IV SA/Wa 1736/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-10
Skład orzekający: Wanda Zielińska – Baran, Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Agnieszka Łąpieś – Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym na pobór i piętrzenie wody, wydana na podstawie przepisów Prawa wodnego z 1974 r., może zostać uznana za nieważną z powodu wad, takich jak brak doręczenia decyzji stronie, błędne ustalenia faktyczne, brak uzależnienia pozwolenia od zrekompensowania szkód, czy wadliwość operatu wodnoprawnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wady postępowania zwykłego, takie jak brak doręczenia decyzji stronie czy wadliwość operatu wodnoprawnego, nie stanowią podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym. Rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności, musi być oczywiste i na tyle poważne, aby pozostawienie decyzji w obrocie prawnym było nie do pogodzenia z porządkiem prawnym. Wady wskazane przez skarżącego nie spełniały tego kryterium.Stan faktyczny
Skarżący Z. M. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z 2001 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na pobór i piętrzenie wody. Zarzucał m.in. niedoręczenie mu decyzji, błędne ustalenia faktyczne dotyczące lokalizacji urządzeń wodnych i wpływu na jego grunty, a także wadliwość operatu wodnoprawnego. Organy administracji (Dyrektor RZGW i Prezes KZGW) odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że wskazane wady nie mają charakteru rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] października 2011 r, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, po rozpatrzeniu odwołania Z. M. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. Z. M. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., udzielającej T. I. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki [...] w km [...] w m. B., gm. L., dla potrzeb M. Wnioskodawca wskazał na uchybienia, polegające na:
- niedoręczeniu mu ww. decyzji Starosty,
- podaniu nieprawdy, że na działce nr [...] znajduje się jedynie budynek młyna, a próg wodny ze śluzą roboczą i burzową zlokalizowane są poza tą działką,
- błędnym stwierdzeniu w decyzji, że eksploatacja urządzeń piętrzących nie spowoduje zagrożeń dla prowadzonej gospodarki na przyległych łąkach,
- łamaniu konstytucyjnego prawa własności,
- braku uzależnienia pozwolenia wodnoprawnego od zrekompensowania ewentualnych szkód wyrządzonych osobom trzecim w trakcie wykonywania uprawnień.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. (dalej Dyrektor RZGW) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...].
Z. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie jego praw i błędną interpretację art. 156 § 1 kpa. Stwierdził, że decyzja Starosty [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, a jej wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą.
Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, rozpatrując powyższe odwołanie podniósł, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji wyrażonej w art. 16 kpa i może mieć miejsce
tylko wówczas, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Ustalenie, czy decyzja została dotknięta jedną z ww. wad, dokonywane jest w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji.
Organ odwoławczy wskazał, iż decyzją Starosty [...] udzielono T. I. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki [...] w km [...] w m. B., gm. L., dla potrzeb M. określając w niej warunki tego poboru oraz nakładając na uprawnionego szereg obowiązków. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 230 ze zm. Dz. U z 2001 r. Nr 5, poz. 43). W świetle art. 20 ust. 1 i art 53 ust. 1 i 2 tej ustawy korzystanie z wody polegające na poborze wód powierzchniowych, piętrzeniu wód powierzchniowych, jest szczególnym korzystaniem z wód i jako wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe - wymagało pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie zaś do treści art. 53 ust. 3 ustawy, pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód jest równocześnie pozwoleniem na wykonanie służących do tego urządzeń. W myśl natomiast art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy jej przepisy - dotyczące wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio do odbudowy rozbudowy, przebudowy lub rozbiórki. Decyzja wydana została na podstawie operatu wodnoprawnego wymaganego przepisem art. 31 ust. 1 powyższej ustawy, i stosownie do wymagań art. 21 ust. 1 określono w niej czas obowiązywania pozwolenia -10 lat.
Organ odwoławczy podniósł, iż po przeanalizowaniu decyzji Starosty [...] brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
W ocenie organu nie narusza ona rażąco ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego. Co prawda decyzja Starosty w pkt 1 udziela pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki [...], a w pkt Ib, sformułowanym jako warunek tego pozwolenia, faktycznie udziela pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód tej rzeki. Ponadto, jak podniósł organ odwoławczy, postępowanie wszczęte zostało z wniosku T. I., zawierającego tylko żądanie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody, a w protokole z rozprawy wodno prawnej, przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2001 r. w której uczestniczył Z. M., odnotowano "brak piętrzenia". W materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek informacji co do zmiany żądania wnioskodawcy – T. I. Tym niemniej brak ten i orzeczenie w decyzji o piętrzeniu wód rzeki [...], zdaniem organu odwoławczego, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, bowiem w czasie postępowania wnioskodawca ma prawo do weryfikacji wniosku, a T. I., który przedmiotową decyzją uzyskał uprawnienie do piętrzenia wód rzeki [...] i poboru wody, nigdy nie kwestionował tej decyzji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że Z. M. nie otrzymał decyzji Starosty, czym został pozbawiony możliwości wniesienia odwołania, organ odwoławczy wskazał, że uchybienie to nie może skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Jest to wada postępowania, powodująca zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej podzielił stanowisko organu I instancji, że wadliwość operatu wodno prawnego, polegająca na braku w nim instrukcji gospodarowania wodą w związku z wymogiem stawianym § 1 ust. 2 pkt 6 zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 stycznia 1976 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać operat wodno prawny, nie ma cech rażącego naruszenia prawa.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów Z. M. organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy Prawo wodne z 1974 r., na podstawie których wydana została decyzja Starosty, nie uzależniały udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód od wykazania przez ubiegającego się o takie pozwolenie tytułu prawnego do terenu niezbędnego do realizacji pozwolenia. Dlatego nie jest uzasadniony zarzut naruszenia decyzją prawa własności. Także nieuzasadnione jest twierdzenie, że realizacja uprawnień, wynikających z decyzji Starosty, narusza interesy odwołującego się. Zdaniem organu brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji również z tej przyczyny. Poszkodowany mógł na podstawie art. 26 pkt 3 i 4 ustawy Prawo wodne z 1974 r. domagać się nałożenia na uprawniony zakład, po wydaniu decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom i naprawienia szkody. Natomiast w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r., czyli od dnia obowiązywania ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, Prawo wodne), w przypadku gdy realizacja pozwolenia wodnoprawnego narusza interes prawny osób trzecich, istnieje możliwość nałożenia na zakład obowiązków wskazanych w art. 133 ust. 1 Prawa wodnego.
Organ uznał, że nie jest słuszne twierdzenie, że poborem objęte są wody stojące na gruncie Z. M., a nie wody rzeki [...] jak podano w decyzji, bowiem zgodnie z art. 6 ust. 4 Prawa wodnego z 1974 r. przepisy tej ustawy o wodach płynących stosuje się do jezior i innych zbiorników, z których cieki wypływają lub do których uchodzą. Z materiału dowodowego zaś wynika, że rzeka [...] uchodzi do zbiornika położonego na gruntach Z. M. i dalej wypływa z tego zbiornika. Ponadto za bezpodstawny organ odwoławczy uznał zarzut dotyczący braku w aktach sprawy decyzji wydanych w trybie ustawy Prawo budowlane, bowiem przedmiotowa decyzja Starosty udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód jest jednocześnie pozwoleniem wodnoprawnym na wykonanie urządzeń wodnych, służących do tego korzystania. Jest to decyzja niezbędna do ubiegania się o uzyskanie decyzji wymaganych Prawem budowlanym.
Organ odwoławczy uznał, iż brak jest rażącego naruszenia prawa z art. 156 §
1 pkt 7 kpa, które strona w odwołaniu zarzuca decyzji Starosty [...]. Ponadto Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej zaznaczył, że przeanalizował wszystkie przesłanki określone w art. 156 § 1 kpa, nie tylko te wskazane przez Z. M. i w wyniku dokonanej oceny nie stwierdził, aby decyzja zawierała jakąkolwiek wadę, która uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności.
