V SA/Wa 1812/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-09
Skład orzekający: Irena Jakubiec - Kudiura, Piotr Kraczowski, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do tego samego organu, który prowadzi postępowanie główne?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do tego samego organu, który prowadzi postępowanie główne. Przepis ten wymaga, aby rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należało do innego organu lub sądu. W sytuacji tożsamości organu prowadzącego postępowanie główne i organu właściwego do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, podstawa prawna zawieszenia postępowania jest wadliwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki Jawnej Z. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych. Postanowienie o zawieszeniu zostało wydane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w związku z toczącym się odrębnym postępowaniem dotyczącym nadania spółce numeru wpisu do ewidencji producentów. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Spółka zarzuciła błędną wykładnię przepisów rozporządzenia oraz niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, a także zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z. Spółka jawna w W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim postanowienie organu I instancji; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] na rzecz Z. Spółka jawna w W. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez H. K. na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. o zawieszeniu postępowania z urzędu (nr [...]) Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy podniósł m. in., że w dniu [...] sierpnia 2010 r. wpłynął wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2010 złożony przez Z. Spółkę jawną, zaś w dniu [...] września 2010 r. korekta do tego wniosku.
W związku z tym iż strona zmieniła siedzibę przekazano akta sprawy zgodnie z właściwością Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w [...]. Dnia [...] stycznia 2011 r. tenże organ wydał postanowienie o spełnieniu warunków do przyznania pomocy na zalesienie, a dnia [...] kwietnia 2011 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania z urzędu na podstawie art. 97 §1 pkt 4 kpa.
Organ odwoławczy uznając bezzasadność zażalenia na powyższe postanowienie podkreślił iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesienie gruntów rolnych oraz zalesienie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390 z późn. zm.) płatność na zalesienie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osoba fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który m. in. zostanie wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Wskazano również, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w związku ze wznowieniem postępowania w sprawie nadania numeru o wpis do ewidencji producentów postanowił zawiesić postępowanie w sprawie zalesieniowej ze względu na to, iż jednym z warunków które beneficjent ubiegający się o płatność zalesieniową powinien spełniać jest posiadanie numeru o wpis do ewidencji procentów. Od postępowania prowadzonego w sprawie nadania temu podmiotowi numeru jest zatem uzależnione rozstrzygnięcie sprawy zalesieniowej.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących braku podstawy prawnej wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z urzędu wyjaśniono że "innym organem:" może być ten sam organ administracji publicznej w sytuacji gdy prowadzi lub jest właściwy do prowadzenia innego, odrębnego przedmiotowo postępowania administracyjnego lub innego postępowania w którym podejmowane jest rozstrzygnięcie (post. NSA z dnia 25 stycznia 2000 r. sygn. akt I SA 1725/99, ONSA 2001, nr 1 poz. 44).
W postępowaniu dotyczącym nadania numeru EP toczy się właśnie takie odrębne postępowanie prowadzone prze Kierownika Biura Powiatowego [...].
Postanowienie organu odwoławczego zaskarżyła Spółka Jawna Z. zarzucając błędną wykładnię § 4 pkt 1, oraz § 10 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48 z 2009 r. poz. 390 ze zm.) a nadto niewłaściwie zastosowanie art. 97 §1 pkt 4 kpa poprzez uznanie że zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie gruntów rolnych złożonego przez skarżącą.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji a nadto o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył co następuje:
Wniesienie skargi skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia jak i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji albowiem zasadny jest podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 97 §1 pkt 4 kpa. Przepis ten stanowi że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wskazuje on więc w istocie na cztery elementy składające się na istotę zagadnienia wstępnego:
1) zagadnienie to musi wyłonić się w toku postępowania administracyjnego,
2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu,
3) to rozstrzygnięcie musi być uprzednie tzn. musi poprzedzać rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji,
4) musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem sprawy i wydaniem decyzji.
Powyższe oznacza, że zawiesić można tylko toczące się postępowanie a zatem zagadnienie wstępne może powstać tylko w toku takiego postępowania.
Drugi z elementów składających się na treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa traktuje o tzw. właściwości rzeczowej organu lub sądu czyli właściwości umożliwiającej podjęcie rozstrzygnięcia mającego wpływ na inne rozstrzygnięcie.
Z kolei uprzedniość rozstrzygnięcia w rozumieniu ww. przepisu dotyczy relacji czasowej między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Uprzednie to mówiąc inaczej takie które miało miejsce wcześniej. Nie chodzi tu jednak o jakiekolwiek rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego lecz o takie które na gruncie przepisów prawnych regulujących określone postępowanie wykazuje charakter trwały czyli jest prawomocne.
Czwarty element konstrukcji zagadnienia wstępnego stanowi o istnieniu zależności między uprzednim rozstrzygnięciem tegoż zagadnienia a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zależność ta określana jest jako istnienie związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej zauważyć należy iż postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie o przyznanie pomocy na zalesienie gruntu wydane zostało przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w związku ze wznowieniem postępowania wprawie nadania skarżącej numeru wpisu do ewidencji producentów.
Co nie mniej istotne to odrębne postępowanie dotyczące nadania numeru prowadzone jest prze ten sam organ tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...].
W związku z tym w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z tożsamością organu, który rozstrzyga zarówno sprawę jak i zagadnienie wstępne. To zaś oznacza, że przytoczona przez organy obu instancji podstawa zawieszenia postępowania (z art. 97 § 1 pkt 4 kpa) była wadliwa. Sąd stoi poza tym na stanowisku iż pogląd wyrażony przez NSA w przywołanym wyroku z dnia 25 stycznia 2000 r. sygn. akt I SA 1725/09 – lex nr 46132 jest nie tylko odosobniony ale i ewidentnie contra legem. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa ma bowiem treść jednoznaczną. Wynika z niej, że zawieszenie postępowania w sytuacji gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do tego samego organu nie jest dopuszczalne (argumentum a contrario).
Niezależnie od powyższego podkreślić trzeba, że zawieszenie postępowania jest orzeczeniem o charakterze formalnym. Z tego też względu na obecnym etapie postępowania (wobec uchylenia postanowień organów obu instancji) nie ma podstaw które uzasadniałyby konieczność zajęcia przez sąd stanowiska co do pozostałych zarzutów skargi.
Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło