłowej
i pełnej podstawy prawnej, prawidłowego i pełnego uzasadnienia faktycznego
i prawnego (w szczególności brak szczegółowego wyliczenia wartości kwoty objętej zwrotem, brak odniesienia się do argumentacji faktycznej i prawnej podnoszonej przez pełnomocnika Spółki w toku postępowania kontrolnego),
a ponadto, naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj.:
– zasady legitymizmu (art. 6 kpa),
– zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa),
– zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa),
– zasady informowania stron (art. 9 kpa) oraz
– zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 kpa).
Po rozpoznaniu odwołania Spółki, decyzją z dnia 4 lipca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając licznie podniesione w nim zarzuty za nieuzasadnione.
Powołując się na obowiązujące przepisy ustawy o systemie oświaty organ wskazał,
że postępowanie mające na celu wpis do ewidencji oraz postępowanie zmierzające do nadania podmiotowi uprawnień szkoły publicznej stanowią odrębne postępowania, które zazębiają się
i pozostają we wzajemnej zależności.
Podkreślono, że o ile Spółka dokonała zgłoszenia zmiany zapisów prowadzonej przez Starostę ewidencji poprzez rozszerzenie profili kształcenia zawodowego, to w ślad za tym zgłoszeniem nie został zgłoszony wniosek do właściwego organu o zmianę decyzji nadającej uprawnienia szkoły publicznej w zakresie dotyczącym rozszerzenia oferty kształcenia
o dodatkowe zawody. Natomiast nadania uprawnień szkoły publicznej nie można traktować
jak jednokrotne zdarzenie odnoszące się do całości zakresu kształcenia.
Zatem dla uzyskania przedmiotowej dotacji potrzebne było istnienie uprawnień szkoły publicznej co do konkretnych zawodów poprzez ich wskazanie, czy to decyzją wydana w trybie art. 85 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, czy też jej zmianą w trybie art. 155 kpa. Nadanie wskazanych uprawnień następuje na wniosek to również zmiana tej decyzji powinno nastąpić na wniosek. Skoro Szkoła wystąpiła z takim wnioskiem dopiero 23 listopada 2010 r. to w skontrolowanym okresie nie posiadała uprawnień szkoły publicznej w zawodach: technik logistyk i technik bezpieczeństwa i higieny pracy.
Dalej podano, że wskazanie w decyzji organu I instancji daty 9 września 2011 r. - jako daty, od której naliczono odsetki oraz wysokości kwoty zwrotu odpowiada prawu.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku Spółka podniosła naruszenie przez organ odwoławczy:
– art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa poprzez nie podjęcie działań zmierzających
do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a to
w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy,
– art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie
w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,
– art. 6 kpa poprzez wydanie decyzji pomimo braku podstaw faktycznych
i prawnych do jej wydania,
– art. 10 kpa poprzez nie podjecie czynności po wpływie do Starostwa Powiatowego pozytywnej opinii Kuratora Oświaty dotyczącą spełniania przez szkołę niepubliczną warunków określonych w art. 7 ust. 3 ustawy o systemie oświaty,
– art. 15 w zw. z art. 233 § 3 zd. 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, podczas
gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy został spełnione przesłanki
do uwzględnienia odwołania oraz uchylenia zaskarżonej decyzji,
– art. 252 ustawy o finansach publicznych poprzez jego bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały udzielone w nadmiernej wysokości.
Uzasadniając wyrażone w skardze stanowisko wskazano, że uprawnienia szkoły publicznej nadane zostały Szkole 31 lipca 2003 r., fakt zaś późniejszego rozszerzenia oferty edukacyjnej nie miał wpływu na posiadane uprawnienia, ponieważ zgodnie
z art. 85 ustawy o systemie oświaty uprawnienia nadawane są szkole, a nie poszczególnym kierunkom.
Wskazano, że Szkoła spełniła wynikający z art. 82 ust. 5 w/w ustawy wymóg zgłoszenia nowych zawodów, w których prowadziło kształcenie w przepisanym terminie, natomiast żaden przepis prawa nie przewiduje w takim przypadku prowadzenia ponownie procedury nadania szkole uprawnień szkoły publicznej.
Art. 7 ust. 3 ustawy o systemie oświaty szczegółowo wskazuje warunki jakie musi spełniać szkoła ubiegająca się o nadanie uprawnień szkoły publicznej. Wymogi
te sprowadzają się do konieczności zapewnienia odpowiednich standardów kształcenia przez szkołę. Przepis ten w żadnym zakresie nie uzależnia nadania uprawnień
od kwestii związanych z kształceniem w określonych zawodach. Jedynym ustawowym warunkiem jest kształcenie w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego. Oznacza to, iż rejestracja nowych zawodów nie może mieć wpływu na uprawnienia szkoły publicznej, gdyż są to pojęcia zupełnie od siebie niezależne.
Ponadto, w przypadku niespełnienia wymogów wskazanych w art. 7 ust 3 ustawy organ może cofnąć szkole uprawnienia szkoły publicznej co w przedmiotowym przypadku nie nastąpiło. Wyjaśniono, że Szkoła posiada pozytywną opinię kuratora oświaty dotyczącą spełniania przez nią warunków określonych w cytowanym przepisie, dotyczącą nowych zawodów, złożoną do Starostwa Powiatowego w dniu 26 września 2005 r. Starostwo Powiatowe stojąc na stanowisku, iż wniosek o nadanie uprawnień szkoły publicznej nie został złożony, przez 5 lat od złożenia pozytywnej opinii nie podjął w tym zakresie żadnych czynności wyjaśniających. Skoro bowiem sama opinia, zgodnie z twierdzeniem kontrolującego, jest niewystarczająca organ ma obowiązek podjęcia działań w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Wobec powyższego stwierdzono,
że organ naruszył podstawowe, wymienione powyżej zasady postępowania administracyjnego.
Zwrócono uwagę, że zgłaszane przez Spółkę wnioski dowodowe nie wykraczały poza przedmiot niniejszego postępowania, zaś obowiązkiem organów było podjęcie działań zmierzających do wszechstronnego zebrania dowodów. W szczególności organy powinny były przesłuchać skarżących na odnośnie podnoszonych przez
nią okoliczności, czego jednak nie uczyniono.
Osobno wskazano, że Starosta w wydanej przez ten organ decyzji określił wysokość należności z tytułu dotacji podmiotowej pobranej w nadmiernej wysokości podlegającej zwrotowi na kwotę 100 774,80 zł wraz z odsetkami liczonymi
od dnia 9 września 2010 r. w sposób nieprawidłowy. W pierwszej kolejności podkreślono, że protokół kontroli stwierdzający nieprawidłowości podpisany został dopiero 31 sierpnia 2010 r., a nie jak twierdzi organ 24 sierpnia 2010 r. Ponadto, organ zalecił zwrot dotacji dopiero pismem z dnia 9 listopada 2010 r. określając 15 dniowy termin zapłaty. Oznacza to de facto, że odsetki powinny zostać płacone od dnia
25 listopada 2010 r. Wskazano również, że w przypadku udzielenia dotacji podmiotom, które nie mają prawa do jej otrzymania mamy do czynienia z dotacją nienależną, a nie jak w decyzji z dotacją pobraną w nadmiernej wysokości.