Skargę na powyższą decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. wniósł Z. M., zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 6, 7 kpa oraz art. 7, 8 kpa, i wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż Starosta [...] przeprowadził postępowanie w bezprzedmiotowej sprawie, ponieważ udzielił pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i pobór wody z fikcyjnej rzeki [...] - nieistniejące w dacie wydawania decyzji. Wyjaśnił, że w odległości ok. 1 km od rzeki znajduje się próg wodny, wykonany w dawnych latach na rowie doprowadzającym wodę do Przedsiębiorstwa M., tworzący zbiornik retencyjny, który zgodnie ze stanem prawnym stanowią jego łąki i ziemia - zalane jedynie wskutek istnienia nielegalnego progu (działki nr [...]). W ewidencji gruntów działka nr [...], oznaczona jest symbolem "ws" - wody powierzchniowe stojące. W myśl natomiast art. 2 Prawa wodnego z. 1974 r. powierzchniowe wody stojące stanowią własność właścicieli gruntów, na których się znajdują Zdaniem skarżącego Starosta [...], wydając pozwolenie wodnoprawne, zezwolił na korzystanie z cudzej własności bez wiedzy i zgody właściciela, a Prawo wodne nie dopuszcza możliwości zalewania cudzych gruntów
Ponadto skarżący zarzucił decyzji Starosty [...], że została wydana niezgodnie z art. 25 ust. 3 i 6 Prawa wodnego, gdyż nie nakłada na uprawniony zakład obowiązków, wynikających z tych przepisów, tj. zobowiązania do wykonania i utrzymywania urządzeń zapobiegających szkodom czy odszkodowania. Powyższe zdaniem skarżącego powinno być uznane za rażące naruszenie prawa. W sprawie bowiem oczywistym było, że korzystanie z wód, na które zezwolił Starosta, będzie szkodliwie oddziaływać na jego własność. Skarżący stwierdził, że nieprawdą jest, iż eksploatacja urządzeń piętrzących nie spowoduje zagrożeń dla prowadzonej gospodarki na przyległych łąkach czy też, że nie wpłynie ujemnie na nieruchomości sąsiednie - jak podano w decyzji i w operacie wodnoprawnym. Podniósł, że operat wodnoprawny nie zawiera instrukcji gospodarowania wodą, stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu szkodliwego oddziaływania zamierzonego korzystania z wód oraz obowiązków w stosunku do osób trzecich, wymaganych przepisami zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 21 stycznia 1976 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać operat wodnoprawny.
Zdaniem skarżącego, decyzja Starosty [...] wydana została bez wymaganej dokumentacji: pozwolenia na budowę, wyliczeń wytrzymałościowych budowli piętrzącej, decyzji o dopuszczeniu do eksploatacji dokumentacji technicznej i powykonawczej wraz z instrukcją eksploatacyjną i instrukcją próbnego obciążenia itp. Wskazuje, że takiej dokumentacji nie ma także "zbiornik retencyjny" powstały w wyniku spiętrzenia wody przez urządzenia piętrzące. Podniósł, że na rozprawie wodnoprawnej poprzedzającej wydanie decyzji Starosty, został błędnie poinformowany, iż w sprawie nie będzie piętrzenia. O wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie wnosił także wnioskodawca - T. I.
Ponadto skarżący w pismach z dnia [...] października 2011 r. oraz [...] lutego 2012 r. zwrócił się do Sądu o załączenie do sprawy szkiców polowych/operatu geodezyjno - kartograficznego nr [...] znajdujących się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej Starostwa Powiatowego w B., które jego zdaniem potwierdzają fakt, ze przed progiem wodnym nie ma rzeki [...].
W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przede wszystkim należy podkreślić, że kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie nieważnościowe. Ocena organu administracji, orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta wadą, określoną w art. 156 § 1 K.p.a. W postępowaniu tym organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie - mając na uwadze zaskarżoną decyzję - kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek, określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki jest wymagany w zwykłym postępowaniu administracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 739/09).
Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być dodatkowo traktowane społeczno- gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (patrz wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 738/84). W konsekwencji, traktowanie naruszenia prawa jako rażącego może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji, a więc wówczas, gdy pozostawienie w obrocie prawnej decyzji jest nie do pogodzenia z porządkiem prawnym, a wobec tego decyzja musi być wyeliminowana, aby umożliwić przywrócenie porządku publicznego, zakłóconego tą decyzją.
Organ odwoławczy wskazał, iż decyzją Starosty [...] udzielono T. I. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki [...] w km [...] w m. B., gm. L., dla potrzeb M., określając w niej warunki tego poboru oraz nakładając na uprawnionego szereg obowiązków. Po analizie zarzutów, postawionych tej decyzji przez Z. M., zawartych we wniosku oraz odwołaniu, organy obu instancji nie znalazły podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Materialnoprawną podstawą decyzji były przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 230 ze zm. Dz. U z 2001 r. Nr 5, poz. 43). W świetle art. 20 ust. 1 i art. 53 ust. 1 i 2 tej ustawy korzystanie z wody, polegające na poborze wód powierzchniowych, piętrzeniu wód powierzchniowych, jest szczególnym korzystaniem z wód i jako wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe - wymagało pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie zaś do treści art. 53 ust. 3 ustawy pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód jest równocześnie pozwoleniem na wykonanie służących do tego urządzeń. W myśl art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio do odbudowy rozbudowy, przebudowy lub rozbiórki.
Decyzja Starosty [...] wydana została na podstawie operatu wodnoprawnego wymaganego art. 31 ust. 1 powyższej ustawy, i stosownie do wymagań art. 21 ust. 1 określono w niej czas obowiązywania pozwolenia - 10 lat.
Pozwolenie wodno prawne wygasło więc w roku 2011 i jak stwierdził sam skarżący (na rozprawie w dniu 10.02.2012) nowe pozwolenie wodnoprawne nie zostało wydane, aczkolwiek toczy się postępowanie o wydanie nowego pozwolenia. Skarżący jednak podtrzymuje skargę uważając, że jeżeli decyzja zostanie unieważniona, "żaden inny organ nie będzie mógł się na nią powoływać" (vide- protokół rozprawy z dnia 10.02.2012).
Sąd, po przeanalizowaniu zaskarżonych decyzji, odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] uznał, że organy słusznie wskazały na brak podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Dokonując ocen, organy stwierdziły, że decyzja Starosty [...] nie narusza rażąco ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego. Sąd przychyla się do tych ocen zaznaczając, że stwierdzenie nieważności może nastąpić tylko wtedy, gdy naruszenie prawa ma charakter rażący, wyjątkowy, nie chodzi więc o jakiekolwiek naruszenia prawa, ale tylko o wyjątkowe co do swej wagi naruszenia, wskazane przez ustawodawcę w art. 156 k.p.a.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżącego Sąd podziela ustalenia organów, że co prawda decyzja Starosty w pkt 1 udziela pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki [...], a w pkt Ib, sformułowanym jako warunek tego pozwolenia, faktycznie udziela pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód tej rzeki. T. I. wnosił o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego tylko na pobór wody, a w protokole z rozprawy wodnoprawnej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2001 r. w której uczestniczył Z. M., odnotowano "brak piętrzenia". Tym niemniej orzeczenie w decyzji o piętrzeniu wód rzeki [...] nie stanowi podstawy do uznania, że rażąco narusza ona prawo, gdyż jak zasadnie zauważyły organy, w czasie postępowania wnioskodawca ma prawo do weryfikacji wniosku. T. I., który przedmiotową decyzją uzyskał uprawnienie do piętrzenia wód rzeki [...] i poboru wody, nigdy nie kwestionował tej decyzji. Brak w materiale dowodowym informacji co do zmiany żądania wnioskodawcy nie może zostać uznany za rażące naruszenie prawa.
Odnosząc się do zarzutu, że Z. M. nie otrzymał decyzji Starosty, czym został pozbawiony możliwości wniesienia odwołania, organ odwoławczy trafnie wskazał, że uchybienie to nie może skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Jest to wada postępowania powodująca zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z argumentacją tą Sąd się zgadza, gdyż znajduje ona oparcie w ugruntowanym orzecznictwie oraz literaturze przedmiotu.
Trafnie również zauważyły organy obu instancji, że nie ma cech rażącego naruszenia prawa wadliwość operatu wodnoprawnego, polegająca na braku w nim instrukcji gospodarowania wodą w związku z wymogiem stawianym § 1 ust. 2 pkt 6 zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 stycznia 1976 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać operat wodnoprawny. Powyższe uchybienie nie może zostać uznane za rażące naruszenie prawa w świetle tego, co powyżej powiedziano na temat wagi naruszonych przepisów dla treści rozstrzygnięcia, co wynika z analizy art. 156 k.p.a. W sprawie chodzi bowiem o rażące naruszenie prawa zaskarżoną decyzją Starosty [...], a nie o naruszenia prawa znajdujące się w operacie wodnoprawnym, innych rozstrzygnięciach czy dokumentach.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że przepisy ustawy Prawo wodne z 1974 r., na podstawie których wydana została decyzja Starosty, nie uzależniały udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód od wykazania przez ubiegającego się o takie pozwolenie tytułu prawnego do terenu niezbędnego do realizacji pozwolenia. Dlatego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia decyzją prawa własności skarżącego.
Sąd podziela również pogląd organów, że nawet jeżeli realizacja uprawnień wynikających z decyzji Starosty narusza interesy skarżącego, brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z tej przyczyny. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r., czyli od dnia obowiązywania ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, Prawo wodne), w przypadku gdy realizacja pozwolenia wodnoprawnego narusza interes prawny osób trzecich, istnieje możliwość nałożenia na zakład obowiązków, wskazanych w art. 133 ust. 1 Prawa wodnego. Kwestia ta pozostaje zatem poza kognicją organów, orzekających w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...].
Sąd nie stwierdził podstaw do zakwestionowania stanowiska organów, że poborem objęte są wody stojące na gruncie Z. M., a nie wody rzeki [...]. Zgodnie z art. 6 ust. 4 Prawa wodnego z 1974 r. przepisy tej ustawy o wodach płynących stosuje się do jezior i innych zbiorników, z których cieki wypływają lub do których uchodzą. Z materiału dowodowego wynika, że rzeka [...] uchodzi do zbiornika położonego na gruntach Z. M. i dalej wypływa z tego zbiornika.
Nie budzi również wątpliwości Sądu uznanie przez organy za bezpodstawny zarzutu, dotyczącego braku w aktach sprawy decyzji, wydanych w trybie ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowa decyzja Starosty, udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, jest jednocześnie pozwoleniem wodnoprawnym na wykonanie urządzeń wodnych służących do tego korzystania. Jest to decyzja niezbędna do ubiegania się o uzyskanie decyzji wymaganych Prawem budowlanym.
Sąd nie stwierdził też istnienia wady, wymienionej w art. 156 § 1 pkt7k.p.a.
Nie stanowi rażącego naruszenia prawa brak w operacie wodnoprawnym instrukcji gospodarowania wodą, stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu szkodliwego oddziaływania zamierzonego korzystania z wód oraz obowiązków w stosunku do osób trzecich, wymaganych przepisami zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 21 stycznia 1976 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać operat wodnoprawny. Sąd nie kwestionuje, że tego typu kwestie powinny być- zgodnie z przepisami- rozstrzygnięte, jednakże braki w operacie wodnoprawnym nie są brakami decyzji, a w konsekwencji nie mogą być podstawą stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, które oceniane jest w stosunku do decyzji, a nie do operatu.
Brak dokumentów w postaci pozwolenia na budowę, wyliczeń wytrzymałościowych budowli piętrzącej, decyzji o dopuszczeniu do eksploatacji dokumentacji technicznej i powykonawczej wraz z instrukcją eksploatacyjną i instrukcją próbnego obciążenia itp. również nie może stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...].
Nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji podnoszona przez skarżącego błędna informacja, iż w wyniku wydania decyzji nie będzie piętrzenia wody.
Wnioski dowodowe skarżącego, zawarte w pismach z dnia [...] października 2011 r. oraz [...] lutego 2012 r. o załączenie do sprawy szkiców polowych/operatu geodezyjno - kartograficznego nr [...] znajdujących się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej Starostwa Powiatowego w B., nie mogły zostać uwzględnione, gdyż sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz jedynie kontroluje decyzje, wydane przez organy administracji pod względem ich zgodności z prawem.
Jakkolwiek więc skarżący wskazuje na daleko idące wady postępowania zakończonego decyzją Starosty [...], wady te nie stanowią- w myśl przewidzianych w art. 156 k.p.a.- podstaw stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło