II SA/Wa 1977/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Anna Mierzejewska (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Skurzyńska, referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2012 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2011 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Szef Agencji Wywiadu, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 102, 108 ust. 1 i 2, art. 109 oraz art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.) w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Wywiadu na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (Dz. U. Nr 160, poz. 1556) oraz § 3-5 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżnienia i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 215, poz. 1820 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez B. S. w dniu [...] czerwca 2011 r. w stosunku do Decyzji Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] maja 2011 r., odmawiającej przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] kwietnia 2011 r. [...] B. S. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wraz z podpisanym w dniu [...] września 2009 r. aktem notarialnym Rp A nr [...] stanowiącym umowę sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. odmówiono ww. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Od decyzji B. S. złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa – gdyż została wydana w sprawie już poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną. Twierdzi, że była wcześniej wydana decyzja, która nie została jej doręczona, w bliżej nieokreślonym czasie, przez bliżej nieokreślonego pracownika. Wskazała ponadto na błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, że jej potrzeby mieszkaniowe zostały już zaspokojone. Dalej organ podał, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje, z uwzględnieniem członków rodziny, prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub miejscowości pobliskiej (art. 102 ust. 1 ustawy). Natomiast funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Pomoc tę przyznaje się jednorazowo na wniosek funkcjonariusza w służbie stałej (art. 108 ust. 1 i 2 ustawy). Zgodnie z art. 109 ww. ustawy lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi: 1. w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 ustawy, 2. posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, 3. którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2, 4. w razie zbycia przez niego lub jego małżonka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 110 ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Wywiadu na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, funkcjonariusz Agencji Wywiadu w służbie stałej składa wniosek o przyznanie pomocy finansowej wraz dokumentami potwierdzającymi fakt uzyskania przez niego lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej w dniu, w którym funkcjonariuszowi przysługiwało prawo, o którym mowa w art. 102 ust. 1 ww. ustawy, do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, o którym mowa w § 1 cytowanego rozporządzenia. Z tego wynika, że pomoc mieszkaniowa przysługuje funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu na podstawie decyzji Szefa Agencji Wywiadu, a ponadto, który przedstawi dokument świadczący o uzyskaniu prawa do lokalu w dacie, kiedy przysługiwało mu prawo do lokalu mieszkalnego, tj. w służbie stałej. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, decyzje w sprawach przyznania i zwrotu pomocy finansowej w tym w sprawach rozłożenia zwrotu tej pomocy na raty oraz rozłożenia niezwróconych kwot, wydaje Szef Agencji Wywiadu lub upoważniony przez niego funkcjonariusz. W istniejącym stanie faktycznym i prawnym, w tym w szczególności w kontekście § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej, należy uznać, że B. S. nie uzyskała w dniu w którym funkcjonariuszowi przysługiwało prawo do pomocy finansowej (służba stała) lokalu mieszkalnego – z tytułu czego należna była pomoc finansowa. W dniu [...] kwietnia 2011 r. B. S. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W jej sprawie najpierw powstał projekt decyzji, który następnie został wycofany. Projekt ten nie został doręczony ww. Zgodnie z art. 110 kpa, organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Aby organ administracji, który wydał decyzję stał się nią związany, czyli aby decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego, decyzję tę musi uprzednio doręczyć stronie. Z tą chwilą decyzja rozpoczyna swój byt prawny. Decyzja sporządzona, ale nie doręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże ani organu ani strony. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa, art. 107 § 1 i art. 110 kpa, a ponadto naruszenie art. 102 ust. 1, art. 106, art. 108 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, przez ich błędną wykładnię. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że potrzebne jej mieszkanie kupiła zaciągając kredyt. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje z uwzględnieniem członków rodziny, prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, a zgodnie z art. 108 ust. 1 funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi (art. 109): - w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 ust. 1, - posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, - którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2, - w razie zbycia przez niego lub jego małżonka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 110 ust. 3 ustawy. Wskazać należy, że nabycie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego, przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 cytowanej wyżej ustawy, nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. Ocena czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej, powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, mimo że co do zasady rozpatrzenie sprawy administracyjnej następuje według stanu ustalonego w dniu wydania decyzji. Realizacja omawianego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występujący o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Odnosząc te uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że nabycie lokalu mieszkalnego przez skarżącą przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, mimo zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych, nie wyłączyło jej z kręgu osób uprawnionych do otrzymania takiej pomocy. Trzeba bowiem mieć na względzie, że B. S. do dnia zakupu wspomnianego wyżej mieszkania w W. nie miała zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Zgodnie z art. 102 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu przysługiwało skarżącej prawo do lokalu mieszkalnego, które nie zostało zrealizowane. Zwracając się o pomoc finansową B. S. podała, że na zakup mieszkania zaciągnęła kredyt. W takim stanie faktycznym, zdaniem Sądu, B. S. spełniła ustawowe przesłanki do uzyskania pomocy finansowej. Nie może zostać zaakceptowane wyrażone w decyzji stanowisko, że skoro funkcjonariuszka zgłaszając wniosek o przyznanie pomocy finansowej miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponieważ kupiła odpowiedni lokal, to nie spełnia kryteriów do przyznania jej pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. Taka wykładnia przepisów ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu ograniczałaby w nieuzasadniony sposób prawa funkcjonariusza do zaspokojenia jego słusznych praw mieszkaniowych. Przepisy prawa materialnego nie limitują czasu przyznania pomocy. Nie ma znaczenia okoliczność, że wniosek o przyznanie prawa do pomocy finansowej złożony został przez skarżącą już po nabyciu lokalu. Istotnym jest natomiast, czy w świetle postanowień art. 102 ust. 1 w zw. z art. 108 ust. 1 ustawy, prawo to wobec skarżącej zostało już wcześniej zrealizowane. Sąd administracyjny kontrolując zastosowanie przez organy administracji publicznej określonych norm prawa materialnego, nie może ograniczyć się przy interpretacji tekstu prawnego jedynie do reguł wykładni językowej, lecz powinien zdekodować normę zawartą w interpretowanym akcie prawnym i całym systemie prawnym. Taki proces wymaga stosowania także innej niż gramatyczna reguły wykładni przepisów prawa. Inna niż przedstawiona wyżej wykładnia prawa, oznaczałaby, że pomoc finansowa na zakup lokalu, na który funkcjonariusz wcześniej zaciągnął kredyt, jest fikcją. W ocenie Sądu fakt, że B. S. w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową była już właścicielką lokalu nie pozbawia ją prawa do omawianego świadczenia finansowego, bowiem nie ubiegała się o pomoc finansową na uzyskanie innego od posiadanego lokalu mieszkalnego, ale na spłatę zaciągniętych zobowiązań finansowych w związku z jego kupnem, a lokal ten stanowi zaspokojenie jej potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby. Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.