Kończąc zauważono, że w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego dokonano prezentacji wyliczenia kosztów, co prowadzi do wniosku, że uznało zasadność podnoszonych przez skarżącą argumentów w zakresie braku takiego wyliczenia w decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie dokonując prezentacji wyliczeń dopiero na etapie postępowania odwoławczego, uniemożliwiono skarżącej kontrolę ustaleń przez drugą instancję naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności uregulowaną w art. 15 k.p.a.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się z podniesionymi przez Spółkę zarzutami i podtrzymało zajęte wcześniej stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a, stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie
w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność nakazania prowadzącej na terenie Powiatu Policealną Szkołę Zawodową "A" Spółce zwrotu pobranej w nadmiernej wysokości dotacji za okres od stycznia do czerwca 2010 r. wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 9 września 2010 r. do dnia zapłaty. Organ pierwszej instancji, jako podstawę wydanej decyzji wskazał m.in. przepisy art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6, art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009, Nr 157, poz. 1240, ze zm., zwanej dalej w skrócie u.f.p.). Organ odwoławczy natomiast powołał się na zapis art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 3 pkt 4, art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 3-5 i ust. 6 pkt 2 u.f.p., a ponadto na przepis § 15 uchwały Nr XXXV/210/2009 z dnia 31 sierpnia 2009 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji udzielonych dla szkół i placówek zakładanych oraz prowadzonych na terenie Powiatu przez podmioty inne niż ministrowie i jednostki samorządu terytorialnego (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 146, poz. 2722 z późn. zm., zwanej dalej Uchwałą).
Dążąc do oceny zasadności stanowisk stron podkreślić na wstępie rozważań należy, że ustalenie trybu udzielania i rozliczania dotacji, trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, jak również terminu i sposobu rozliczenia dotacji należy do kompetencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. Uprawnienie to wynika wprost z przepisu art. 90 ust. 4 ustawy z dnia
7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004, Nr 256, poz. 2572 ze zm., zwanej dalej u.s.o.).
Zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej ustawodawca zastrzegł dla powiatów (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym Dz. U. z 2001, Nr 142, poz. 1592 ze zm., zwanej dalej ustawą o samorządzie). Natomiast organem wspomnianej jednostki samorządu terytorialnego właściwym do ustalenia w/w trybu będzie zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie rada powiatu, albowiem to ten organ, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach, stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące
na obszarze powiatu.
Korzystając z nadanego na podstawie przytoczonych unormowań uprawnienia Rada Powiatu podjęła uchwałę Nr XXXV/210/2009 z dnia 31 sierpnia 2009 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji udzielonych dla szkół i placówek zakładanych oraz prowadzonych na terenie Powiatu przez podmioty inne niż ministrowie i jednostki samorządu terytorialnego (zwanej dalej Uchwałą). Uchwała doczekała się dwukrotnie zmiany, pierwszej na podstawie uchwały Nr XXXVII/225/2009 z dnia 26 października 2009 r., drugiej uchwałą Nr XL/241/2010 z dnia 18 stycznia 2010 r.
Przechodząc do postanowień Uchwały zauważyć należy, że Rada Powiatu jeden z rozdziałów przedmiotowego aktu normatywnego w całości poświęciła kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji. Mowa tu o rozdziale IV, w którym to w paragrafach 16-18 bardzo szczegółowo potraktowano wspomnianą materię określając m. in. podstawę przeprowadzenia kontroli, jej przedmiot, uprawnienia kontrolujących oraz przebieg poszczególnych etapów kontroli.
W kolejnych punktach § 16 wskazano, że z przeprowadzonej kontroli sporządzany jest w 2 egzemplarzach protokół, który po podpisaniu przez kontrolujących, przedkłada się jednostce (pkt 6). Jednostka może zgłosić w terminie
14 dni od dnia otrzymania protokołu zastrzeżenia co do treści zawartych w protokole (pkt 7), natomiast w przypadku braku zastrzeżeń do protokołu jednostka podpisuje protokół i przesyła go do Starosty w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołu (pkt 10). Kontrolujący rozpatrują zgłoszone zastrzeżenia w terminie 14 dni od ich otrzymania. Kontrolujący mogą w razie potrzeby podjąć dodatkowe czynności kontrolne w celu ustalenia zasadności zastrzeżeń. W przypadku nieuwzględnienia zgłoszonych zastrzeżeń, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, kontrolujący zawiadamiają jednostkę wraz z uzasadnieniem oraz ponownie przekazują 2 egzemplarze protokołu do podpisu w terminie 7 dni od dnia otrzymania zastrzeżeń (pkt 13). Następnie, jednostka w terminie do 7 dni od dnia otrzymania protokołu wysyła podpisany egzemplarz protokołu albo przygotowuje w formie pisemnej uzasadnienie odmowy podpisania protokołu i wysyła je Staroście wraz z jednym egzemplarzem niepodpisanego protokołu (pkt 14). Kontrolujący zamieszczają w protokole adnotacje o odmowie podpisania protokołu oraz jej uzasadnienie (pkt 15), jednocześnie odmowa podpisania protokołu przez jednostkę nie wstrzymuje sporządzenia i przekazania zaleceń pokontrolnych i podjęcia dalszych czynności (pkt 16). Na podstawie ustaleń protokołu kontroli do skontrolowanej jednostki kierowane są przez Starostę pisemne zalecenia pokontrolne, które mogą dotyczyć stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie danych o liczbie uczniów lub w zakresie wykorzystania dotacji wraz z wyliczeniem kwoty zwrotu dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości, bądź wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 17).
Istotne postanowienia z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy zawiera pkt 18 wymienionego przepisu, zgodnie z którym kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie
z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi na rzecz Powiatu, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia wymienionych okoliczności, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi począwszy od dnia: przekazania dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem i/lub następującego po upływie wyżej wymienionego terminu zwrotu w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Podkreślić należy, że przedmiotowa Uchwała, jako akt prawa miejscowego stanowi obok Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustaw, umów międzynarodowych oraz rozporządzeń źródło prawa powszechnie obowiązującego. Oznacza to, iż normy prawne z niej płynące posiadają pełną moc obowiązującą na obszarze właściwości miejscowej organu, który akt ten ustanowił. Nie jest zatem dopuszczalne pomijanie, bądź wybiórcze jedynie stosowanie przepisów prawa miejscowego, a nawet zastępowania go przepisami, wynikającymi z innych, obowiązujących źródeł. Zdaniem natomiast rozpoznającego przedmiotową sprawę składu orzekającego z takim właśnie działaniem mamy do czynienia w sprawie. Skoro bowiem ustawodawca zobowiązał powiaty do ustalenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji, jak również terminu i sposobu jej rozliczenia, zaś Rada Powiatu wypełniając powyższe wprowadziła do porządku prawnego Uchwałę, to obowiązkiem prowadzącego postępowanie administracyjne obejmujące swym zakresem przedmiotową materię organu było stosowanie się do uchwalonych przepisów.
Sąd zauważa, że błędnie w sprawie zastosowano cytowany juz przepis
§ 16 pkt 18 Uchwały. Przepis ten termin zwrotu dotacji uzależnia od daty stwierdzenia, że dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości. Wówczas biec zaczyna piętnastodniowy termin, którego upływ skutkuje koniecznością zwrotu przedmiotowej dotacji. Tak ustalony termin zwrotu ma zatem kluczowe znaczenie dla ustalenia wysokości odsetek. Wpływa on bowiem na rozpoczęcie biegu terminu, od którego przedmiotowe odsetki winny być naliczane. Przepis nakazuje, aby odsetki określać
od dnia następującego po terminie zwrotu.
Skutek "stwierdzenia nieprawidłowości", o której mowa w pkt 18 § 16 Uchwały należy łączyć z momentem zapoznania się kontrolowanego z protokołem kontroli, a nie z jednostronną czynnością jego sporządzenia przez organ kontrolujący. Podkreślić trzeba, że tryb kontroli uchwalony przez Radę Powiatu Uchwałą z dnia 31 sierpnia
2009 r. w brzmieniu obowiązującym dla przedmiotu sprawy nakłada na organ kontrolujący obowiązek przedłożenia protokołu do podpisu kontrolowanej jednostce
(pkt 6, 13) i w tym momencie dochodzi do skutecznego wobec kontrolowanego stwierdzenia nieprawidłowości, co skutkuje rozpoczęciem biegu 15 dniowego terminu
do dobrowolnego zwrotu dotacji i w konsekwencji moment rozpoczęcia biegu terminu do naliczenia odsetek.
W konsekwencji w/w uchybienia zgodzić należy się z zarzutem skargi, wskazującym na naruszenie przepisu art. 6 kpa statuującego zasadę praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Praworządność oznacza przede wszystkim zgodność z normami prawa obowiązującego, a jak wyżej wskazano zgodność w tym konkretnym przypadku nie zachodzi, przez co wniosek Spółki uznano za prawidłowy.
Sąd nie stwierdził podniesionych w skardze zarzutów naruszenia pozostałych przepisów prawa procesowego.
Przeprowadzone przez organy obu instancji postępowania cechują się starannością, wnikliwością oraz brakiem uchybień proceduralnych.
W zakresie zasad gromadzenia materiału dowodowego organy wypełniły w pełni założenia wymienionych w przepisach art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa zasad. Organy mają wprawdzie podejmować wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, z drugiej zaś strony ustawodawca zastrzega,
iż mają to być jedynie działania niezbędne. Chodzi więc o takie działania, które
są konieczne, istotne dla wyjaśnienia sprawy. Postępowanie organu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, nie musi tym samym pozostawać w zgodzie
z oczekiwaniami strony odnośnie wyboru środków dowodowych. Wystarczające jest jeśli działania podjęte przez organ mają charakter niezbędnych, tj. służących ustaleniu stanu faktycznego.
W kontekście powyższego za nieuzasadniony należy uznać zarzut braku przeprowadzenia dowodu z dokumentu będącego wnioskiem o rozszerzenie uprawnień szkoły na kształcenie w nowych zawodach. Wypełnienie żądania strony zawartego we wskazanym wniosku, wbrew jej stanowisku, nie doprowadziłoby do uzyskania treści mających znaczenie dla sprawy, powodujących zaistnienie bezprzedmiotowości przedmiotowego postępowania. W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo omówił stronie przesłanki korzystania z dotacji, żądanie strony nie oddziałuje natomiast
w żaden sposób na wymienione tam warunki. Strona nie może jednocześnie czynić zarzutów pod adresem ustalonego stanu faktycznego wyłącznie z powodu odmiennej od żądanej oceny przez organy administracji. Takie stanowisko nie świadczy bowiem
o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego zawartych we wskazanych przepisach. Zdaniem Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny uznać należy
za prawidłowy, a organy zasadnie zakwestionowały prawo strony do zatrzymania dotacji we wskazanej w decyzji kwocie.
Przeprowadzone postępowanie uwzględniało postanowienia 8 i 10 kpa. Organy działały bowiem w sposób budzący zaufanie do nich, przeprowadzając postępowanie, co juz sygnalizowano, starannie i merytorycznie poprawnie, nie naruszając interesu strony oraz nie rozstrzygając wątpliwości na jej niekorzyść. W toku postępowania zapewniono stronie czynny udział w każdym jego stadium, w żaden sposób
nie dopuszczając do ograniczenia jej uprawnień, co czyni niniejszy zarzut niezrozumiałym. Do wniosków tych Sąd doszedł po analizie całokształtu działań organów administracji dokonanej z urzędu, albowiem w uzasadnieniu skargi, oprócz przytoczenia treści cytowanych przepisów oraz poglądów na temat reguł z nich wypływających strona skarżąca nie wskazała w jaki konkretnie sposób naruszono omawiane w tym miejscu przepisy.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien odnieść się do zawartej w niniejszym uzasadnieniu argumentacji.
W tym stanie rzeczy, mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Na podstawie art. 152 P.p.s.a. orzeczono, że decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło