II GZ 142/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 804/11 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. J. S. złożył dnia [...] października 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sporządzonym na formularzu "PPF". Zarządzeniem z dnia [...] listopada 2011 r. WSA w B. wezwał skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni kopii rozstrzygnięcia, na które jest składana skarga lub sprecyzowanie jego danych, z uwagi na fakt, że ze stanowiska organu wynika, że postanowienia o wskazanych danych nigdy nie wydano. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych w całości i przyznanie pełnomocnika z urzędu, ponieważ potrzebuje wsparcia przy prowadzeniu sprawy, z uwagi na dużą ilość aktów wydanych przez organ. Następnie Sąd zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2011 r. (doręczone skarżącemu [...] grudnia 2011 r.) ponownie wezwał skarżącego, by w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi oświadczył, jakiego rozstrzygnięcia dotyczy skarga. Termin do udzielenia odpowiedzi upłynął bezskutecznie z dniem [...] grudnia 2011 r. W związku z powyższym WSA w B. postanowieniem z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 804/11, odrzucił skargę i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 270 z 2012 r.; dalej p.p.s.a.) skarga, której braki nie zostały przez skarżącego uzupełnione w wyznaczonym terminie jest odrzucana. Skoro więc strona pomimo dwukrotnego wezwania, nie uzupełniła braków formalnych skargi, Sąd skargę odrzucił. Uzasadniając oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, WSA wskazał, że stosownie do przepisu art. 214 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi, która to okoliczność zaszła w rozpoznawanej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, zmianę zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji i przyznanie prawa pomocy, umożliwienie udziału w posiedzeniu celem wykazania zasadności wniesienia skargi na zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zważywszy na główny zarzut, zażalenie zostało potraktowane przez Naczelny Sąd Administracyjny jako zażalenie na rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Należy więc wskazać, że stosownie do przepisu art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 273/08, postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II GZ 41/12, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie odpowiedział na wezwanie Sądu, tj. nie wskazał poprawnych danych identyfikujących zaskarżone postanowienie, a więc wobec wynikającej z odpowiedzi na skargę informacji organu, że zaskarżony akt administracyjny nie istnieje, oczywiste było bez potrzeby dokonywania analizy prawnej, że skarga jest bezzasadna. Nie można bowiem dokonywać oceny legalności nieistniejącego aktu administracyjnego, a w konsekwencji uwzględnić skargi na taki nieistniejący akt. Stąd też dokonana przez WSA ocena nie budzi wątpliwości. Jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zażaleniu strona wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu, który pomoże wykazać, że postępowanie nie powinno zostać umorzone przez Sąd I instancji, gdyż nie zachodzą ku temu podstawy. Wniosek ten został złożony w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji rolą Sądu I instancji jest ustalenie, czy żądanie to jest nowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, mającym na celu ustanowienie adwokata z urzędu, który byłby uprawniony do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu I instancji umarzającego postępowanie. W takim przypadku art. 247 p.p.s.a. nie będzie miał zastosowania, bowiem dopiero w takiej sytuacji oddalenie wniosku z powodów wskazanych w tym przepisie mogłoby pozbawiać stronę prawa do sądu (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 574). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w sentencji postanowienia.